Φαίη Ξυλά: Είναι δύναμη να είσαι ευαίσθητος

Στο φουαγιέ του θεάτρου «Αλκυονίς» ακούς μόνο οδηγίες. Οδηγίες από τεχνικούς σκηνικών, από φωτιστές και ενδυματολόγους, οδηγίες από τον σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή της παράστασης Γιάννη Μπέζο. Είναι η γενική πρόβα της παράστασης «Ο έμπορος της Βενετίας» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ και, όπως συμβαίνει σε κάθε θέατρο μια τέτοια μέρα – πόσο μάλλον για μια παράσταση με πολυμελή θίασο – ένα μελίσσι ανθρώπων ενώνεται κάτω από έναν δημιουργικό παροξυσμό.

Πουλόβερ και τσάντα LA MARTINA. 

Η Φαίη Ξυλά, από νωρίς στο θέατρο της οδού Ιουλιανού, με περιμένει στην αίθουσα του γραφείου, σε μια προσπάθεια να απομονωθούμε από την ταραχή των προετοιμασιών. Το πρόσωπο της φέρει μια έκφραση ηρεμίας, όπως διατρέχει και το ηχόχρωμα της φωνής της, παρότι όλα γύρω της τρέχουν, ευχαριστημένη για την πορεία των πραγμάτων στην προπαρασκευαστική φάση. Ο Μπέζος, εξάλλου, την ξαναβάζει στην τροχιά του Σαίξπηρ (νήμα που έκοψε στο σκηνικό της ντεμπούτο στο Εθνικό Θέατρο) καθώς φέτος θα ασκηθεί σε ένα ρόλο – κόσμημα, αυτόν της Πόρσια.

Κι όχι μόνο επειδή η ηρωίδα της είναι γυναίκα σε χρόνια πατριαρχίας και σκληρών κοινωνικών διακρίσεων, αλλά και επειδή η Φαίη Ξυλά είναι μια σύγχρονη γυναίκα που τροφοδοτείται από όλες αυτές τις πραγματικότητες, η πρώτη μας γνωριμία καταλήγει σε έναν παλλόμενο διάλογο που την ανεβάζει στη σκηνή με μεγαλύτερη φόρα.

Και είναι μάλλον, αυτή η δυναμική που την έχει οδηγήσει στη δουλειά της: από τις ημέρες της ενζενί, τότε στα χρόνια των μεγάλων κρατικών σκηνών που την ανέθρεψαν, μέχρι τις πιο τολμηρές επιλογές που κάνει σήμερα, 30 χρόνια μετά.

Η φωτογράφιση έγινε στο ξενοδοχείο MOXY ATHENS CITY

Νομίζω ότι είναι τυχαίο, παρότι με γοητεύουν πολύ αυτά τα κείμενα. Και, κάπως, φέτος μοιάζει να ξαναγυρίζω στη βάση μου, καθώς η πρώτη μου παράσταση στο Εθνικό Θέατρο ήταν το «Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας» του Σαίξπηρ. Μέσα μου επιθυμούσα να επιστρέψω στον Σαίξπηρ, οπότε όταν με κάλεσε ο Γιάννης Μπέζος για τον «Έμπορο της Βενετίας» το θεώρησα σημαδιακό.

Νιώθω ευτυχισμένη που συνεργάζομαι με τον Γιάννη Μπέζο. Είναι εξαιρετικός ηθοποιός – είναι υπέροχος στο ρόλο του Σάϊλοκ – και μαζί είναι ένας πολύ καλός σκηνοθέτης που φροντίζει και αγαπάει ηθοποιούς του. Σε κάνει να νιώθεις ασφάλεια και συνάμα σου προσφέρει την απόλυτη ελευθερία. Έχοντας συνεργαστεί στο παρελθόν με τον Σπύρο Ευαγγελάτο και τον Γιάννη Φέρτη, στους οποίους και είχα μεγάλη αδυναμία, αναγνωρίζω στον Γιάννη Μπέζο παρόμοιες ποιότητες – κάτι που με συγκινεί πολύ.

