Ο Οκτώβριος για τον καρκίνο του μαστού – Τα καλά νέα από το συνέδριο Ογκολογίας ESMO

Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί την πιο συχνή μορφή καρκίνου στις γυναίκες. Σύμφωνα με εκτίμηση από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για την Ευρώπη, εκτιμάται ότι το 2022 διαγνώστηκαν περίπου 604.900 νέες περιπτώσεις καρκίνου του μαστού , ενώ υπολογίζεται ότι περίπου 1 στις 11 γυναίκες θα διαγνωσθεί με καρκίνο του μαστού πριν τα 74 χρόνια της. Ένα καλό νέο που οφείλουμε να σημειώσουμε είναι ότι τα ποσοστά θνησιμότητας έχουν μειωθεί τα τελευταία χρόνια σε αρκετές χώρες της Δυτικής Ευρώπης, χάρις στην πρόοδο της έγκαιρης διάγνωσης και της θεραπείας. Αυτά τα στοιχεία δείχνουν πόσο σημαντικό είναι να υπάρχουν συνεχώς νέες βελτιώσεις στις θεραπείες — όπως αυτές που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο ESMO 2025.

Το ετήσιο συνέδριο της European Society for Medical Oncology (ESMO) αποτελεί ένα από τα δύο σημαντικότερα παγκόσμια γεγονότα στον τομέα της ογκολογίας. Φέτος (2025) πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο από 17-21 Οκτωβρίου. Στο πλαίσιο του συνεδρίου ανακοινώθηκαν σημαντικές μελέτες για την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού, οι οποίες αναμένονται να τροποποιήσουν τα θεραπευτικά πρωτόκολλα. Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα») της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, η Αγγελική Ανδρικοπούλου και ο Θάνος Δημόπουλος, συνοψίζουν τις πιο σημαντικές από αυτές.

Σε περίπου 20 % των ασθενών με καρκίνο του μαστού, τα κύτταρα του όγκου φέρουν υποδοχείς για τον παράγοντα HER2 – έναν υποδοχέα που αποτελεί στόχο για στοχευμένες θεραπείες. Στην περίπτωση όγκων με μέγεθος > 2 cm ή με διηθημένους λεμφαδένες μασχάλης, η καθιερωμένη αντιμετώπιση περιλαμβάνει εισαγωγική (νεοεπικουρική) χημειοθεραπεία σε συνδυασμό με θεραπεία έναντι του HER2, και κατόπιν χειρουργική επέμβαση. Στόχος είναι η πλήρης παθολογοανατομική ανταπόκριση — δηλαδή η εξάλειψη της νόσου — διότι οι ασθενείς που την επιτυγχάνουν έχουν καλύτερη πρόγνωση. Οι ασθενείς με HER2-θετικό πρώιμο καρκίνο μαστού πετυχαίνουν πλήρη ανταπόκριση σε περίπου 40-60 % των περιπτώσεων, με υψηλότερα ποσοστά όταν δεν εκφράζονται ορμονικοί υποδοχείς.

Μελέτη DESTINY-Breast11

Στο ESMO 2025 παρουσιάστηκε η μελέτη DESTINY-Breast11, όπου η νεοεπικουρική θεραπεία με το σύζευγμα αντισώματος-φαρμάκου τραστουζουμάμπη δερουξτεκάνη (T-DXd) πέτυχε μεγαλύτερα ποσοστά πλήρους ανταπόκρισης σε σχέση με την κλασική χημειοθεραπεία. Συγκεκριμένα: το ποσοστό πλήρους ανταπόκρισης ανέβηκε από 56,3 % σε 67,3 % σε ασθενείς με νόσο υψηλού κινδύνου. Θετικό ήταν το αποτέλεσμα αυτής της νέας θεραπείας ακόμα και σε γυναίκες με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς, ενώ υπήρξε επίσης τάση μείωσης του κινδύνου υποτροπής κατά 44 % στους 24 μήνες παρακολούθησης, αν και τα δεδομένα θεωρούνται ακόμη ανώριμα.

