Η Αθήνα του Μεσοπολέμου στο Μέγαρο Μουσικής από τη Μαρία Ηλιού

Επιχειρώντας να «ανοίξει» τον φακό και να προσφέρει μια καλειδοσκοπική εικόνα της μεσοπολεμικής Αθήνας, περιλαμβάνοντας όχι μονάχα τις πολιτικές εξελίξεις, όπως η διαμάχη βενιζελικών – βασιλικών ή τα αλλεπάλληλα στρατιωτικά κινήματα, αλλά και να αναδείξει τους κοινωνικούς και πολιτισμικούς μετασχηματισμούς της πόλης που πυροδοτεί η πρωτοφανής οικονομική ανάπτυξη, η Μαρία Ηλιού παρουσιάζει το τρίτο κινηματογραφικό ντοκιμαντέρ της σειράς που είναι αφιερωμένη στην ιστορίας της πόλης κατά τους τελευταίους δύο αιώνες (1821-2021).

Το καινούργιο ντοκιμαντέρ, με τίτλο «Η Αθήνα του Μεσοπολέμου, 1922-1940» και ιστορικό σύμβουλο, όπως και στα δύο προηγούμενα, τον Αλέξανδρο Κιτροέφ, κάνει πρεμιέρα την Παρασκευή 17 Ιανουαρίου, στην Αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (20.00), όπου θα προβληθεί και το Σαββατοκύριακο 18-19 Ιανουαρίου.

Τουρίστες στην Ακρόπολη, αρχές δεκαετίας 1930. Harvard University, Fine Arts Library

Παρουσιάζοντας το ντοκιμαντέρ στους δημοσιογράφους, η δημιουργός του επισήμανε πως ο όγκος του άγνωστου μέχρι σήμερα οπτικού υλικού που έφερε στο φως η έρευνα σε ξένα αρχεία, αλλά, πλέον, και σε ελληνικά, όπως τα Γενικά Αρχεία του Κράτους και το Ιστορικό Αρχείο της ΕΥΔΑΠ, οδήγησε τους δημιουργούς του να αφιερώσουν το τρίτο ντοκιμαντέρ της σειράς αποκλειστικά σε αυτή τη «δημιουργική περίοδο αντιθέσεων», την οποία επιχειρούν να προσεγγίσουν με μια νέα ματιά. Από τη μεγάλη Ιστορία να στραφούν στις καθημερινές ιστορίες και να δουν, μαζί τους και οι θεατές, να συγκροτείται η αστική τάξη και να κάνουν δυναμικά την εμφάνισή τους, με διεκδικήσεις και διαδηλώσεις, τα καινούργια εργατικά στρώματα.

Μέσα από πολύ καλά μονταρισμένο οπτικό υλικό, που συνοδεύει η μουσική της Κατερίνας Πολέμη, αναδεικνύονται οι αλλαγές που θα επιφέρει στη θέση της γυναίκας στη μεσοπολεμική αστική Αθήνα η είσοδος των γυναικών στην παραγωγή, αλλά και η σύνδεση των ανώτερων αστικών στρωμάτων με την ευρωπαϊκή διανόηση μέσα από την αναβίωση της αρχαιότητας που επιχειρούν οι Σικελιανοί με τις Δελφικές Εορτές, όπως τόνισε η ιστορικός και πρύτανις του Παντείου Χριστίνα Κουλούρη.

O Ελευθέριος Βενιζέλος με τη σύζυγο του Έλενα, ο δήμαρχος Αθηνών Σπύρος Μερκούρης με την εγγονή του Μελίνα και ο Αντώνης Μπενάκης ανάμεσα στον κόσμο στις Δελφικές Γιορτές του Άγγελου Σικελιανού και της Εύας Πάλμερ. Ευγενική παραχώρηση, National Archives, Washington DC

Για τον καθηγητή Ρόντρικ Μπήτον, που, όπως είπε, «στην Αθήνα νιώθω ότι βρίσκομαι σπίτι μου», η περίοδος του Μεσοπολέμου είναι γεμάτη εκπλήξεις και αλλαγές της κοινωνίας και των ηθών, κυριολεκτικά ένα «καλειδοσκόπιο αστικής κοινωνικής γεωγραφίας».

Τέλος, ο ιστορικός Αλέξανδρος Κιτροέφ επισήμανε ότι το ντοκιμαντέρ «Η Αθήνα του Μεσοπολέμου, 1922-1940» αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα για το πόσα επιπλέον μπορούμε να μάθουμε εντάσσοντας στην ιστορική έρευνα ως πηγή την κινούμενη εικόνα και άλλο ανάλογο υλικό.

Το πλούσιο οπτικό υλικό που παρουσιάζεται στο ντοκιμαντέρ σχολιάζουν οι Roderick Beaton, Αλέξανδρος Κιτροέφ, Katherine Fleming, Λεωνίδας Εμπειρίκος, Jim Wright, Χριστίνα Κουλούρη, Νίκος Βατόπουλος, Λάμπρος Λιάβας και Τζελίνα Χαρλαύτη.

«Η Αθήνα του Μεσοπολέμου, 1922-1940». Διάρκεια 90′. Σκηνοθεσία – σενάριο: Μαρία Ηλιού. Ιστορικός σύμβουλος: Αλέξανδρος Κιτροέφ. Μουσική: Κατερίνα Πολέμη. Διεύθυνση φωτογραφίας: Buddy Squires, Γιώργος Γιαννέλης. Μοντάζ: Αλίκη Παναγή. Ήχος: John Zecca, Mark Mandler, Άρης Παυλίδης. Mιξάζ: Θύμιος Κολοκούσης. Παραγωγή: Πρωτέας / Proteus NY Inc.