Στέφαν Τσβάιχ: Αποχαιρετισμός στην Ευρώπη

Τα χρόνια της εξορίας, μεταξύ Μπουένος Άιρες, Νέας Υόρκης και Βραζιλίας, ενός από τους σημαντικότερους γερμανόφωνους συγγραφείς του 20ου αιώνα, του Στέφαν Τσβάιχ. Ως εβραίος διανοούμενος, ο Τσβάιχ μισεί την απανθρωπιά που επικρατεί στη Γερμανία και προσπαθεί να ξεφύγει από το φάντασμα του ναζισμού, ψάχνοντας συγχρόνως για ένα σπίτι στο νέο κόσμο.

«Πιστεύω σε μια ελεύθερη Ευρώπη κι ελπίζω μια μέρα τα σύνορα και τα διαβατήρια να έχουν καταργηθεί». Τα λόγια αυτά του Στέφαν Τσβάιχ ορίζουν και τη συλλογιστική του έργου του. Ενός έργου ανώτατης πνευματικής στάθμης που μοιραία θα είδε τα θεμέλια του να κλονίζονται όταν η σβάστικα κυμάτισε στον αέρα.

Η σκηνοθέτιδα, Μαρία Σράντερ, κρατάει ένα λιτό αφηγηματικό σχήμα για να αφήσει περισσότερο χώρο στο συναίσθημα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το σφίξιμο στην καρδιά δεν επιτρέπει στη σκέψη να καλπάσει. Με οδηγό της τον ξεχωριστό κύριο Τσβάιχ αφουγκράζεται την επιδραστική δύναμη των γραπτών του, επικεντρώνεται στις σχέσεις του με τα άλλα ιερά τέρατα της εποχής και αφαιρεί το κινηματογραφικό περιτύλιγμα της συμβατικής βιογραφίας για να αποδώσει ολόκληρη την αλήθεια του.

Η Σράντερ επιλέγει να χτίσει ψύχραιμα και αποτελεσματικά τη βιογραφία του Τσβάιχ τον οποίο δεν δείχνει σχεδόν ποτέ στην ταινία να γράφει. Συλλέγει πληροφορίες, διανθίζει τα εικαστικά πλάνα της με λεπτομέρειες που συντείνουν στην πολιτική ανάγνωση της εποχής, σκιτσάρει τις ρωγμές στη βεβαιότητα της ιδεολογίας του που μοιραία τον οδηγεί στο απονενοημένο διάβημα. Εκείνο που θα ρίξει την αυλαία στη περήφανη ζωή του, την οποία υπερασπίστηκε με πάθος και δίχως φόβο όταν απαρνήθηκε την πατρίδα του το 1936 για να αυτοεξοριστεί στη Λατινική Αμερική, αλλά αδυνατεί να τη συνεχίσε όντας απελπισμένος και απογοητευμένος από την πορεία της ανθρωπότητας. Ο Τσβάιχ τερμάτισε τη ζωή του τον Φεβρουάριο του 1942 στα 61 του χρόνια.