Bella Ciao#46: Το πένθος στο σύμπαν του Τσέχωφ

Ουφ, επιτέλους! Μια παράσταση με ακρίβεια, με πίστη στο κείμενο και με αποφυγή κάθε επιτήδευσης. Το έργο με συγκλόνισε: σπαρακτικό, μελαγχολικό, ανθρώπινο, υπαρξιακό και στοχαστικό. Μέσα από μια υπέροχη λεπτότητα ένιωσα να αναδύεται η αθόρυβη τραγικότητά του, χωρίς να μου την πετάει στη μούρη. Ένα γλυκόπικρο σύμπαν που με άγγιξε βαθιά.

Το κομμάτι του πένθους, το πένθος για έναν κόσμο που χάνεται, αλλά και το προσωπικό πένθος της πρωταγωνίστριας για τον γιο της, το ένιωσα να αποδίδεται μοναδικά. Είδα καθαρά τον ψυχισμό της και το τραύμα της, σπαρακτικά συγκρατημένα και βαθιά δραματικά, χωρίς να γίνεται ρετρό.

Η παράσταση ήταν σεμνή, ουσιαστική, χωρίς επιδεικτικότητα, ανθρώπινη, καθόλου διδακτική. Ιδιαίτερα με συγκίνησε η νοσταλγική ποιότητα της σκηνικής ατμόσφαιρας. Το σκηνικό και οι εξαιρετικά ποιητικοί φωτισμοί μου δημιούργησαν την αίσθηση του κύκλου του χρόνου: την ανατολή, τη δύση, τις λεπτές αποχρώσεις του φωτός που χαιρετούν τη μέρα και υποδέχονται τη νύχτα. Μέσα σε αυτή τη διαρκή μετάβαση, ένιωσα το τσεχοφικό πένθος για έναν κόσμο που χάνεται να γίνεται σχεδόν απτό, ζωντανό μπροστά μου. Οι φωτισμοί άφηναν το έργο να αναπνέει μέσα στον χρόνο.

Είναι το πένθος μιας εποχής που τελειώνει, μιας κοινωνίας που αλλάζει αμετάκλητα. Στο Βυσσινόκηπο, οι άνθρωποι στέκονται στο κατώφλι μιας νέας πραγματικότητας χωρίς να ξέρουν πώς να τη ζήσουν. Και μέσα σε αυτή τη σιωπηλή μετάβαση, ένιωσα ότι η απώλεια, η μνήμη και η νοσταλγία γίνονται η πιο ανθρώπινη μορφή κατανόησης του χρόνου.

Με απόλυτο σεβασμό στο κείμενο, ο Έκτορας Λυγίζος κατάφερε να μου δείξει με δύναμη και σαφήνεια τους τσεχικούς χαρακτήρες, κάνοντάς τους ταυτόχρονα ζωντανούς και απτούς για μένα. Σε κάποιους από αυτούς υπήρχε κάτι γκροτέσκο, που ισορροπούσε μοναδικά.

Ήταν σαν μια συνεχής χορογραφία: δεν έπεφτε τίποτα τυχαία. Κάθε κίνηση, κάθε λάθος, κάθε γλίστρημα, κάθε πτώση ή σύγκρουση, ένα πιάτο που έσπαγε, ένα σκαμπό που έπεφτε, ήταν μελετημένα με ακρίβεια. Όλα μαζί δημιούργησαν μια μοναδική χορογραφία, που χαρακτήριζε ολόκληρη τη δραματουργία της παράστασης.