Πλέον, νομίζω πως είμαι πιο τολμηρή

Είναι γεγονός πως είχα από νωρίς, από τα χρόνια ης δραματικής σχολής, μια έφεση στην κωμωδία. Μεγαλώνοντας, όμως, συνειδητοποίησα πως απολαμβάνω περισσότερο να καταπιάνομαι με διαφορετικά είδη, όπως πέρυσι τους «Αλιγάτορες». Γενικά, θέλω να δοκιμάζομαι σε διαφορετικά πράγματα και όταν βλέπω πως τείνει να παγιωθεί κάτι, να πηγαίνω αμέσως σε κάτι αντίθετο. Με ιντριγκάρουν τα διαφορετικά ερεθίσματα.

Πουλόβερ και φούστα LA MARTINA. 

Αν είναι μια πρόταση που με ενδιαφέρει με αξιόλογους συναδέλφους και συνεργάτες, δεν βλέπω το λόγο γιατί να μην το κάνω. Από εκεί και πέρα θεωρώ ότι μια δυνατή ομάδα και ένα καλό έργο, θα έχει ένα καλό αποτέλεσμα, όπου κι αν παιχτεί.

Δεν είμαι μια ηθοποιός εμμονική με το θέατρο∙ μου αρέσει να έχω προσωπική ζωή

Θυμάμαι έντονα την οντισιόν όπου με πήραν στην παράσταση με το που αποφοίτησα από τη δραματική σχολή του Εθνικού. Έκτοτε, κάθε φορά που έπαιρνα έναν ρόλο το απέδιδα στην τύχη. Έλεγα στον εαυτό μου πως ήμουν τυχερή και μάλλον θα είναι η τελευταία φορά που στέκομαι τόσο τυχερή. Πίστευα δε, ότι ίσως να μην ξαναβρώ δουλειά μετά από τον τάδε ρόλο. Και είχα πάντα στο νου μου, να χορτάσω, να απολαύσω τη στιγμή. Είχα πάντα τη σκέψη ότι αυτό θα κρατήσει για πολύ λίγο. Βέβαια, η ροή των πραγμάτων με διέψευδε: ερχόταν η επόμενη πρόταση ή η επόμενη οντισιόν και αναρωτιόμουν «για πόσο ακόμα θα είμαι τυχερή;». Δεν μου ήταν πολύ εύκολο να καταλάβω γιατί έχω κάθε χρόνο δουλειά, ενώ υπήρχαν τόσοι πολλοί ηθοποιοί στην ελληνική σκηνή. Τα πρώτα χρόνια βρέθηκα διαδοχικά από το Εθνικό Θέατρο, στο ΚΘΒΕ κι έπειτα στο ελεύθερο θέατρο, ομολογουμένως χωρίς να δυσκολευτώ ιδιαίτερα –  έχοντας μάλιστα τη δυνατότητα να επιλέξω. Τελικά, μέχρι σήμερα, έρχονται στο δρόμο μου πάντα πράγματα που επιθυμώ ή που μου αρέσουν και με ιντριγκάρουν. Και, πλέον, νομίζω πως είμαι πιο τολμηρή.

Δεν θα έλεγα πως υπήρξα σκηνικά άτολμη, ίσως περισσότερο συνεσταλμένη.

Πουλόβερ LA MARTINA. 

Πράγματι, άργησα, αλλά τελικά πίστεψα ότι εκτός από θέμα τύχης είναι και θέμα επαγγελματισμού, μόχθου. Γιατί, ναι μεν, μπορεί να είχα ενδιαφέρουσες προτάσεις, αλλά δεν τις σκόρπιζα, ήμουν πολύ προσηλωμένη και δούλευα με συνέπεια και χαρά. Ωστόσο, πρέπει να πω ότι δεν είμαι μια ηθοποιός εμμονική με το θέατρο∙ μου αρέσει να έχω προσωπική ζωή, έξω από το θέατρο, μου αρέσει να φεύγει το μυαλό μου από το αντικείμενο της δουλειάς. Ασφαλώς και καταλαβαίνω την ιδιοσυγκρασία άλλων καλλιτεχνών που το κέντρο τους είναι το θέατρο, απλώς το δικό μου δεν βρίσκεται εκεί. Δεν μπορώ να σκέφτομαι μόνο το ρόλο, μόνο την παράσταση και γύρω από αυτά να περιστρέφεται η μέρα μου.

