Η καινούργια ταινία του Michael Jackson έσκασε στους κινηματογράφους σαν βόμβα. Μπορεί να δίχασε τους κριτικούς, αλλά ήδη κατέγραψε το μεγαλύτερο opening που έχει δει ποτέ μουσικό biopic και κάπως έτσι, το for you feed έχει ξαναγεμίσει με Michael Jackson facts… ένα μικρό ταξίδι πίσω στη μνήμη και την παιδική ηλικία εκατομμυρίων ανθρώπων.
Για όσους μεγάλωσαν πριν την εποχή του YouTube, υπάρχει μια πολύ συγκεκριμένη ανάμνηση: εκείνη η ανυπομονησία όταν, είτε στο MTV, ή αν ήσουν τυχερός, ακόμη και σε κάποια μουσική εκπομπή της ΕΡΤ, ανακοινωνόταν πως έρχεται το νέο βιντεοκλίπ του MJ. Γιατί τα clips του Michael Jackson δεν ήταν ποτέ απλώς ένα τρίλεπτο visual ενός single. Ήταν μικρές ταινίες, ολοκληρωμένα short films με αισθητική, αφήγηση και συχνά… plot twist.
Οπότε αξίζει να ρίξουμε μια ματιά στους σκηνοθέτες πίσω από αυτά τα θρυλικά βιντεοκλίπ. Spoiler alert: είναι εξίσου θρυλικοί.
Thriller: Εκεί που τα music videos άλλαξαν για πάντα
Αν υπάρχει ένα σημείο από το οποίο ξεκινάνε όλα, αυτό είναι το Thriller. Ίσως το πιο iconic music video που έγινε ποτέ.
Η ιστορία ξεκινάει με το An American Werewolf in London, μια ταινία που συνδύαζε horror, μαύρο χιούμορ και έγινε γρήγορα cult. Ο Michael Jackson, που μέχρι τότε δεν ήταν καν fan του είδους, τη βλέπει όμως και κάτι αλλάζει: δεν είναι απλώς εντυπωσιασμένος, θέλει να μπει σε αυτόν τον κόσμο. Έτσι, απευθύνεται στον σκηνοθέτη της, τον John Landis, και κάπως έτσι γεννιέται το Thriller.
Όχι ως ένα απλό clip, αλλά ως ένα 14λεπτο short film. Με intro, εξέλιξη, transformation scene που ακόμα συζητιέται, και φυσικά μια από τις πιο αναγνωρίσιμες χορογραφίες όλων των εποχών. Είναι ταυτόχρονα fun και τρομακτικό, camp και cinematic και κυρίως είναι κάτι που δεν υπήρχε πριν.
Ο Landis δεν ήταν τυχαίος γιατί στην φιλμογραφία του βρίσκονται το The Blues Brothers και το Coming to America με τον Eddie Murphy. Δηλαδή ένας σκηνοθέτης που ήξερε να παντρεύει μουσική, χιούμορ και αφήγηση – ακριβώς ό,τι χρειαζόταν ο Michael.
Η συνεργασία τους δεν σταμάτησε εκεί. Επέστρεψαν μαζί για το Black or White, επιβεβαιώνοντας ότι αυτό δεν ήταν ένα one-time experiment, αλλά μια δημιουργική χημεία.
Μετά το Thriller, το ερώτημα δεν ήταν αν ο Michael Jackson είναι επιτυχημένος. Ήταν πώς γίνεται να ξεπεράσεις κάτι τέτοιο. Και η απάντηση ήταν: ανεβάζεις κι άλλο το επίπεδο.
Στο Bad, ο Michael πάει ένα βήμα παραπέρα. Πριν καν φτάσουμε εκεί, έχει ήδη συμμετάσχει στο Captain EO, σε σκηνοθεσία Francis Ford Coppola και σενάριο του George Lucas. Δηλαδή ήδη παίζει στο ίδιο γήπεδο με τα μεγαλύτερα ονόματα του Hollywood. Οπότε το επόμενο λογικό βήμα; Να φέρει στην ομάδα του έναν ακόμη θρύλο.
Το Bad σκηνοθετείται από τον Martin Scorsese και το αποτέλεσμα είναι ένα 18λεπτο short film με έντονες επιρροές από το West Side Story, με street αισθητική, ένταση και μια πιο «σκληρή» εκδοχή του Michael. Δεν είναι απλώς ένα βίντεο, είναι statement. Είναι ο Michael που λέει «δεν θα μείνω ποτέ στο ίδιο επίπεδο».
