Η Λένα Δροσάκη κάνει το σκηνοθετικό της ντεμπούτο με μια κατάδυση στην ουσία της ανθρώπινης επαφής

Μια ποιητική ιστορία για τη μοναξιά, την ανάγκη να ακουμπήσεις κάπου και την πιθανότητα σωτηρίας εκεί όπου όλα μοιάζουν χαμένα αναμένεται να ζωντανέψει στη σκηνή του Θεάτρου Μεταξουργείου από τις 3 Νοεμβρίου με πρωταγωνιστές τους Ντένη Μακρή και Αλεξάνδρα Μήνου.

Η βραβευμένη με το Μελίνα Μερκούρη ηθοποιός Λένα Δροσάκη, στην πρώτη της σκηνοθετική απόπειρα, καταπιάνεται με ένα από τα πρώιμα έργα του πολυβραβευμένου Αμερικανού θεατρικού συγγρφέα και σεναριογράφου Τζον Πάτρικ Σάνλεϊ, το «Danny and the Deep Blue Sea».

Το έργο, γραμμένο το 1983, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο off-Broadway το 1984, σε σκηνοθεσία Barnet Kellman με τους John Turturro και June Stein στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, καθιερώνοντας τον Τζον Πάτρικ Σάνλεϊ ως μια ιδιαίτερη φωνή του αμερικανικού θεάτρου, ανοίγωντας του τον δρόμο για την εξερεύνηση θεματικών όπως η αγάπη, η ενοχή, η εξιλέωση και σηματοδοτώντας την έναρξη μιας λαμπρής συγγραφικής σταδιοδρομίας που περιλαμβάνει -ανάμεσα σε άλλα- Βραβείο Πούλιτζερ για Δράμα και Βραβείο Τόνυ Καλύτερου Θεατρικού ‘Εργου («Αμφιβολία» 2005) καθώς και Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Σεναρίου («Κάτω από τη λάμψη του Φεγγαριού» 1987).

Η υπόθεση «Danny and the Deep Blue Sea» εκτυλίσσεται σε ένα άδειο μπαρ στο Μπρονξ της Νέας Υόρκης. Εκεί, δύο άγνωστοι μεταξύ τους μοναχικοί άνθρωποι, ο Ντάννυ, βίαιος, απρόβλεπτος, με αυτοκαταστροφικές τάσεις, και η Ρομπέρτα, στοιχειωμένη από ενοχές και βαθιές πληγές, αναμετρώνται ακροβατώντας ανάμεσα στην επιθετικότητα και την τρυφερότητα, τον φόβο και τη λαχτάρα για ανθρώπινη επαφή. Μέσα στη διάρκεια μιας νύχτας, οι δύο ήρωες παλεύουν με τα τραύματά τους και τον ίδιο τους τον εαυτό, αναζητώντας κάτι που μπορεί να μοιάζει με λύτρωση – ή με αγάπη.

Η Λένα Δροσάκη υπογράφει την πρώτη σκηνοθεσία της

Για τη σκηνοθέτρια Λένα Δροσάκη το «Danny and the Deep Blue Sea» αποτελεί μια εσωτερική κατάδυση, ένα ταξίδι προς τη βαθύτερη ανάγκη μας για εγγύτητα και κατανόηση. Και είναι αυτά ακριβώς τα στοιχεία που την γοήτευσαν εξ’ αρχής στο έργο: «Δύο άνθρωποι προσπαθούν να επιβιώσουν μέσα από το τραύμα τους, να έρθουν σε επαφή με το μέσα τους – αλλά δεν μπορούν να το κάνουν μόνοι. Ίσως μέσα από τον άλλον να βρουν έναν διαφορετικό, λιγότερο επώδυνο δρόμο». 

Σε μια εποχή που η μοναξιά, η έλλειψη επικοινωνίας, τα καταπιεσμένα συναισθήματα και η αποξένωση κυριαρχούν, το έργο του Τζον Πάτρικ Σάνλεϊ έχοντας θέσει στον πυρήνα του τα συγκεκριμένα ζητήματα, σχεδόν σαράντα χρόνια μετά την πρώτη του παρουσίαση, εξακολουθεί να είναι πιο επίκαιρο και βαθιά ανθρώπινο από ποτέ: «Στη σημερινή εποχή, υπάρχει μια δυσκολία στο να ειπωθούν τα πράγματα. Φοβόμαστε να μιλήσουμε, κι έτσι καταπιέζουμε τα συναισθήματά μας, τα τραύματά μας, τις επιθυμίες και τις ανάγκες μας, προκειμένου να διατηρήσουμε μια «καλή» εικόνα∙ να φαινόμαστε φυσιολογικοί», σχολιάζει η σκηνοθέτις της παράστασης.