Δεν με χαλάει να παίξω καθόλου και την όμορφη, όπως δεν με χαλάει να παίξω και μια ηρωίδα στον απόλυτο αντίποδα

Έχω πάθος για τη δουλειά μου, αλλά δεν του επιτρέπω να παίρνει χώρο από την υπόλοιπη ζωή μου. Χρειάζομαι παύσεις. Με κινητοποιεί, επίσης, η εναλλαγή συνεργασιών μέσα στη χρονιά, όταν καταπιαστώ με δύο ή και τρία διαφορετικά έργα. Εκεί αισθάνομαι πιο δημιουργική, συγκεντρώνομαι καλύτερα. Ο δικός μου μηχανισμός όταν ανεβαίνω στη σκηνή μοιάζει με το κλείσιμο ενός διακόπτη και το άνοιγμα μιας πόρτας σε έναν καινούργιο κόσμο. Ακολουθώ την ανάποδη διαδικασία, όταν επιστρέφω στην κανονική ζωή.

Πουκάμισο LA MARTINA.

Δεν θα μπορούσαν να μην με επηρεάσουν όλα αυτά σε προσωπικό επίπεδο και σίγουρα παρεισφρέουν σε κάθε παράσταση που κάνω στο θέατρο. Δυσκολεύομαι από αυτήν την κατάσταση, απλώς στην πορεία ανέπτυξα αυτοματισμούς προστασίας και άμυνας: καταφέρνω να μην διαλύεται η μέρα μου από ένα δυσάρεστο περιστατικό ή μια σοκαριστική εικόνα. Χωρίς αυτό να σημαίνει πως και ο αυτοματισμός θα δουλέψει πάντα∙ είναι εμπειρίες που σε φορτίζουν, τις κουβαλάς. Ωστόσο, επειδή η ελληνική καθημερινότητα είναι σχεδόν πάντα σκληρή και οργισμένη – πολύ λογικό αφού ζούμε σε μια χώρα που μας γεννάει διαρκώς ανασφάλεια – είναι κάτι που το βιώνω καθημερινά και, λυπάμαι που το λέω, αλλά έχω αρχίσει να το συνηθίζω. Θυμάμαι, πως όταν σπούδαζα στη δραματική του Εθνικού, τότε με έδρα την Πειραιώς, ένας χρήστης είχε λιποθυμήσει και προσπάθησα να αναζητήσω βοήθεια, να καλέσω ασθενοφόρο. Όλοι γύρω με αποθάρρυναν, πιστεύοντας ότι τίποτα δεν θα αλλάξει γι’ αυτόν. Δυσκολεύτηκα πολύ να χωνέψω την ιδέα πως οι άλλοι είχαν δίκιο και το έβλεπα με τα μάτια μου, κάθε μέρα στο δρόμο για τη σχολή. Εκείνο που με αποκαρδίωνε και εξακολουθεί να με αποκαρδιώνει είναι το ερώτημα «μα τι μπορείς να κάνεις;».

Βλέπω με χαρά τους μαθητές και τους φοιτητές στη Γαλλία που έχουν τη ζωή μπροστά τους και θέλουν να διεκδικήσουν μια καλύτερη εκδοχή της. Την ίδια ώρα, πιστεύω πως όλα ξεκινούν από το μικρόκοσμο μας. Θεωρώ ότι κάποιος μπορεί να λειτουργεί ακτιβιστικά, αλλά μου αρέσει και η πιο μικρή διαδρομή: να ξεκινήσω από τη στήριξη ενός φίλου μου, ενός γείτονα μου, του διπλανού μου. Πρέπει να αναλαμβάνεις το μικρό κομμάτι ευθύνης που σου αναλογεί καθημερινά κι ας ξεκινάει από το στενό περίγυρο. Εκεί κινούμαι – κι όταν κάνω κάτι πιο ευρύ, δεν θέλω να το επικοινωνώ δημόσια.

Πουκάμισο LA MARTINA.

Ήμουν ανέκαθεν κλειστός άνθρωπος – διαχυτική μόνο με τους δικούς μου ανθρώπους – οπότε, στην αρχή, κάπως με ενοχλούσε. Ευτυχώς, ο  κόσμος ήταν πολύ ευγενικός μαζί μου και το συνήθισα γρήγορα.