90s: Πιο σκοτεινά, πιο κινηματογραφικάΜπαίνοντας στα 90s, τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο ενδιαφέροντα. Τα videos δεν είναι πια μόνο εντυπωσιακά, αλλα γίνονται πιο ατμοσφαιρικά, πιο συναισθηματικά, πιο κινηματογραφικά. Το Who Is It είναι ίσως η πιο understated στιγμή του. Δεν έχει τις κλασικές χορογραφίες, δεν βασίζεται στο spectacle. Αντίθετα είναι πιο εσωτερικό, πιο μελαγχολικό.
Σκηνοθέτης; Ο David Fincher. Πριν γίνει ο δημιουργός των Fight Club, Se7en και Gone Girl, ήταν ήδη master στο να δημιουργεί mood μέσα από εικόνες.
Την ίδια χρονιά, το Remember the Time πάει προς την αντίθετη κατεύθυνση: πιο φαντασμαγορικό, πιο “epic”, με αιγυπτιακή θεματολογία και τον Eddie Murphy να κλέβει την παράσταση.
Πίσω από την κάμερα βρίσκεται ο John Singleton, γνωστός από το Fast and Furious και Boyz n the Hood. Ένας σκηνοθέτης που έφερε μια διαφορετική, πιο grounded ματιά ακόμη και μέσα σε ένα τόσο stylized περιβάλλον.
Ο Michael Jackson δεν ήταν απλώς performer ήταν και ένας καλλιτέχνης που πάντα είχε κάτι να πει. Το 1996 με το They Don’t Care About Us, κάνει ίσως την πιο ξεκάθαρη πολιτική του δήλωση. Ένα τραγούδι διαμαρτυρίας, έντονο, ωμό, και τότε για πολλούς αμφιλεγόμενο. Το βίντεο γυρίζεται στις φαβέλες της Βραζιλίας, μια επιλογή που δεν ήταν καθόλου εύκολη και προκάλεσε αντιδράσεις. Αλλά αυτό ακριβώς είναι το point: να δείξει μια πραγματικότητα που δεν είναι “όμορφη”.
Τη σκηνοθεσία αναλαμβάνει ο Spike Lee, ο άνθρωπος πίσω από το Do the Right Thing και το Malcolm X. Δηλαδή κάποιος που ξέρει πώς να μετατρέπει την εικόνα σε πολιτικό σχόλιο.
Το αποτέλεσμα είναι ένα από τα πιο δυνατά (και συζητημένα) videos της καριέρας του.
Οι συνεργασίες του Michael με μεγάλους σκηνοθέτες δεν σταμάτησαν στα music videos.
Στο The Wiz, σε σκηνοθεσία Sidney Lumet (12 Angry Men, Dog Day Afternoon), κάνει ένα πέρασμα στον κινηματογράφο. Μπορεί η ταινία να μην έμεινε ακριβώς στην ιστορία με τον ίδιο τρόπο, αλλά έδειξε ξεκάθαρα τη φιλοδοξία του να κινηθεί και πέρα από τη μουσική.
Και λίγο πριν το τέλος, εμφανίζεται σε ένα surreal promo σκηνοθετημένο από τον David Lynch. Μια συνεργασία που μοιάζει σχεδόν ονειρική και ταυτόχρονα απόλυτα λογική.
Ο καλλιτέχνης που έκανε την ποπ… κινηματογράφοΊσως τελικά αυτό που έκανε τον Michael Jackson να ξεχωρίζει δεν ήταν μόνο η μουσική του αλλά και ο τρόπος που τη φανταζόταν. Όχι απλώς σαν ήχο, αλλά σαν εικόνα και αφήγηση. Σαν κάτι που πρέπει να το δεις για να το νιώσεις ολοκληρωμένα. Τα βίντεο κλιπ του δεν ήταν ποτέ «συνοδευτικά», δεν ήταν filler ανάμεσα σε τραγούδια. Ήταν μικρές κινηματογραφικές εμπειρίες που περίμενες να δεις, που συζητούσες, που θυμόσουν.
Σε μια εποχή που το music video ήταν ακόμα κάτι απλό εκείνος το μετέτρεψε σε κάτι πολύ μεγαλύτερο: σε μια υβριδική μορφή τέχνης που ακουμπάει εξίσου τη μουσική και το σινεμά και ίσως αυτός είναι ο λόγος που, ακόμη και σήμερα, σε έναν κόσμο που όλα καταναλώνονται γρήγορα και ξεχνιούνται πιο γρήγορα, τα δικά του βίντεο κλιπ αντέχουν. Γιατί δεν δημιουργήθηκαν για να κάνουν απλώς θόρυβο, αλλά για να αφήσουν το δικό τους αποτύπωμα.