Γυαλιά ηλίου: 6 λόγοι για να μην τα αποχωρίζεστε ούτε τον χειμώνα

Τα έχουμε συνδέσει με το καλοκαίρι, την παραλία και τις διακοπές, όμως τα γυαλιά ηλίου έχουν λόγο να βρίσκονται στην τσάντα μας πολύ περισσότερους μήνες τον χρόνο. Η υπεριώδης ακτινοβολία φτάνει στα μάτια μας ανεξάρτητα από τη θερμοκρασία, ενώ σε ορισμένες συνθήκες οι αντανακλάσεις από τη θάλασσα, το νερό ή το χιόνι αυξάνουν την έκθεση.

Η προστασία έχει σημασία και σε βάθος χρόνου. Η συστηματική έκθεση στην UV ακτινοβολία συνδέεται με βλάβες σε διαφορετικές δομές του ματιού, από τον κερατοειδή και τον φακό μέχρι την περιοχή των βλεφάρων.

«Οι υπεριώδεις ακτίνες του ήλιου μπορούν, με την πάροδο του χρόνου, να προκαλέσουν βλάβες στα μάτια και να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων στην όραση. Επιπλέον, το έντονο φως αναγκάζει το άτομο να μισοκλείνει τα βλέφαρα, με αποτέλεσμα να προκαλείται οφθαλμική κόπωση και πονοκέφαλος», εξηγεί ο κ. Παντελής Α. Παπαδόπουλος, Συντονιστής Διευθυντής Α’ Οφθαλμολογικής Κλινικής Metropolitan Hospital και Επίκουρος Καθηγητής Οφθαλμολογίας UNIC Athens.

Μια ημέρα με πολύ έντονο ήλιο μπορεί να επηρεάσει τα μάτια περισσότερο απ’ όσο αντιλαμβανόμαστε. Η μεγάλη έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει φωτοκερατίτιδα, μια επώδυνη φλεγμονή του κερατοειδούς που συχνά παρομοιάζεται με ηλιακό έγκαυμα.

Πόνος, ερυθρότητα, έντονη δακρύρροια, θολή όραση και ευαισθησία στο φως είναι μερικά από τα συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε μέρη με ισχυρές αντανακλάσεις, όπως η θάλασσα και το χιόνι.

Οι επιπτώσεις της UV ακτινοβολίας είναι και αθροιστικές. Με την πάροδο των ετών, η συστηματική έκθεση μπορεί να προκαλέσει οξειδωτικές βλάβες στον φακό του ματιού και να επηρεάσει τις πρωτεΐνες που διατηρούν τη διαφάνειά του.

Η διαδικασία αυτή σχετίζεται με την ανάπτυξη καταρράκτη, μιας από τις συχνότερες αιτίες μείωσης της όρασης σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Η χρόνια έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία αποτελεί επίσης παράγοντα που σχετίζεται με την εμφάνιση πτερυγίου. Πρόκειται για ανάπτυξη ιστού στην επιφάνεια του ματιού, ο οποίος μπορεί σταδιακά να επεκταθεί προς τον κερατοειδή.

Τα γυαλιά ηλίου προστατεύουν παράλληλα την ευαίσθητη περιοχή γύρω από τα μάτια. Η παρατεταμένη έκθεση στην UV ακτινοβολία αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για κακοήθειες των βλεφάρων και της οφθαλμικής επιφάνειας.

Υπάρχει και ένας πολύ πιο άμεσος λόγος για να φοράμε γυαλιά ηλίου. Όταν το φως είναι έντονο, μισοκλείνουμε ασυναίσθητα τα μάτια και καταπονούμε την περιοχή, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε οφθαλμική κόπωση και πονοκέφαλο.

Οι κατάλληλοι φακοί περιορίζουν την έντονη φωτεινότητα και τις αντανακλάσεις, προσφέροντας πιο άνετη όραση. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στην οδήγηση, αλλά και όταν βρισκόμαστε για πολλές ώρες κοντά στη θάλασσα ή σε χιονισμένο τοπίο.

Η μακροχρόνια έκθεση στο ηλιακό φως έχει διερευνηθεί και ως πιθανός παράγοντας που σχετίζεται με την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Ωστόσο, η άμεση αιτιολογική σχέση ειδικά με την UV ακτινοβολία δεν έχει αποδειχθεί με βεβαιότητα. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, ενδέχεται να παίζει ρόλο και το ορατό φως βραχέος μήκους κύματος.

Διαφορετική περίπτωση είναι η ηλιακή αμφιβληστροειδοπάθεια, η οποία μπορεί να προκληθεί όταν κοιτάζουμε απευθείας τον ήλιο. Και εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση: τα καθημερινά γυαλιά ηλίου δεν είναι κατάλληλα για την ασφαλή παρατήρηση του ήλιου ή μιας ηλιακής έκλειψης.

Η προστασία των ματιών δεν ακολουθεί το ημερολόγιο των διακοπών. Γυαλιά ηλίου μπορεί να χρειάζονται οποιαδήποτε εποχή υπάρχει έντονη ηλιοφάνεια, ιδιαίτερα όταν περνάμε αρκετό χρόνο σε εξωτερικούς χώρους.

Το βασικό κριτήριο αγοράς δεν πρέπει να είναι μόνο το σχέδιο ή το πόσο σκούρος φαίνεται ο φακός. Αναζητούμε γυαλιά καλής ποιότητας που παρέχουν 100% προστασία από UVA και UVB. Ένας πολύ σκούρος φακός δεν σημαίνει αυτομάτως και μεγαλύτερη προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία.

«Η συστηματική χρήση των κατάλληλων γυαλιών ηλίου αποτελεί μια απλή αλλά καθοριστική συνήθεια για τη διατήρηση της οφθαλμικής υγείας. Η έγκαιρη και καθημερινή προστασία των ματιών από την ηλιακή ακτινοβολία προλαμβάνει τόσο τις άμεσες όσο και τις μακροπρόθεσμες βλάβες, εξασφαλίζοντας υγιή και καθαρή όραση σε κάθε στάδιο της ζωής», καταλήγει ο κ. Παπαδόπουλος.