Πότε μία ελιά χρειάζεται ιατρική εκτίμηση – 6 σημάδια ότι πρέπει να πάμε στον δερματολόγο

Έχουμε όλοι μας κάποιες ελιές (σπίλους, όπως λέγονται επιστημονικά). Οι περισσότερες είναι απολύτως αθώες και παραμένουν ίδιες για χρόνια. Υπάρχουν, όμως, κάποιες περιπτώσεις που αξίζει να τις προσέξουμε λίγο παραπάνω. Γιατί μια αλλαγή σε ελιά, μπορεί να κρύβει κάτι σημαντικό και η έγκαιρη διάγνωση είναι πολύ σημαντική για τη θεραπεία και την εξέλιξη.

Αλλαγή σε σχήμα ή μέγεθος: Αν μια ελιά αρχίσει να μεγαλώνει, να απλώνει ή να γίνεται πιο ασύμμετρη, είναι καλό να αξιολογηθεί. Ιδιαίτερα αν το ένα της μισό δεν μοιάζει με το άλλο.

Δεν έχει ομαλό περίγραμμα: Οι ελιές με ομαλά, καθαρά όρια είναι συνήθως ακίνδυνες. Αν όμως τα όρια αρχίσουν να «θολώνουν», να γίνονται οδοντωτά ή ανομοιόμορφα, είναι καμπανάκι.

Παρουσιάζει πολλά ή ασυνήθιστα χρώματα: Μία ελιά με ενιαίο χρώμα (συνήθως καφέ) είναι φυσιολογική. Αν όμως εμφανιστούν μαύρες, κόκκινες, μπλε ή λευκές αποχρώσεις, χρειάζεται έλεγχο.

Ξεκινά να αιμορραγεί ή να βγάζει υγρό: Μια ελιά που τραυματίζεται περιστασιακά ίσως αιμορραγήσει. Αλλά αν αυτό συμβαίνει χωρίς προφανή λόγο ή συχνά, πρέπει να τη δει ειδικός.

Φαγούρα, πόνος ή «τράβηγμα»: Οι περισσότερες ελιές δεν προκαλούν κάποια αίσθηση. Αν όμως μια ελιά τσούζει, πονάει ή προκαλεί κνησμό, είναι σήμα για αξιολόγηση.

Καλύπτεται από κρούστα ή ξεφλουδίζει: Μια ελιά που καλύπτεται από κρούστα ή φαίνεται σαν να «ανοίγει», ενδέχεται να υποδηλώνει δερματική αλλοίωση.

Για εύκολη καθημερινή παρακολούθηση, θυμόμαστε τον αγγλικό κανόνα ABCDE:

• A: Asymmetry – Ασυμμετρία
• B: Border – Όρια
• C: Color – Χρώμα
• D: Diameter – Διάμετρος
• E: Evolution – Εξέλιξη/Αλλαγή

Αν η ελιά που μας απασχολεί δεν «περνά» αυτό το τεστ, δεν σημαίνει απαραίτητα κακοήθεια, σημαίνει όμως ότι πρέπει να αξιολογηθεί από δερματολόγο.

Υπάρχουν ορισμένοι άνθρωποι που είναι πιο ευάλωτες σε μελανώματα ή άλλες δερματικές κακοήθειες. Αν ανήκετε σε κάποια από τις παρακάτω, χρειάζεται προληπτικός έλεγχος από ειδικό 1-2 φορές τον χρόνο:

• Έχετε πολύ ανοιχτόχρωμο δέρμα, ξανθά/κόκκινα μαλλιά, φακίδες
• Έχετε πάνω από 50 σπίλους στο σώμα σας
• Κάνατε συχνά ηλιοθεραπεία ή solarium στο παρελθόν
• Έχετε οικογενειακό ιστορικό μελανώματος
• Είχατε στο παρελθόν οποιοδήποτε δερματικό καρκίνωμα
• Παίρνετε ανοσοκατασταλτικά φάρμακα ή έχετε χρόνιο πρόβλημα υγείας

Αν ο δερματολόγος θεωρήσει ότι ένας σπίλος χρειάζεται διερεύνηση, μπορεί να συστήσει βιοψία,  δηλαδή αφαίρεση και παθολογοανατομική εξέταση. Πρόκειται για απλή διαδικασία που γίνεται με τοπική αναισθησία. Αν διαγνωστεί κάτι κακοήθες, η έγκαιρη αφαίρεση είναι σωτήρια.

• Φοράμε καθημερινά αντηλιακό, όχι μόνο στην παραλία
• Αποφεύγουμε την έκθεση στον ήλιο τις μεσημεριανές ώρες
• Δεν αγνοούμε την αλλαγή: καλύτερα ένα «άδικος» έλεγχος παρά ένας καθυστερημένος
• Επιλέγουμε χαρτογράφηση σπίλων, αν  έχουμε πολλές ελιές ή ανήκουμε σε ομάδα κινδύνου

Μια ελιά που εμφανίζεται ξαφνικά ή που αλλάζει δεν είναι λόγος πανικού. Είναι, όμως, μία ένδειξη για να πάμε στον δερματολόγο, ο οποίος είναι ο μόνος που μπορεί να μας κατευθύνει και να μας προσφέρει εξατομικευμένες συμβουλές.