Η θεραπεία με T-DXd έδειξε ελπιδοφόρα αποτελέσματα και στην επικουρική φάση. Η έως σήμερα καθιερωμένη θεραπεία για ασθενείς που δεν επιτυγχάνουν πλήρη ανταπόκριση στη νεοεπικουρική αγωγή ήταν το σύζευγμα αντισώματος-φαρμάκου τραστουζουμάμπη εμτανσίνη (T-DM1, Kadcyla). Ωστόσο, η μελέτη DESTINY-Breast05 έδειξε ότι η T-DXd μείωσε κατά 53 % τον κίνδυνο υποτροπής σε σύγκριση με το T-DM1. Ακόμη, μείωσε κατά 36 % τον κίνδυνο εγκεφαλικών μεταστάσεων, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό καθώς οι μεταστάσεις στο κεντρικό νευρικό σύστημα συνδέονται με δυσμενέστερη πρόγνωση. Με βάση αυτά τα δεδομένα, η T-DXd φαίνεται να εδραιώνεται ως η νέα επικουρική θεραπεία αναφοράς για ασθενείς με HER2-θετικό πρώιμο καρκίνο μαστού που δεν έχουν επιτύχει πλήρη ανταπόκριση στη νεοεπικουρική αγωγή, με το φάρμακο πλέον να μετακινείται όλο και νωρίτερα στον θεραπευτικό αλγόριθμο πριν τη μεταστατική νόσο.

Σε περίπου 20 % των ασθενών με καρκίνο του μαστού δεν εκφράζονται ούτε οι υποδοχείς οιστρογόνων, ούτε της προγεστερόνης, ούτε ο HER2 – πρόκειται για την κατηγορία που ονομάζεται τριπλά αρνητικός καρκίνος του μαστού. Η εισαγωγή των συζευγμένων αντισωμάτων–φαρμάκων αλλάζει καθοριστικά την κλινική πρακτική σε αυτήν την υποκατηγορία.

Μελέτη ASCENT-03

Στην πρώτη γραμμή θεραπείας της μεταστατικής νόσου, όταν η έκφραση PD-L1 είναι αρνητική (CPS <10) -και επομένως η ανοσοθεραπεία δεν έχει αποδείξει μεγάλο όφελος- η καθιερωμένη έως τώρα θεραπεία ήταν η χημειοθεραπεία. Η μελέτη ASCENT-03, ανακοινωμένη στο ESMO 2025, έδειξε ότι η θεραπεία με το σύζευγμα αντισώματος-φαρμάκου σακιτουζουμάμπη γκοβιτεκάνη, που στοχεύει τον υποδοχέα TROP2 και περιέχει έναν αναστολέα τοποϊσομεράσης I, προσφέρει όφελος έναντι της χημειοθεραπείας. Συγκεκριμένα:

• Το διάστημα χωρίς υποτροπή αυξήθηκε από 6,9 μήνες σε 9,7 μήνες, με μείωση του κινδύνου υποτροπής κατά 38 % σε σύγκριση με την κλασική χημειοθεραπεία.
• Η διάρκεια ανταπόκρισης έφτασε τους 12,2 μήνες για την ομάδα της σακιτουζουμάμπης γκοβιτεκάνης έναντι 7,2 μήνες στην ομάδα της χημειοθεραπείας, με παρόμοιο προφίλ τοξικότητας.
  Επιπλέον, σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία (π.χ. πεμπρολιζουμάμπη) σε ασθενείς με PD-L1 θετικό μεταστατικό τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού (μελέτη ASCENT-04/KEYNOTE-D19), αναδεικνύεται ότι ο θεραπευτικός αλγόριθμος της μεταστατικής νόσου τροποποιείται σημαντικά.

Τα νέα από την επιστημονική κοινότητα είναι σίγουρα θετικά και καθώς ο καρκίνος του μαστού είναι μία νόσος που μπορεί να αφορά στην κάθε μία από εμάς, χωρίς διακρίσεις, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι οι νέες θεραπείες είναι πολύ αποτελεσματικές – και η αλήθεια είναι ότι περιμένουμε πολλές ακόμη, εξίσου ή και πιο αποτελεσματικές!