Η δημόσια εικόνα μου δεν με έθρεψε ποτέ, απλώς πλέον δεν με κουράζει.

Ενδεχομένως να έχω χάσει πράγματα εξαιτίας της ευθύτητας μου, το αναγνωρίζω. Στο τέλος της μέρας, όμως, θεωρώ την ευθύτητα προσόν

Για να είμαι ειλικρινής, ποτέ δεν είχα ένα παράδειγμα συνεργασίας όπου αισθάνθηκα να προτάσσουν την εξωτερική μου εμφάνιση. Δεν αισθάνθηκα ποτέ ότι με επέλεξαν κάπου επειδή τους έκανα εμφανισιακά. Ίσως γιατί από μικρή καταπιανόμουν με σύνθετους και διαφορετικούς ρόλους και δεν ήταν προϋπόθεση η ομορφιά. Μπορεί αυτό να έχει συμβεί στην τηλεόραση για λόγους φωτογένειας – δεν το αποκλείω. Απλώς, το θέατρο είχε προηγηθεί των τηλεοπτικών μου συνεργασιών, όπου δεν πλασαρίστηκα ως όμορφη. Δεν με χαλάει να παίξω καθόλου και την όμορφη, όπως δεν με χαλάει να παίξω και μια ηρωίδα στον απόλυτο αντίποδα.

Υπάρχουν μέρες που αισθάνομαι όμορφη κι άλλες που μου είμαι αδιάφορη. Προφανώς, έχει να κάνει και με τον ψυχολογικό παράγοντα της στιγμής. Πάντως, νιώθω καλά με την εμφάνιση μου και με έχει βοηθήσει στη δουλειά – αλλά με ποιο τρόπο; Έχω πολύ εύκολο πρόσωπο και σώμα προς κάθε μεταμόρφωση και το αξιοποιώ αν χρειάζεται.

Δεν έχω αφήσει άλλους ανθρώπους εκτεθειμένους, για να προφυλάξω την ησυχία μου. Είμαι, βλέπεις, κι ένας βαθιά ενοχικός άνθρωπος

Αισθάνομαι πως αυτό έχει να κάνει και με τις δύο πλευρές: και με το πως μας αντιμετωπίζουν οι άλλοι, αλλά και με το πως το ίδιο το άτομο φέρει τον εαυτό του. Αν κανείς αισθάνεται πολύ ωραίος και πως αυτό αρκεί – συνεπώς δεν χρειάζεται να προσπαθήσει άλλο – τότε θα πέσει στην παγίδα.

Πουλόβερ και τσάντα LA MARTINA.

Γιατί ο Σαίξπηρ μέσα από την Πόρσια περνάει μια δομημένη άποψη για τη θέση της γυναίκας στην εποχή του. Είναι μια γυναίκα πανέξυπνη, καλλιεργημένη που, ωστόσο, ζει σε μια πατριαρχική κοινωνία και προσπαθεί να ελιχθεί και να επιβιώσει μέσα από την ευφυΐα της. Δεν πάει κόντρα στην εποχή, βρίσκει πλάγιους τρόπους για να τα καταφέρει.

Είμαι αρκετά ευθύς άνθρωπος. Δυσκολεύομαι πολύ να αποδώσω στους ελιγμούς. Κι αυτό, μακροπρόθεσμα θεωρώ ότι μπορεί να μου βγει σε καλό – ακόμα κι αν συχνά ψιλοτρομάζει τους άλλους. Ενδεχομένως να έχω χάσει πράγματα εξαιτίας της ευθύτητας μου, το αναγνωρίζω. Στο τέλος της μέρας όμως, θεωρώ την ευθύτητα προσόν. Εκτιμώ την ευθύτητα ακόμα κι όταν μιλάμε για προσωπικές σχέσεις, όπου λέγεται κάτι και δεν εννοείται κάτι άλλο. Επίσης, σε περίπτωση που κάποιος επιχειρήσει να με χειριστεί με τέτοιο τρόπο, δια του ελιγμού δηλαδή, είναι βέβαιο πως θα δυσφορήσω.

