Pink October: Η φροντίδα του στήθους ξεκινά πριν τη διάγνωση

Μια μαστογραφία που αναβάλλουμε επειδή δεν έχουμε καμία ενόχληση. Μια αλλαγή στο στήθος που περιμένουμε να υποχωρήσει. Ένα οικογενειακό ιστορικό που δεν έχουμε συζητήσει με τον γιατρό μας. Η φροντίδα της υγείας του μαστού αρχίζει συχνά από τέτοιες καθημερινές εκκρεμότητες.

Ο Οκτώβριος, γνωστός διεθνώς ως Pink October, είναι αφιερωμένος στην ενημέρωση για τον καρκίνο του μαστού. Στο πλαίσιο αυτό, η Europa Donna διοργανώνει κάθε χρόνο στις 15 Οκτωβρίου την Breast Health Day, προβάλλοντας τη σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης ανίχνευσης.

Όπως επισημαίνουν οι γιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ στο Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, καθηγήτρια Θεραπευτικής, Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής, Μαρία Καπαρέλου, παθολόγος-ογκολόγος, και Θάνος Δημόπουλος, καθηγητής Θεραπευτικής, Ογκολογίας και Αιματολογίας και διευθυντής της Κλινικής, ο καρκίνος του μαστού παραμένει η συχνότερη κακοήθεια στις γυναίκες. Ωστόσο, η πρόοδος στη διάγνωση και στη θεραπεία έχει βελτιώσει σημαντικά την πρόγνωσή του. Όταν εντοπίζεται νωρίς, οι πιθανότητες επιτυχούς αντιμετώπισης είναι υψηλότερες και, σε αρκετές περιπτώσεις, η θεραπεία μπορεί να είναι λιγότερο επιβαρυντική.

Ο προσυμπτωματικός έλεγχος αφορά γυναίκες που δεν έχουν συμπτώματα. Η μαστογραφία αποτελεί τη βασική εξέταση πληθυσμιακού ελέγχου, καθώς μπορεί να εντοπίσει ύποπτες αλλοιώσεις πριν γίνουν αντιληπτές με την ψηλάφηση.

Η ηλικία έναρξης, η συχνότητα και οι εξετάσεις που χρειάζονται καθορίζονται σύμφωνα με τις ισχύουσες συστάσεις και τον ατομικό κίνδυνο. Το οικογενειακό ιστορικό, προηγούμενα ευρήματα, η πυκνότητα των μαστών και τυχόν κληρονομική προδιάθεση συνεκτιμώνται από τον γιατρό. Σε γυναίκες υψηλού κινδύνου μπορεί να χρειάζεται έλεγχος από μικρότερη ηλικία και προσθήκη μαγνητικής τομογραφίας μαστών.

Ποιος συγγενής εμφάνισε καρκίνο, σε ποια ηλικία και τι είδους καρκίνο είχε; Αυτές οι πληροφορίες βοηθούν τον γιατρό να εκτιμήσει εάν χρειάζεται παραπομπή για γενετική συμβουλευτική. Πολλαπλά περιστατικά καρκίνου μαστού ή ωοθηκών στην οικογένεια, διάγνωση σε νεαρή ηλικία ή καρκίνος μαστού σε άνδρα είναι στοιχεία που χρειάζονται αξιολόγηση. Το ιστορικό από την πλευρά του πατέρα έχει επίσης σημασία, καθώς οι παθογόνες γονιδιακές παραλλαγές μπορούν να κληρονομηθούν και από τους δύο γονείς.

Ο γονιδιακός έλεγχος γίνεται όταν υπάρχει ένδειξη, με την κατάλληλη καθοδήγηση. Η ανίχνευση μιας κληρονομικής προδιάθεσης μπορεί να αλλάξει το πρόγραμμα παρακολούθησης και να δώσει χρήσιμες πληροφορίες σε συγγενείς. Και κάτι που πρέπει να θυμόμαστε: Ένα θετικό αποτέλεσμα σε γονιδιακό έλεγχο δείχνει αυξημένο κίνδυνο, χωρίς να σημαίνει ότι η γυναίκα θα εμφανίσει οπωσδήποτε καρκίνο.

Η εξοικείωση με την όψη και την υφή του στήθους μάς βοηθά να παρατηρούμε αλλαγές, ωστόσο δεν αντικαθιστά τη μαστογραφία ούτε αποτελεί από μόνη της μέθοδο προσυμπτωματικού ελέγχου.

Στον γιατρό χρειάζεται να απευθυνθούμε εάν παρατηρήσουμε:

• Νέο ογκίδιο ή σκλήρυνση στον μαστό ή στη μασχάλη.
• Αλλαγή στο μέγεθος ή στο σχήμα του μαστού.
• Θηλή που αρχίζει να στρέφεται προς τα μέσα.
• Ασυνήθιστη έκκριση από τη θηλή, ιδιαίτερα εάν περιέχει αίμα.
• Επίμονη ερυθρότητα, πάχυνση ή βαθουλώματα στο δέρμα.

Τα περισσότερα ευρήματα στον μαστό είναι καλοήθη. Χρειάζονται όμως αξιολόγηση, ακόμη και όταν δεν πονάνε. Εάν εμφανιστεί κάποια αλλαγή, επικοινωνούμε με τον γιατρό χωρίς να περιμένουμε την επόμενη προγραμματισμένη μαστογραφία.

Η τακτική σωματική δραστηριότητα, η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους και ο περιορισμός του αλκοόλ μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Καμία συνήθεια, ωστόσο, δεν εξασφαλίζει πλήρη προστασία και η εμφάνιση της νόσου δεν αποτελεί προσωπική αποτυχία.

Μπορούμε να ξεκινήσουμε ελέγχοντας πότε κάναμε την τελευταία μας εξέταση και πότε έχει συστηθεί η επόμενη. Αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό που δεν έχουμε συζητήσει ή μια αλλαγή που μας απασχολεί, το επόμενο βήμα είναι ένα ραντεβού με τον γιατρό.