Ο Ντένης Μακρής κατά τη διάρκεια της πρόβας

Πίσω από τους πληγωμένους, γεμάτους ενοχές, αλλά διψασμένους για αγάπη ήρωες, κρύβεται η ουσία της ανθρώπινης επαφής στο σήμερα που διατρέχει ολόκληρο το κείμενο, η οποία, όπως εξηγεί η Λένα Δροσάκη, δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο να επικοινωνήσουμε αυτό που μάς έχει συμβεί, αλλά πρώτα απ’ όλα να το αναγνωρίσουμε ώστε έπειτα να είμαστε σε θέση να το εκφράσουμε. Και αν κάτι η σκηνοθέτρια επιθυμεί να πάρει ο θεατής μαζί του φεύγοντας από το Θέατρο Μεταξουργείο είναι αυτό ακριβώς: «Το θάρρος να αναγνωρίζει τα τραύματα του, να τα μοιράζεται και να τα αντιμετωπίζει με αγάπη. Γιατί εκεί παίζεται όλο το παιχνίδι», καθώς, όπως προσθέτει, οι ήρωες του έργου αποτελούν κατά κάποιον τρόπο δικό μας κομμάτι μέσα από τον τρόπο που σκέφτονται ή διαχειρίζονται γεγονότα και τις καταστάσεις: «Κι εμείς, αν έχουμε τραυματιστεί ή κακοποιηθεί, μπορεί να αντιδρούμε με τον ίδιο τρόπο: να το κρύψουμε, να ντραπούμε, να θεωρήσουμε τον εαυτό μας ένοχο», στοιχείο που προσδίδει στην παράσταση έναν χαρακτήρα βιωματικό.

Η Λένα Δροσάκη με την Αλεξάνδρα Μήνου

Η παράσταση «Danny and the Deep Blue Sea» αποτελεί το σκηνοθετικό ντεμπούτο της Λένας Δροσάκη. Η ίδια μάς εξηγεί πως η μετάβαση από τον ρόλο της ηθοποιούς σε εκείνον της σκηνοθέτιδας είναι μια διαδικασία εν εξελίξει που δεν έρχεται σε ρήξη με τον τρόπο που προσέγγιζε τη θεατρική τέχνη έως τώρα: «Έχω προσεγγίσει τη διαδικασία και ως ηθοποιός, ούτως ή άλλως, γιατί αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργώ. Προσπαθώ να επικοινωνήσω μέσα από τον τρόπο που σκέφτομαι και αισθάνομαι, όπως και κάθε άνθρωπος. Αναζητώ τι είναι αυτό που θέλουμε να πούμε, τι θέλουμε να φανεί προς τα έξω, πώς μπορεί να γίνει κατανοητό. Ψάχνω να βρω τον τρόπο να γίνω κι εγώ κατανοητή – και μέσα από το ίδιο το έργο, που κι εκείνο προσπαθεί να βρει τη φωνή του». 

Η προσέγγιση της αυτή αποτυπώθηκε και στον τρόπο που καθοδήγησε τους δύο ηθοποιούς της, τον Ντένη Μακρή και την Αλεξάνδρα Μήνου. Αρχή της Λένας Δροσάκη ως ηθοποιού είναι πως «η αλήθεια δεν πρόκειται να σε διαψεύσει ποτέ· θα σε κρατήσει ζωντανό ακόμη και στις δύσκολες στιγμές». Και είναι αυτή η αλήθεια του συναισθήματος και η ροή του έργου που η ίδια θεωρεί πως αποτελούν εφόδια, ώστε ένας ηθοποιός να μπορέσει να ακολουθήσει το κείμενο.

Και μέσα από αυτή τη διαδικασία καταφέρνει να βιώσει μια προσωπική αναμέτρηση με τον εαυτό της και τον ρόλο της ως δημιουργού: «Μέσα από τις πρόβες, ανακαλύπτω καθημερινά πάρα πολλά: πώς να σκεφτώ, να κατανοήσω και να διαχειριστώ όσα μου λέει ένας ηθοποιός. Είναι μια συνεχής διαδικασία αγώνα και αποκάλυψης».