Πιστεύω ακράδαντα πως οι κοινωνικές αλλαγές είναι ζήτημα συνάντησης μικροπυρήνων

Η συνθετότητα της. Είναι δυναμική, δοτική, αλλά δεν απαρνιέται την παιδικότητα, τον ρομαντισμό του έρωτα. Εστιάζω επίσης, στην ανδρική της πλευρά, γιατί υπάρχουν στιγμές που, ενώ ζητάει έλεος για τον αγαπημένο της, εκείνη δε το προσφέρει. Προσπαθεί να απαλλαγεί από τις προκαταλήψεις που η κοινωνία της επιβάλλει ως γυναίκα, αλλά κι εκείνη δεν σέβεται το διαφορετικό όταν πρόκειται, λόγου χάρη, για τον Εβραίο Σάϊλοκ. Πώς μπορείς να μην λατρέψεις τον Σαίξπηρ από τη στιγμή που κάθε χαρακτήρας του είναι βαθιά σύνθετος;

Μπουφάν LA MARTINA

Με διακατέχει ένα πολύ έντονο αίσθημα δικαίου. Αν αισθανθώ ότι αδικούμαι εγώ ή κάποιος που αγαπώ, διεκδικώ άμεσα την αποκατάσταση του λάθους. Κι αν δε είμαι συναισθηματικά εμπλεκόμενη στο άδικο, μπορεί να γίνω και υπερβολική. Από την άλλη, δεν επιλέγω την ασφαλή στάση, συνήθως ξεβολεύομαι. Προσέχω, όμως, να μην ταράξω τους άλλους με μια δική μου διεκδίκηση στο όνομα τους. Μεγαλώνοντας, βελτιώνομαι σε αυτό, γιατί παλαιότερα κατέληγα να σηκώνω βάρη που δεν ήταν δικά μου. Κι αυτό το έκανα και μέσα στη δουλειά: αναλάμβανα ευθύνες άλλων και δεν έπρεπε. Το σίγουρο είναι πως δεν έχω αφήσει άλλους ανθρώπους εκτειθειμένους, για να προφυλάξω την ησυχία μου. Είμαι, βλέπεις, κι ένας βαθιά ενοχικός άνθρωπος και δεν θέλω κανείς να αισθανθεί άσχημα εξαιτίας μου.

Αν το θέατρο σε μετακινήσει συναισθηματικά, θ’ ακολουθήσει και η πνευματική μετακίνηση

Ναι και νιώθω πολύ καλά με αυτό. Διατηρώ μια απίστευτη παιδικότητα – που σίγουρα τροφοδοτείται από τη δουλειά μου. Γι’ αυτό και λατρεύω τους καλλιτέχνες που διατηρούν το παιδικό τους κομμάτι και μάλλον γι’ αυτό οι περισσότεροι φίλοι μου ανήκουν στον χώρο. Στην πλειονότητα τους οι καλλιτέχνες είναι άνθρωποι ευαίσθητοι, με ενσυναίσθηση, με τρυφερότητα, αξίες που θαυμάζω γενικά στους ανθρώπους.

Είμαι καλή φίλη, είμαι κοντά στους αγαπημένους μου και είμαι τυχερή για τους ανθρώπους που έχω στη ζωή μου και μου στέκονται. Επίσης, είμαι πολύ πεισματάρα κι αυτό έχει θετικές υφές – είμαι πολύ εργατική, μα όχι εργασιομανής. Δεν κάνω διακρίσεις, δίνω χώρο στους άλλους και μου αρέσει να νιώθω πως περιβάλλομαι από διαφορετικούς ανθρώπους.

Μπουφάν, φούστα, τσάντα  LA MARTINA

Με ενοχλεί τρομερά η αγένεια και θέλω τα πράγματα να γίνονται με καλό τρόπο. Μου αρέσει η ομορφιά σε όλα: από ένα ωραίο ρούχο μέχρι μια αρμονική συμπεριφορά. Προφανώς, αν κανείς δεν σέβεται τον εαυτό του, είναι δύσκολο να σεβαστεί τον διπλανό του∙ κι αυτό είναι κάτι που βλέπω να συμβαίνει συχνά προκαλώντας μου δυσφορία.

Αντιδρώ εκτός κι αν υπάρχει παράγοντας επικινδυνότητας. Όπως, πιστεύω πως θα έκανε ο καθένας δηλαδή.

