Όταν ο Ντέιβιντ Ατένμπορο συνάντησε έναν γορίλα και μας έδωσε ένα σημαντικό μάθημα

Τον Ιανουάριο του 1979 έκανε πρεμιέρα στο BBC η εκπομπή “Life on Earth: A Natural History”, με παρουσιαστή τον Ντέιβιντ Ατένμπορο. Μέσα σε δεκατρία επεισόδια, ο Βρετανός φυσιοδίφης ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο, ώστε να ανακαλύψει την ιστορία της εξέλιξης των ειδών στον πλανήτη. Ήταν η εκπομπή που καθιέρωσε τον Ατένμπορο ως κορυφαίο φυσιογνώστη της τηλεόρασης και εμβληματική φιγούρα της βρετανικής κουλτούρας, ενώ μας χάρισε και μία από τις πιο σημαντικές τηλεοπτικές στιγμές του 20ου αιώνα.

Πρόκειται για την στιγμή που ο Ντέιβιντ Ατένμπορο συνάντησε έναν ορεινό γορίλα και άλλαξε για πάντα την αντίληψη του κόσμου για τα ζωά αυτά, που πλέον βρίσκονται υπό εξαφάνιση. Μάλιστα, αυτή η στιγμή ψηφίστηκε ως η 12η σπουδαιότερη στιγμή στην τηλεόραση, ξεπερνώντας μέχρι και την στέψη της βασίλισσας Ελισάβετ.

Στο 12ο επεισόδιο της εκπομπής, που έκανε πρεμιέρα στις 16 Ιανουαρίου 1979, έλαβε χώρα και η πιο συναρπαστική στιγμή: αυτή που ο Ατένμπορο συναντά μία ομάδα από ορεινούς γορίλες στο καταφύγιο της Ντάιαν Φόσεϊ στην Ρουάντα.

Τα ζώα είχαν συνηθίσει την παρουσία των ανθρώπων, λόγω των ερευνητών που τους μελετούσαν. Έτσι, ο Ατένμπορο αποφάσισε να πλησιάσει τους γορίλες τόσο, ώστε να μπορέσει να αφηγηθεί ένα κομμάτι για την εκπομπή του, που μιλούσε για τη χρήση του αντίχειρα από τους γορίλες. Όσο όμως προχωρούσε προς την περιοχή που τρέφονταν οι γορίλες, βρέθηκε ξαφνικά πρόσωπο με πρόσωπο με έναν θηλυκό γορίλα.

Κάποιος άλλος μπορεί να είχε πανικοβληθεί, ο διάσημος φυσιοδίφης όμως άρπαξε την ευκαιρία για να μας δώσει ένα πολύ σημαντικό μάθημα για τα ζώα, που θεωρούμε “επιθετικά” χωρίς να είναι αυτή η πραγματικότητα.

“Υπάρχει τόση σημασία και αμοιβαία κατανόηση στο να ανταλλάζει κανείς μία ματιά με έναν γορίλα, περισσότερο από κάθε άλλο ζώο που γνωρίζω. Η όραση τους, η ακοή τους, η όσφρηση τους είναι τόσο παρόμοια με τα δικά μας, που βλέπουν τον κόσμο λίγο πολύ με τον ίδιο τρόπο με εμάς. Ζούμε σε παρόμοιες κοινωνικές ομάδες με μόνιμες οικογενειακές σχέσεις. Περπατούν στο έδαφος όπως εμείς, παρ’ όλο που είναι πολύ πιο δυνατοί από εμάς” σχολιάζει αρχικά ο Ντέιβιντ Ατένμπορο.

“Έτσι, αν υπήρχε ποτέ κάποια πιθανότητα να δραπετεύσουμε από την ανθρώπινη φύση και να ζήσουμε υποθετικά στον κόσμο ενός άλλου πλάσματος, τότε αυτό θα συνέβαινε μόνο με τον γορίλα. Ο αρσενικός γορίλας είναι ένα πολύ δυνατός, αλλά χρησιμοποιεί την δύναμή του μόνο για να προστατεύσει την οικογένεια του, ενώ η βία ανάμεσα στα μέλη της ομάδας είναι σπάνια. Έτσι, μου φαίνεται πολύ άδικο που ο άνθρωπος έχει επιλέξει τον γορίλα για να συμβολίζει κάτι βίαιο και επιθετικό. Ιδιαίτερα όταν αυτό είναι το μοναδικό πράγμα που δεν χαρακτηρίζει τον γορίλα -αλλά εμάς” κατέληξε.

Μάλιστα, όταν ο Ατένμπορο επέστρεψε στον ίδιο χώρο την επόμενη μέρα, ο θηλυκός γορίλας και δύο νεότεροι γορίλες άριχσαν να παίζουν μαζί του. Λίγα χρόνια αργότερα, στα απομνημονεύματα του θα περιγράψει αυτή ως “μία από τις πιο συναρπαστικές συναντήσεις της ζωής μου”. Δυστυχώς, λίγες ώρες μετά από αυτή τη δεύτερη συνάντηση, ο Ντέιβιντ Ατένμπορο συνειδητοποίησε με απογοήτευση ότι ο κάμεραμαν είχε αποθανατίσει μόλις λίγα δευτερόλεπτα αυτής της ακόμα πιο όμορφης στιγμής, λόγω χαμηλής μπαταρίας της κάμεράς του.

Παρ’ όλ’ αυτά, η πρώτη -και εξίσου σημαντική- συνάντηση του Ατένμπορο με τον γορίλα έγινε on camera, και έτσι όλος ο κόσμος μπόρεσε να μάθει για τον “μύθο” γύρω από την επιθετικότητα των πολύ ευγενικών αυτών ζώων.