Ένα coming out με πολιτικό βάρος

Από την επόμενη της συνέντευξης του στην κυριακάτικη Καθημερινή (και τη δημοσιογράφο Γιώτα Συκκά), το όνομα του Γιάννη Μόσχου πρωταγωνιστεί σε δημοσιεύματα και σε μέσα ενημέρωσης όπου ποτέ πριν δεν είχε εμφανιστεί. Ούτε καν, όταν αναδείχθηκε ως ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου για πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού με διαφανή διαδικασία διαγωνισμού και αξιολόγησης.

Ωστόσο, από την Δευτέρα ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου έχει γίνει «θέμα» δηλώνοντας ανοιχτά τον σεξουαλικό προσανατολισμό του, χωρίς φόβο και πάθος. Τουλάχιστον, χωρίς φόβο και πάθος – τούτη τη στιγμή. Γιατί για τον καθένα και την καθεμιά που κοινοποιεί την ομοφυλοφιλία του/της ακόμα και στους πιο κοντινούς του/της ανθρώπους ελλοχεύει και ο φόβος (για την απόρριψη) και τα πάθη (για τον χλευασμό, το bulling ή και τον αποκλεισμό). Είναι πολύ γνωστά κι επαναλαμβανόμενα όλα αυτά τα μοτίβα – ας μην τα ξαναλέμε.

Αν και ο ίδιος ο κ. Μόσχος χαρτογραφεί το δύσβατο μονοπάτι που διένυσε μέχρι να καταφέρει να ζήσει ελεύθερος χωρίς να αποκρύπτει την σεξουαλική ταυτότητα του ή να παριστάνει κάποιον άλλον. Μια παραδοχή που αποδεικνύει πως γνωρίζει καλά τις επιπτώσεις ενός coming out· πόσο μάλλον ενός coming out θεσμικού προσώπου, του κορυφαίου θεατρικού οργανισμού της χώρας.

Δεν περίμενε κανείς πως η διαχείριση της είδησης από την πλειονότητα των «μέσων» θα έφερε το πρόσημο της συμπερίληψης. Θα ήταν οξύμωρο να συμβεί σε μια χώρα σοβαρά συντηρητική όπως η Ελλάδα, όπου η κακοποίηση προς όλες τις κατευθύνσεις της θηλυκότητας είναι κοινός τόπος και η αναπαραγωγή της φέρει – κυρίως – τα χαρακτηριστικά μιας νοσηρής κλειδαρότρυπας.

Στιγμιότυπο από την πρόσφατη συζήτηση που διοργανώθηκε στο Εθνικό Θέατρο για τα ζητήματα metoo. Μια ακόμα χειρονομία στο διάλογο συμπεριλήψης που ανοίγει ο οργανισμός.

Να γιατί, όμως, είναι σπουδαία, πραγματικά σπουδαία, η χειρονομία του Γιάννη Μόσχου ως καλλιτεχνικού διευθυντή ενός μεγάλου οργανισμού να εκθέσει ακομπλεξάριστα τον σεξουαλικό προσανατολισμό του. Γιατί ο δημόσιος διάλογος λιμνάζει στα στερεότυπα και τις προσβολές. Γιατί ο πολιτισμός είναι (συχνά) αγωγός της πνευματικής καλλιέργειας και εξέλιξης και άρα έχει υποχρέωση να διευρύνει τους ορίζοντες «χωρητικότητας» μας. Γιατί πόση ανελευθερία μεταβολίζουμε μέχρι ν’ αστράψει μια αχνή ακτίδα ελεύθερης έκφρασης; Γιατί (ακόμα και στο στενό θεατρικό περιβάλλον) το Εθνικό Θέατρο πλήγηκε σοβαρότατα από την κακουργηματική δράση Λιγνάδη και αν φιλοδοξεί ν’ αλλάξει σελίδα οφείλει να το κάνει μέσα από την αποδοχή.

Εννοείται πως εδώ, δεν επιχειρείται ούτε η προσωπική ηρωοποίηση του Γιάννη Μόσχου για την απόφαση του, ούτε το λανσάρισμα της δημόσιας παραδοχής της ομοφυλοφιλίας ως αυταξία. Είναι, παρόλα αυτά, μια ξεκάθαρη υπόμνηση πως ο κοινωνικός εκπολιτισμός και η συναισθηματική μας «αποβαρβαροποίηση» οφείλει πολλά σε κάθε τέτοια πρωτοβουλία, σε κάθε ‘πρώτη φορά’ που κάποιος θα μιλάει ανοιχτά για εκείνα που αναγκάστηκε να αποκρύψει. Ο Γιάννης Μόσχος έχει μερικά ακόμα χρόνια θητείας στην καλλιτεχνική διεύθυνση για να εργαστεί προς όφελος του Εθνικού Θεάτρου. Την περασμένη Κυριακή επαλήθευσε πως έχει και το πολιτικό θάρρος.