Είμαι δραστήρια, έχω ένταση, αλλά νιώθω πως τα πράγματα μπορούν να γίνονται πολύ καλά, πολύ γρήγορα, όταν συμβαίνουν χωρίς πίεση

Στην περίπτωση του Σάϊλοκ το χρήμα είναι η μοναδική του δύναμη για να υπάρξει. Είναι ένας άνθρωπος που έχει υποστεί μεγάλο αποκλεισμό λόγω της καταγωγής του. Αν εμφανιστεί στην αγορά μπορεί και να τον φτύσουν στο πρόσωπο, αλλά αν χρειαστούν δανεικά θα απευθυνθούν σε αυτόν – και πάλι υποτιμώντας τον. Όντας καταπιεσμένος θέλει να εκδικηθεί. Ο συγγραφέας δείχνει την τρωτή του πλευρά αλλά και τη δαιμονική του.

Μπουφάν, φούστα, τσάντα LA MARTINA

Νομίζω ότι το χρήμα ήταν πάντα το κάρβουνο στη μηχανή της κοινωνικής οργάνωσης και πάντα ανήκε στους λιγότερους. Αδικούνται οι πολλοί και έχουν προνόμια οι λίγοι. Από εκεί πυροδοτούνται και οι πόλεμοι για να μην διαταραχθεί αυτό το σύστημα. Κάθε φορά που αλλάζει η εποχή, αλλάζει και ο  τρόπος της διεκδίκησης. Και αν αλλάξει ποτέ αυτή η κατάσταση, πιστεύω πως θα ξεκινήσει από τις μικρές ομάδες, από τις συλλογικότητες. Πιστεύω ακράδαντα πως οι αλλαγές είναι ζήτημα συνάντησης μικροπυρήνων.

Είναι δύναμη να είσαι ευαίσθητος. Δεν θεωρώ ότι ένας ευαίσθητος άνθρωπος είναι αδύναμος∙ θεωρώ ότι ένας αναίσθητος άνθρωπος είναι αδύναμος

Πιστεύω πως τον πιο καθοριστικό ρόλο σε αυτό που επισημαίνεις παίζει η ταχύτητα με την οποία τρέχει η πληροφορία και το πως αυτή επηρεάζει την κοινωνική συνείδηση. Προστίθεται ένα ολοένα και μεγαλύτερο φορτίο στην καθημερινότητα μας, σε μεγάλη πυκνότητα και συχνότητα. Η μία πλευρά του πλανήτη μαθαίνει ακαριαία τί συμβαίνει στην άλλη και, καθώς πυροβολούμαστε από τόση και άγρια πληροφορία, την συνηθίζουμε κιόλας.

Πουλόβερ και τσάντα LA MARTINA 

Φυσικά. Δεν θα μπορούσα να μην φοβάμαι ούσα μητέρα. Απλώς, πιστεύω ότι, το ανθρώπινο είδος, κάποια στιγμή, αγγίζοντας το σημείο μηδέν, βρίσκει μια ισορροπία. Και έχοντας συναναστροφή με νέες γενιές – είτε μέσα από τη γενιά του γιου μου είτε μέσα από τους νεότερους συναδέλφους – γνωρίζω πολύ έξυπνα πλάσματα, με πολλά ερεθίσματα, δυναμικά και θεωρώ ότι είναι πολύ βελτιωμένες εκδοχές μας. Τουλάχιστον, οι νέοι συνάδελφοι είναι για να τους καμαρώνει κανείς. Οπότε, ελπίζω ότι οι νεότεροι θα έρθουν με άλλα εφόδια στους δύσκολους καιρούς. Και δεν βγάζω έξω τη δική μας γενιά από την εξίσωση. Έχουν σημασία όλες οι επιλογές μας: σε ποιο έργο θα παίξω και ποιον λόγο θα υποστηρίξω, τι είδους άποψη θα στηρίξεις εσύ ως δημοσιογράφος. Η δουλειά μας είναι ένας δρόμος επικοινωνίας με το κοινωνικό γίγνεσθαι.

Πουλόβερ και παντελόνι LA MARTINA. 

