Η Δασκάλα
Η γεμάτη αντιθέσεις ερμηνεία της πρωταγωνίστριας είναι το πιο δυνατό στοιχείο της δημιουργίας του Jan Hrebejk, που τιμήθηκε στο φεστιβάλ του Κάρλοβι Βάρι με το βραβείο γυναικείας ερμηνείας.
Μπρατισλάβα, δεκαετία του ’80. Μία φαινομενικά καλόκαρδη δασκάλα μπαίνει στην καινούρια της τάξη και συστήνεται στους μαθητές. Όταν έρθει η δική τους ώρα να συστηθούν, η δασκάλα τούς ζητά να αναφέρουν επίσης τι δουλειά κάνουν οι γονείς τους. Ανάλογα με την επαγγελματική θέση του καθενός, η δασκάλα θα αρχίσει να ζητά χάρες από παιδιά και γονείς! Κανείς πάντως δεν τολμά να καταγγείλει μια γυναίκα με τόσο στενούς δεσμούς με την εξουσία.
Βασισμένη σε πραγματικά συμβάντα η ταινία ακολουθεί τη λογική μιας δραμεντί, κρατώντας ίση απόσταση από το κωμικό και το δραματικό, παρότι στην ουσία της είναι μια σκληρή και οδυνηρή ματιά πάνω στους μηχανισμούς της εξουσίας. Ο σκηνοθέτης φτιάχνει σασπένς μέσα από τους καθημερινούς και ανυποψίαστους τόνους μιας κανονικότητας που σχηματίζεται από το δίπολο σπίτι- σχολείο. Οι οξυδερκείς παρατηρήσεις του γύρω από αυτό αλλά με τα βέλη του να εκτοξεύονται στην καρδιά μιας παραβολής γύρω από τη σκοτεινή εποχή που καθόρισε ολόκληρες γενιές είναι απίθανο να μην σας κεντρίσουν την περιέργεια ή να μην σας θυμίσουν γνωστές καταστάσεις. Ρουσφέτια, διακρίσεις, υπόγειες συνδιαλλαγές, διαχωρισμοί με βάση τα κομματικά κριτήρια… όλα μπαίνουν στο στόχαστρο του σκηνοθέτη Jan Hrebejk που πριν από αρκετά χρόνια μας έδωσε τα θαυμάσια «Παιχνίδια διχασμού και εγκυμοσύνης». Το νέο φιλμ του θυμίζει αρκετά εκείνη την ταινία αν και το δριμύ κατηγορώ του για το κομμουνιστικό παρελθόν της χώρας και την «κληρονομιά» που άφησε στις επόμενες γενιές δεν τον αφήνει να δει με καθαρό μάτι το συνολικό το τοπίο της πολιτικής δαφθοράς και ασυδοσίας που καταγγέλει.
Κωνσταντίνος Καϊμάκης
