Προβιοτικά και δέρμα: Νέα δεδομένα για ατοπική δερματίτιδα, ακμή και αντιγήρανση

Η σύνδεση εντέρου και δέρματος είναι μία μεγάλη συζήτηση μεταξύ των επιστημόνων και είναι μία θεωρία που στηρίζεται όλο και περισσότερο σε ερευνητικά δεδομένα. Οι σχετικές μελέτες πληθαίνουν και αρκετοί δερματολόγοι παρακολουθούν με ενδιαφέρον τον ρόλο των προβιοτικών, των πρεβιοτικών και των συμβιοτικών στη διαχείριση δερματικών παθήσεων. Το μεγαλύτερο βάρος της έρευνας πέφτει στην ατοπική δερματίτιδα, ενώ δεδομένα υπάρχουν και για ακμή, ψωρίαση και φωτογήρανση.

Το επιστημονικό υπόβαθρο της  σύνδεσης εντέρου και δέρματος

Τα τελευταία χρόνια δημοσιεύονται ανασκοπήσεις που συγκεντρώνουν μεγάλο εύρος κλινικών δεδομένων. Ανάμεσά τους και μια πρόσφατη, στο Nutrition Reviews, που εξέτασε περισσότερες από 200 μελέτες σε ανθρώπους. Οι συγγραφείς αναφέρουν ουσιαστικές ενδείξεις για την πρόληψη της ατοπικής δερματίτιδας και επιπλέον ενδείξεις για την επίδραση των προβιοτικών σε ακμή, ψωρίαση και άλλες δερματοπάθειες. Μια δεύτερη ανασκόπηση στο Nutrients έδειξε ότι μπορεί να υπάρχει και αντιγηραντικό όφελος, αν και τα στοιχεία σε αυτό το πεδίο παραμένουν πιο περιορισμένα.

Πρόσφατη ανασκόπηση από το Ηνωμένο Βασίλειο συγκέντρωσε δεδομένα από 516 μελέτες σε ζώα και ανθρώπους, με τον κύριο πληθυσμό να είναι βρέφη και ενήλικες κάτω των 60 ετών. Πάνω από 200 μελέτες σε ανθρώπους εξέτασαν προβιοτικά, 34 εξέτασαν πρεβιοτικά και 41 συμβιοτικά. Οι ισχυρότερες ενδείξεις καταγράφηκαν στην ατοπική δερματίτιδα. Το 72% των μελετών που εξέτασαν διαχείριση ή σοβαρότητα ανέφεραν θετική επίδραση, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για την πρόληψη έφθασε το 54%.

Τα δεδομένα για ακμή και ψωρίαση κρίνονται υποσχόμενα, ενώ ενδιαφέρον υπάρχει και για ζητήματα φωτογήρανσης και ανταπόκρισης στην υπεριώδη ακτινοβολία, πεδίο που συγκεντρώνει όλο και περισσότερη προσοχή. Λιγότερα στοιχεία υπάρχουν για άλλες παθήσεις, όπως καρκίνος δέρματος και ροδόχρους ακμή.

Πού φαίνεται να βοηθούν τα προβιοτικά στην υγεία του δέρματος

Η παλαιότερη ανασκόπηση στο Nutrients συμπύκνωσε τα αποτελέσματα ως εξής:
• ενίσχυση δερματικού φραγμού
• αναστολή διάσπασης κολλαγόνου και παραγωγής μελανίνης
• αντιρυτιδικές, ενυδατικές, αντιφωτογηραντικές και αντιγηραντικές ιδιότητες
• χρήσιμα στην ατοπική δερματίτιδα
• βελτίωση ακμής μέσω καταστολής βακτηρίων, μείωσης φλεγμονής και φλυκταινών
• θεραπευτικό όφελος σε ορισμένα άτομα με ψωρίαση
• βελτίωση πιτυρίδας, σμηγματορροϊκής δερματίτιδας και διαταραχών τριχωτού

Προβιοτικά και πρεβιοτικά: ένας σύντομος οδηγός

Τα προβιοτικά είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί που βοηθούν στην ισορροπία του εντερικού μικροβιώματος. Υπάρχουν σε τροφές που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το γιαούρτι και το κεφίρ, αλλά και σε συμπληρώματα διατροφής. Τα πρεβιοτικά αποτελούν την «τροφή» αυτών των μικροοργανισμών και συναντώνται κυρίως σε φυτικές τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες, όπως πράσα, σπαράγγια, αγκινάρες, κρεμμύδια, μπανάνες, βρώμη και κριθάρι.

Η γνώμη του δερματολόγου

«Καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου, από τη γέννηση έως τα βαθιά γεράματά του, το δέρμα υφίσταται αλλαγές, που επηρεάζουν την υγεία και την εμφάνισή του. Σε κάθε ηλικιακό στάδιο είναι πιο ευάλωτο σε διαφορετικές παθήσεις, παρότι οι παράγοντες που επηρεάζουν την εκδήλωσή τους, είτε ενδογενείς όπως η κληρονομικότητα, είτε εξωγενείς όπως η ηλιακή ακτινοβολία και η διατροφή, παραμένουν κοινοί.

Όσον αφορά τη διατροφή, ένας από τους μηχανισμούς με τους οποίους αυτή επηρεάζει την υγεία του δέρματος είναι μέσω του μικροβιώματος του εντέρου, η ενίσχυση του οποίου επιτυγχάνεται, μεταξύ άλλων, από τα προβιοτικά και τα πρεβιοτικά. Η έρευνα έχει καταδείξει ότι και τα δύο μπορούν να αποτελέσουν τρόπο καταστολής και βελτίωσης των δερματικών παθήσεων με πολλαπλούς τρόπους, όπως η μείωση του οξειδωτικού στρες, η καταστολή των φλεγμονωδών αποκρίσεων και η διατήρηση των ανοσολογικών επιδράσεων», εξηγεί ο Δερματολόγος Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου.

«Διαφορετικά προβιοτικά μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη και αντιμετώπιση διαφορετικών δερματικών παθήσεων. Διεξάγονται αρκετές κλινικές δοκιμές προκειμένου να μελετηθεί η αποτελεσματικότητα και οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειές τους, αλλά ακόμα απαιτούνται πολλές μελέτες μέχρι να διεξαχθούν ασφαλή και οριστικά συμπεράσματα. Τα άτομα που ενδιαφέρονται να λάβουν προβιοτικά, πρεβιοτικά ή συμβιοτικά πρέπει να λάβουν υπόψη τους ότι η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και να συζητήσουν τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους με το γιατρό τους», καταλήγει ο δρ Στάμου.