Νομίζω πως αυτός ήταν ένας από τους λόγους που ξεκίνησα να κάνω θέατρο. Αισθανόμουν από νωρίς ότι μέσω του θεάτρου είχα βρει μια γλώσσα να επικοινωνήσω πράγματα που δεν μπορούσα να διατυπώσω με άλλον τρόπο. Άλλωστε, μπορεί να επικοινωνήσω κάτι που αγγίζει ένα συναισθηματικό κομμάτι. Αν το θέατρο σε μετακινήσει συναισθηματικά, θ’ ακολουθήσει και η πνευματική μετακίνηση. Όσα χρόνια κάνω αυτή τη δουλειά, η αίσθηση ενθουσιασμού για το τι μπορεί να επιτύχει το θέατρο στην επαφή του με το κοινό δεν με έχει εγκαταλείψει.

Σίγουρα με επηρέασε το γεγονός πως ο μπαμπάς μου είναι μουσικός καθώς και το περιβάλλον της Κέρκυρας, ήταν κυριολεκτικά ένα νησί – σκηνικό. Κι επειδή ήμουν ένα αρκετά εσωστρεφές παιδί, το θέατρο ήταν η μόνη ομαδική δραστηριότητα που με κέρδισε.

Θα ήθελα η επόμενη γενιά να επανεκτιμήσει την χρησιμότητα του χρήματος κι όχι να το θεοποιήσει. Να ζει από αυτό και όχι γι’ αυτό αλλά αν, χρειάζεται, να το απαιτεί

Είμαι δραστήρια, έχω ένταση, αλλά νιώθω πως τα πράγματα μπορούν να γίνονται πολύ καλά, πολύ γρήγορα, όταν συμβαίνουν χωρίς πίεση.

ΠουλόβερLA MARTINA. 

Μα φυσικά! Είναι δύναμη να είσαι ευαίσθητος. Εύχομαι το παιδί μου να μεγαλώσει και να γίνει ένας πολύ ευαίσθητος άνθρωπος. Το να νιώθεις και να κατανοείς τους άλλους – και φυσικά τον εαυτό σου – είναι αρετή. Δεν θεωρώ ότι ένας ευαίσθητος άνθρωπος είναι αδύναμος∙ θεωρώ ότι ένας αναίσθητος άνθρωπος είναι αδύναμος. Γι’ αυτό και μίλησα για τους καλλιτέχνες που στην πλειονότητα τους είναι υπέροχα πλάσματα. Γι’ αυτό και θέλω ο περίγυρος μου να περιλαμβάνει καλλιτέχνες: είναι ανοιχτόμυαλοι, ανεκτικοί, τρυφεροί, και η συναναστροφή μαζί τους κάνει την καθημερινότητα μου ποιοτικότερη.

Οπωσδήποτε. Η δουλειά μου με έχει βοηθήσει να γίνω πολύ καλύτερη και σε προσωπικό επίπεδο. Κι αυτό γιατί το θέατρο με έμαθε να ζω στο παρόν, να είμαι παρούσα στη στιγμή και να τη βιώνω είτε είναι καλή είτε κακή. Επίσης, το θέατρο μου έμαθε να μην στέκομαι στο λάθος και στη βλακεία, μου έμαθε να προχωράω, να πηγαίνω παρακάτω.

Ξέρω ότι η έννοια της ενσυναίσθησης έχει φθαρεί πολύ, αλλά θα ήθελα η επόμενη γενιά να ξεκινά από εκεί. Επίσης, θα ήθελα να επανεκτιμήσει την χρησιμότητα του χρήματος κι όχι να το θεοποιήσει. Να ζει από αυτό και όχι γι’ αυτό αλλά αν, χρειάζεται, να το απαιτεί. Να θέτει τα όρια της – γιατί η δική μας γενιά δεν έθεσε όρια, ακόμα κι εργασιακά. Κατά τα άλλα, δεν φοβάμαι αυτή τη γενιά, παρά την παραβατικότητα και το θυμό της – κάτι που εξηγείται και από την ένταση του κόσμου που ζούμε και τα ερεθίσματα που εμείς τους δίνουμε. Θα πρέπει να καθοδηγήσουμε τα παιδιά μας να γίνουν ψυχικά ανθεκτικά για να αποκωδικοποιούν την τόση αρνητική πληροφορία.

Πουλόβερ LA MARTINA. 

Φυσικά, έχει συμβεί και σε μένα αυτό, φτάνοντας να διεκδικώ δικαστικά τα χρήματα μου. Μα δεν παραιτήθηκα από τη διεκδίκηση, γιατί ήταν ζήτημα αρχής, δεν μπορούσα να ανεχτώ μια τέτοια συμπεριφορά.

