Εκείνη

Η πρόσφατα χωρισμένη Μισέλ διευθύνει μια εταιρία ηλεκτρονικών παιχνιδιών και είναι το ίδιο αδίστακτη στην προσωπική όσο και στην επαγγελματική ζωή της. Όταν μια μέρα δέχεται μέσα στο ίδιο της το σπίτι την επίθεση κουκουλοφόρου άντρα που τη βιάζει, θα περίμενε κανείς ότι η καθημερινότητα της θα άλλαζε δραματικά. Όμως εκείνη συνεχίζει να κάνει ότι ακριβώς έκανε μέχρι πρότινος, αναζητώντας διακριτικά τον άνθρωπο που εισέβαλλε ωμά και βίαια στη ζωή της…

Δύσκολα κατατάσσεις το φιλμ σε ένα μόνο είδος κι ακόμη πιο δύσκολα εντοπίζεις τα κρυμμένα μυστικά του. Τι είναι τελικά η ιστορία της «Elle»; Ερωτικό θρίλερ; Μαύρη κωμωδία; Υπαρξιακό δράμα; Αισθηματική κομεντί; Ή μήπως μια οικογενειακή τραγωδία;

Όλα αυτά και μερικά ακόμη, θα πούμε εμείς, παραδινόμενοι στη γοητεία μιας πραγματικά σημαντικής ταινίας που μιλάει για πολλά και ο βιασμός της ηρωίδας είναι μάλλον το τελευταίο που την απασχολεί. Ή καλύτερα είναι το πρόσχημα για να ξεδιπλωθούν όλα ατα υπόλοιπα, σε μια ευφάνταστη παραβολή από το μυαλό του συγγραφέα Philippe Djian που γέννησε πριν από πολλά χρόνια τη μυθική πλέον «Μπέτι Μπλου». Το ανατρεπτικά παιχνιδιάρικο σενάριο του David Birke, (βασισμένο στο μυθιστόρημα «Oh…» του Djian), η μαεστρική καθοδήγηση του Verhoeven σε κάθε σκηνή και η απερίγραπτη ερμηνεία της μοναδικής Isabelle Huppert είναι τα βαριά χαρτιά μιας ταινίας, οι εκπλήξεις της οποίας δεν σταματούν στιγμή να σε ξαφνιάζουν ευχάριστα.

Ο ολλανδός σκηνοθέτης στην πρώτη γαλλικά ομιλούσα ταινία του, ευτυχώς δεν διέπραξε το λάθος να τη γυρίσει στις ΗΠΑ όπως αρχικά στόχευε, όταν ολοκλήρωσε το διάβασμα του βιβλίου του Philippe Djian. Εμπιστεύτηκε το αλάνθαστο ένστικτο και τον ενθουσιασμό της Isabelle Huppert για το ρόλο, τοποθέτησε τη δράση στη Γαλλία και έκανε αυτό που κάνει στις περισσότερες δημιουργίες του: να αποθεώνει ουσιαστικά τη γυναικεία φύση.

Οι άντρες του φιλμ μόνο σαν διακοσμητικά ή άβουλα (ο γιος, ο πρώην σύζυγος, ο εράστης της ηρωίδας) πλάσματα δείχνουν και μόνο ο… βιαστής της μοιάζει να είναι πιο περίπλοκος ή ακόμη και θετικός μέσα στη διαστροφή του -ναι, μην ξαφνιάζεστε!- χαρακτήρας που βρίσκεται ουσιαστικά πιο κοντά στην ιδιοσυγκρασία της. Δεν θα πούμε περισσότερα για το φιλμ για να μην προδώσουμε τα μυστικά του.

Το «Elle» είναι ίσως η καλύτερη ταινία στη χορταστική καριέρα του Verhoeven και μαζί η πιο απρόβλεπτη. Ένας σπάνιος συνδυασμός φιλοσοφικής αναζήτησης και ψυχαγωγικού θεάματος που λειτουργεί εκρηκτικά. Η μη βράβευση της στις Κάνες οφείλεται κυρίως στην αμηχανία των κριτών απέναντι στο προκλητικό και αιματοβαμμένο παρελθόν του σκηνοθέτη κι όχι στην καθαρή της αξία. Αν οι αμερικανοί ξεπεράσουν τον πουριτανισμό τους μπορεί και να τον ανταμείψουν με κάποιο δίκαιο όσκαρ…

Κωνσταντίνος Καϊμάκης