Ήρεμο πάθος

Χωρισμένη σε δύο περιόδους η ταινία του σπουδαίου βρετανό σκηνοθέτη Τέρενς Ντείβις (“Ενα Τραγούδι για το Ηλιοβασίλεμα”) μας συστήνει αρχικά την έφηβη Ντίκινσον – την υποδύεται θαυμάσια η Έμα Μπελ- εσώκλειστη σε ένα σχολείο καλογριών να απαρνιέται την χριστιανική πίστη αφού αδυνατεί να προσαρμοστεί στους αυστηρούς, καταπιεστικούς νόμους του Θεού («δεν νομίζω ο Θεός να ενδιαφέρεται για την περίπτωση μου» ομολογεί στη σκληρή διευθύντρια του σχολείου). Η συνέχεια, που αποτελεί και το μεγαλύτερο μέρος του φιλμ, παρουσιάζει την ωριμότητα της Ντίκινσον, τα πρώτα έργα της που δημοσιεύονται σε περιοδικό που εκδίδει ένας φίλος του πατέρα της, τις σφιχτές σχέσεις με την οικογένεια της (ιδιαίτερα με τον πατέρα και την αδελφή της), την ανάγκη της να αποτραβηχτεί από τον πλούσιο περίγυρο της και να αφιερωθεί στην τέχνη της. Αλλά και το θλιβερό θάνατο της.

Η γραφή του Ντέιβις είναι γνωστή και ιδιαίτερα αγαπητή στους σινεφίλ. Υπέροχα εικαστικά πλάνα που θυμίζουν πίνακες ζωγραφικής, καλοδουλεμένο σενάριο, μελαγχολία στη φόρμα. Όλα αυτά θα οδηγούσαν σε έναν άγονο ρομαντισμό αλλά τόσο η δραματική προσωπική ιστορία της Ντίκινσον που δεν κατάφερε να ζήσει ευτυχισμένη παρότι κυνήγησε με πάθος το όνειρο της, όσο και η επαναστατική φύση της («είστε μόνη σας στην επανάσταση της» της λένε κάποια στιγμή) προσφέρουν μια συναρπαστική βιογραφία παρά τους χαμηλούς τόνους και την διακριτικότητα της σκηνοθετικής γραφής. Ο Ντέιβις χρησιμοποιεί την ιστορία της Ντίκινσον για να θίξει πολλά περισσότερα από την προσωπική της τραγωδία (πέθανε σε ηλικία 56 ετών χωρίς να έχει αναγνωριστεί όσο ζούσε η αξία της ποίησης της). Η θέση της γυναίκας σε μια εποχή σκοταδισμού και μηδενισμού. Η ποίηση όχι μόνο ως καλλιτεχνική έκφραση αλλά κυρίως ως επαναστατική πράξη. Η αξιοπρέπεια ως ένδειξη πνευματικής ανωτερότητας και ωριμότητας, Η αμφισβήτηση των ξεπερασμένων στερεότυπων ή των αναχρονιστικών ιδεών που προέρχονται από συντηρητικές εποχές. Μια υπέροχη, στιλάτη και με σπάνιο συναισθηματικό πλούτο ταινία που υπηρετείται από την αγνώριστη Νίξον με εσωτερική δύναμη και αφοπλιστική σεμνότητα.

Κωνσταντίνος Καϊμάκης