Ξέρεις, θέλω πάντα να είμαι στη μετά – εποχή. Δεν καταλαβαίνω αυτούς που αναπολούν το παρελθόν. Δεν μου αρέσει να είμαι όπως ήμουν χθες ή παλαιότερα. Πάντα σκέφτομαι το πως θα είμαι μετά. Αν με ρωτούσες σε ποια εποχή θέλω να ταξιδέψω, θα σου απαντούσα στο μέλλον. Δεν θα ήθελα ποτέ να γυρίσω πίσω.

Ως μητέρες κουβαλάμε ενοχή, μας βαραίνουν τα κοινωνικά στερεότυπα επειδή συνεχίζουμε να εργαζόμαστε

Ναι, και την αντλώ από τα παιδιά και τους νέους.

Πουλόβερ LA MARTINA. 

Με έκανε λίγο ακόμα πιο ευαίσθητη και με έμαθε να προσπερνώ πολλά πράγματα στα οποία, πριν, σκόνταφτα.

Είναι γεγονός πως όταν μια γυναίκα γίνεται μητέρα, οι υπόλοιποι γύρω ης  στέκονται πολύ σε αυτό. Ερωτήσεις του τύπου «μα πώς τα καταφέρνεις ως εργαζόμενη μητέρα;» είναι καθημερινότητα,  ενώ για τον άνδρα είναι αυτονόητο πως θα συνεχίσει να εργάζεται απρόσκοπτα ακόμα κι αν γίνει πατέρας. Ασφαλώς και δεν είναι εύκολο να γίνεσαι μητέρα, αλλάζει η θεωρία σου για τη ζωή και φυσικά αλλάζουν κατά πολύ οι υποχρεώσεις σου. Κάθε σχέση θέλει πολλή συναισθηματική δουλειά, πόσο μάλλον, η σχέση με το παιδί σου. Από την άλλη, Ως μητέρες κουβαλάμε ενοχή, μας βαραίνουν τα κοινωνικά στερεότυπα επειδή συνεχίζουμε να εργαζόμαστε. Θέλω, λοιπόν, να πω ότι ακόμα και μια μοντέρνα γυναίκα που συνδυάζει τη μητρότητα με την εργασία, σχεδόν πρέπει να εφεύρει τρόπους για να μην επηρεάζεται από αυτήν την κοινωνική ματιά.

Για τον εργασιακό κατακερματισμό δεν φταίμε εμείς, φταίει που ζούμε σε καθεστώς μεγάλης ανασφάλειας. Δυστυχώς, είναι πολλοί οι παράγοντες που σε αυτήν τη χώρα μας αφήνουν ανυπεράσπιστους

Προσπαθώ. Πολύ συχνά διαπιστώνω πως γίνομαι χίλια κομμάτια γιατί προφανώς δεν είναι εφικτό να γίνουν όλα και να γίνουν καλά. Πάντα κάτι μένει πίσω και πάντα προσπαθώ να αναπληρώσω όσα παραμέλησα. Η αλήθεια είναι ότι προχωράω μέρα με τη μέρα, καθώς είναι πολλές οι υποχρεώσεις ενός σύγχρονου ανθρώπου και είναι σχεδόν απίθανο να μην διασπαστεί η προσοχή και οι δυνάμεις του. Από την άλλη, καθώς είμαι δραστήριος άνθρωπος και δεν μου αρέσει να αφήνω πίσω την προσωπική μου ζωή, όταν συμβαίνει κάτι τέτοιο αισθάνομαι ανισορροπία. Επομένως, έστω σε δεύτερο χρόνο, θα προσπαθήσω να ισορροπήσω όποιο κομμάτι μου έχει αδικηθεί, ακόμα κι αν χάσω από τον ύπνο μου. Βέβαια, για όλο αυτό τον κατακερματισμό δεν φταίμε εμείς, φταίει που γυναίκες και άνδρες, ζούμε σε καθεστώς μεγάλης ανασφάλειας. Δυστυχώς, είναι πολλοί οι παράγοντες που σε αυτήν τη χώρα μας αφήνουν ανυπεράσπιστους.