Retro Movies & TV 21: Μικρά Αγγλία

Στη “Μικρά Αγγλία” (Άνδρο) συμβαίνει ένα παράφορο ερωτικό δράμα. Η 20χρονη Όρσα (Πηνελόπη Τσιλίκα) είναι παράφορα ερωτευμένη με τον υποπλοίαρχο Σπύρο Μαλταμπέ (Ανδρέας Κωνσταντίνου). Η μικρότερη αδελφή της, Μόσχα (Σοφία Κόκκαλη), δυναμική και γεμάτη όνειρα θέλει να φύγει από την Άνδρο. Η μητέρα τους, Μίνα (Αννέζα Παπαδοπούλου), σύζυγος καπετάνιου που προτιμά το Ατλάντικο Σουρ από το σπίτι του, παρακάμπτει τα αισθήματα των κοριτσιών της και τις παντρεύει με γνώμονα το συμφέρον. Με τα προξενιά που κάνει, όμως, άθελά της ναρκοθετεί το ίδιο της το σπιτικό.

Η ταινία του Παντελή Βούλγαρη βασίζεται στο γνωστό ομότιτλο μυθιστόρημα της Ιωάννας Καρυστιάνη. Μάλιστα το σενάριο της ταινίας το έχει δημιουργήσει η ίδια η συγγραφέας, μια επιλογή που δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι είναι η σωστή, καθώς άλλο μυθιστόρημα, άλλο ταινία. Στο σενάριο υπάρχουν σε κάποια σημεία στιχομυθίες και ατάκες αρκετά λογοτεχνίζουσες, που στο ρεαλιστικό πνεύμα του σινεμά ξενίζουν αρκετά. Επίσης, χρησιμοποιείται ένα μελό voice over αρκετά, κυρίως στην ανάγνωση επιστολών, το οποίο είχαμε δει και στην προηγούμενη ταινία του Βούλγαρη, το «Ψυχή Βαθιά».

Ο Βούλγαρης χρονικά μένει κοντά στην περίοδο, με την οποία ασχολήθηκε και το προηγούμενο έργο του. Γύρω από τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτή τη φορά δεν ασχολείται με τους αντάρτες και τον στρατό, αλλά με τους εφοπλιστές της Άνδρου. Το νησί έχει πολλά καράβια και ονομάζεται, όπως άλλωστε και η Ύδρα κατά την περίοδο της Επανάστασης του 1821, Μικρά Αγγλία. Φαίνεται ότι ήταν ένας τίτλος τιμής που κάθε νησί στην Ελλάδα με πολλά πλοία τον διεκδικούσε για τον εαυτό του.

Βέβαια, η (Μεγάλη) Αγγλία δε βασιζόταν μόνο στο ναυτικό, αλλά και στις αποικίες και στη μεγάλη της βιομηχανική ανάπτυξη και ήταν μια ολόκληρη αυτοκρατορία, όχι ένα νησάκι με μερικές εφοπλιστικές οικογένειες. Αυτό το στοιχείο του «μικρομεγαλισμού» της Άνδρου παρωδείται στο έργο. Η μια από τις δύο κόρες της οικογένειας που βρίσκεται στο επίκεντρο του έργου ειρωνεύεται το πλαστό μεγαλείο της Μικράς Αγγλίας και θέλει να φύγει από το νησί, για να ζήσει στην πραγματική Αγγλία.

Και μη φανταστείτε: Οι εφοπλιστές στο νησί δεν είναι τόσο μεγάλης εμβέλειας, όσο ήταν ο Ωνάσης και οι άλλοι εφοπλιστές που ξέρουμε σήμερα και οι οποίοι απέκτησαν τη μεγάλη τους δύναμη μεταπολεμικά. Οι εφοπλιστές που βλέπουμε στην ταινία ήταν κυρίως καπετάνιοι, που στην πορεία κατάφερναν να αγοράσουν δικό τους ή δικά τους πλοία.

ΑΜΑΡΤΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΠΑΙΔΕΥΟΥΣΙ ΤΕΚΝΑ

Το έργο εστιάζει κυρίως στις ερωτικές σχέσεις που στοιχειώνουν οικογένειες και στη σχέση γονέων-παιδιών, αλλά και αντρόγυνων. Μια καταπιεστική μητέρα δύο θυγατέρων, εγκαταλειμμένη από τον σύζυγό της, προχωράει σε ολέθρια, όπως αποδεικνύεται, προξενιά, που συνθλίβουν τα αισθήματα των παιδιών της. Το αποτέλεσμα είναι τραγικό. Σε αυτό βέβαια βοηθάει και ο Πόλεμος, ο οποίος φέρνει απώλεια, καταστροφή και οικονομική ανέχεια.

Οι σχέσεις των φύλων αναπτύσσονται ιδιαίτερα στο έργο. Είναι η οπτική των γυναικών των ναυτικών, που μένουν συνέχεια πίσω, με τους άντρες τους το μεγαλύτερο διάστημα απόντες. Και υπάρχει και το ερωτικό στοιχείο, που συνοδεύεται από ευρήματα ερωτικού μπερδέματος, με τραγικά (και όχι κωμικά, όπως στις φάρσες) αποτελέσματα.

Η ταινία «Μικρά Αγγλία» δίνει έμφαση στα πάθη, τις οικογενειακές σχέσεις και στη ναυτική ζωή και ιστορία. Είναι μεγάλη σε διάρκεια και κυλάει αργά. Κρατάει σχεδόν 3 ώρες. Η κινηματογράφηση χαρακτηρίζεται από ωραίες εικόνες και οι ηθοποιοί είναι αξιόλογοι στους ρόλους τους. Έχει γίνει καλή επιλογή κυρίως στους νεαρούς χαρακτήρες του έργου, που ζουν και τα μεγάλα πάθη, με την Σοφία Κόκκαλη που παίζει τη Μόσχα να ξεχωρίζει. Ο Μάξιμος Μουμούρης, η Πηνελόπη Τσιλίκα, ο Ανδρέας Κωνσταντίνου επίσης είναι καλοί. Υπάρχουν πολυπρόσωπα πλάνα, έτσι στημένα, που θυμίζουν ελληνικό κινηματογράφο άλλων εποχών και αργή εξέλιξη.

TRIVIA

• Το γύρισμα διήρκεσε 50 ημέρες, η προετοιμασία 240 ημέρες
• Περισσότεροι από 500 Ανδριώτες βοήθησαν στην ταινία
• Τα γυρίσματα έγιναv σε περισσότερα από 20 Ανδριώτικα σπίτια
• Πάνω από 100.000 αντίτυπα έχει πουλήσει το ομώνυμο βιβλίο της Ιωάννας Καρυστιάνη
• 750 κομπάρσοι εμφανίζονται στην ταινία
• 17 χωριά της Άνδρου αποτελούν το φόντο της Μικράς Αγγλίας
• 6 καΐκια από την Εύβοια και την Σαλαμίνα συμμετείχαν στα γυρίσματα
• Περισσότερα από 60 καταστήματα στο κεντρικό δρόμο της Χώρας της Άνδρου μετατράπηκαν σε σκηνικό της ταινίας
• Πάνω από 70 άτομα, μέλη των θεατρικών ομάδων, της χορωδίας και του Μουσικού Συλλόγου Άνδρου συμμετείχαν στην ταινία
• Η Μικρά Αγγλία είναι η 12η ταινία του Παντελή Βούλγαρη
• Η ταινία κυκλοφόρησε πανελλαδικά σε περισσότερες από 100 αίθουσες
• 60.312 χιλιάδες θεατές παρακολούθησαν την ταινία κατά το πρώτο τετρήμερο κυκλοφορίας της. Είναι η δεύτερη πιο εμπορική ταινία για το 2013 στους ελληνικούς κινηματογράφους. 

Γιώργος Σμυρνής