Άρι Φόλμαν: Φοβήθηκα μην παγιδευθώ στην επιτυχία του «Βαλς με τον Μπασίρ»

Ο σκηνοθέτης είναι στην Αθήνα αυτήν την περίοδο, στο πλαίσιο του αφιερώματος προς τιμήν του από τις «Νύχτες Πρεμιέρας». Η νέα του ταινία “The Congress” που συνδυάζει την κανονική ταινία με το animation προβλήθηκε στο πλαίσιο αυτού του αφιερώματος. Στην συνέντευξη τύπου που έδωσε ο σκηνοθέτης, μίλησε τόσο για την νέα του ταινία, όσο και για τις προηγούμενες.

Ιδιαίτερα στάθηκε στην ταινία που τον έκανε παγκοσμίως γνωστό, το «Βαλς με τον Μπασίρ» και έφτασε μέχρι τα Όσκαρ. Σε αυτήν την ταινία ο ίδιος αφηγείται εμπειρίες δικές του, αλλά και άλλων στρατιωτών από την εισβολή του στρατού του Ισραήλ στο Λίβανο το 1982, χρησιμοποίησε το κινούμενο σχέδιο. Όπως δηλώνει, δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο κινούμενο σχέδιο και στην προβολή ενός πραγματικού ηθοποιού στην μεγάλη οθόνη. «Για μένα είναι μόνο θέμα γούστου και τέχνης».

«Με το animation μπορείς να εκφράσεις κάθε φαντασίωση. Κάθε ιδέα». Άλλωστε, όπως δήλωσε, το Βαλς με τον Μπασίρ μιλούσε για τον πόλεμο. «Ο πόλεμος για μένα είναι το πιο σουρεαλιστικό πράγμα», όπως είπε χαρακτηριστικά. Επίσης, για το υποσυνείδητο, τον φόβο του θανάτου, την απώλεια μνήμης, τα όνειρα… Όλα αυτά αποδίδονται με πολύ αποτελεσματικό τρόπο με τα κινούμενα σχέδια.

«Με αιφνιδίασε η επιτυχία του Βαλς με τον Μπασίρ. Φοβήθηκα πιο πολύ να παγιδευθώ στην επιτυχία αυτής της ταινίας, παρά στο αν θα αποτύχω στην επόμενη ταινία μου» δήλωσε εξηγώντας την επιθυμία του να κινηθεί σε τελείως διαφορετικά πεδία με την ταινία The Congress.” μια ταινία επιστημονικής φαντασίας, που βασίζεται στο μυθιστόρημα του Στάνισλαβ Λεμ “Συνέδριο για το Μέλλον”.

Το μυθιστόρημα αυτό του Λεμ, του συγγραφέα που έγραψε και το Solaris, το οποίο έκανε ταινία ο Ταρκόφσκι, το είχε διαβάσει στα 16 του. Τώρα, γυρίζοντας πίσω στον χρόνο, θεωρεί πως η ανάγνωση που είχε κάνει τότε ήταν ρηχή. Η χρήση του χασίς, όπως παραδέχθηκε και η όλη κουλτούρα των ναρκωτικών των εφήβων, τον έκανε να εστιάζει μόνο στα ψυχεδελικά κομμάτια του μυθιστορήματος, ενός συγγραφέα, τον οποίο θεωρεί σπουδαίο. «Η ουσία του έργου είναι στην αναζήτηση της ταυτότητας» δηλώνει πλέον ο καταξιωμένος σκηνοθέτης.

Η επιθυμία, πάντως, του Φόλμαν να κινηθεί σε τελείως διαφορετικά μονοπάτια από αυτά του «Βαλς με τον Μπασίρ», είχε αντιδράσεις.
«Πολλοί άνθρωποι στην Ευρώπη δεν θέλουν να βγαίνεις έξω από το γκέτο σου. Αν είσαι Ισραηλινός θέλουν να κάνεις ταινίες για την κατοχή ή για το Ολοκαύτωμα. Αν είσαι Παλαιστίνιος πάλι θέλουν να κάνεις ταινίες για την κατοχή. Αν είσαι από την Χιλή, θέλουν να κάνεις ταινίες για την πείνα ή για τον Πινοσέτ.»

Στο The Congress ο Άρι Φόλμαν έχει αρκετές αιχμές για τον κόσμο των παραγωγών του Hollywood. Σε αυτό φαίνεται ότι εμπνεύσθηκε κι από μια σύντομη συνάντηση που είχε με τον Harvey Whinestein, σπουδαίο παραγωγό στην Αμερική και συνιδρυτή της Miramax, την περίοδο που ο Φόλμαν ήταν ακόμα στις Κάννες για το Βαλς με τον Μπασίρ. Η συνάντηση δεν πήγε πολύ καλά και ο Whinestein, ο οποίος δεν ενδιαφέρθηκε για το πλάνο του Φόλμαν, κάπως άκομψα τερμάτισε απότομα την συζήτηση. Τον συμβούλευσε ακόμα να σκηνοθετήσει τη νέα ταινία Μπορν.

Για το μέλλον, ο Φόλμαν παραδέχθηκε πως αν ξανακάνει ταινία animation, αυτή θα είναι για παιδιά. Για ενήλικους θα επιστρέψει σε ταινία με κανονικούς ηθοποιούς. Όσο για τις επιρροές που έχει ως σκηνοθέτης, στάθηκε σε ένα όνομα. Αυτό του Αντρέι Ταρκόφσκι. Ειδικά νέος είχε δει τρεις ταινίες σερί, τον Αντρέι Ρουμπλιόφ, το Solaris και το Στάλκερ (που είναι η αγαπημένη του ταινία.)

Ταινίες του Άρι Φόλμαν που συνεχίζονται για τις Νύχτες Πρεμιέρας:

25/9 19:30 Saint Clara/Αγία Κλάρα Ταινιοθήκη της Ελλάδας
27/9 20:15 Βαλς με τον Μπασίρ Odeon Opera 2

Γιώργος Σμυρνής