Αυτό που αλλάζει το παιχνίδι στον καρκίνο του μαστού

Η 25η Οκτωβρίου έχει οριστεί ως η Παγκόσμια Ημέρα για την ενημέρωση για τον καρκίνο του μαστού. Σύμφωνα με τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Άλμα Ζωής, στην Ελλάδα o καρκίνος του μαστού είναι η πιο συχνή μορφή καρκίνου στις γυναίκες με περισσότερες από 7.000  νέες περιπτώσεις τον χρόνο. Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο καρκίνος του μαστού αποτελεί την 3η αιτία θανάτου από καρκίνο. Στην Ευρώπη, περισσότερες από 380.000 γυναίκες εμφανίζουν καρκίνο στον μαστό κάθε χρόνο. Περίπου 96.000 χάνουν τη ζωή τους λόγω της ασθένειας.

Συγκεντρώσαμε τα παρακάτω facts όχι για να τρομοκρατηθούμε αλλά για να γνωρίζουμε πως ο καρκίνος του μαστού μπορεί να μας αφορά όλες και -κυρίως- για να θυμόμαστε ότι η έγκαιρη διάγνωση (aka προληπτικές εξετάσεις κάθε χρόνο!) σημαίνει ότι θα έχουμε πολλές πιθανότητες να θεραπευτούμε και να αφήσουμε για πάντα πίσω μας τον καρκίνο.

Και να το ξαναγράψουμε για να το κρατήσουμε στο μυαλό μας ως την ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ: έχουμε 97% πιθανότητες πλήρους ίασης, αν ο καρκίνος του μαστού διαγνωστεί εγκαίρως. Με άλλα λόγια, η έγκαιρη διάγνωση είναι το game changer γι’ αυτήν τη μορφή καρκίνου!

• Σύμφωνα με τον αμερικανικό φορέα Breastcancer.org, ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος που διαγιγνώσκεται στις γυναίκες στις Η.Π.Α. Κάθε χρόνο, περίπου το 30% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες είναι καρκίνος του μαστού.
• Το 2024, περίπου 310.720 γυναίκες θα διαγνωστούν με διηθητικό καρκίνο του μαστού, εκ των οποίων το 16% θα αφορά γυναίκες ηλικίας κάτω των 50 ετών. Επίσης, 56.500 γυναίκες θα διαγνωστούν με καρκίνωμα του πόρου in situ (DCIS).
• Η μέση ηλικία κατά τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού είναι τα 62 έτη – που σημαίνει ότι οι μισές γυναίκες με καρκίνο του μαστού διαγιγνώσκονται πριν από την ηλικία των 62 ετών και οι μισές μετά.
• Περίπου το 66% των περιπτώσεων καρκίνου του μαστού διαγιγνώσκονται σε τοπικό στάδιο – πριν ο καρκίνος εξαπλωθεί εκτός του μαστού – οπότε οι θεραπείες τείνουν να αποδίδουν καλύτερα.
• Ενώ οι πρόοδοι στον έλεγχο και τη θεραπεία έχουν μειώσει τον συνολικό κίνδυνο θανάτου από τη νόσο, ο αριθμός των ατόμων που διαγιγνώσκονται με καρκίνο του μαστού συνεχίζει να αυξάνεται. Μια πρόσφατη έκθεση διαπίστωσε ότι η επίπτωση του καρκίνου του μαστού αυξήθηκε κατά 1% ετησίως μεταξύ 2012 και 2021.
• Σήμερα υπάρχουν περισσότερες από τέσσερα εκατομμύρια γυναίκες με ιστορικό καρκίνου του μαστού στις ΗΠΑ. Σε αυτές περιλαμβάνονται γυναίκες που βρίσκονται υπό θεραπεία και γυναίκες που έχουν ολοκληρώσει τη θεραπεία.

Υπάρχουν αρκετοί παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του μαστού. Οι παρακάτω ανήκουν σε αυτούς που δεν μπορούμε να επηρεάσουμε, υπάρχουν όμως πολλά που μπορούμε να κάνουμε ως προστασία, ανάμεσά τους να υιοθετήσουμε έναν ισορροπημένο τρόπο διατροφής με πολλά όσπρια, φρούτα και λαχανικά, να γυμναζόμαστε τακτικά και να περιορίσουμε την κατανάλωση αλκοόλ στο ελάχιστο.

• Φύλο και ηλικία: στις γυναίκες μετά τα 50 είναι αυξημένες οι πιθανότητες εμφάνισης αυτού του τύπου καρκίνου.
• Οικογενειακό ιστορικό: Οι πιθανότητες για νόσηση σχεδόν διπλασιάζονται εάν έχετε συγγενή πρώτου βαθμού (π.χ. μητέρα, αδελφή ή κόρη) που έχει διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού. Περίπου το 15% των γυναικών που νοσούν από καρκίνο του μαστού έχουν κάποιο μέλος της οικογένειάς τους που έχει διαγνωστεί με αυτόν.
• Γενετική: Περίπου το 5% έως 10% των καρκίνων του μαστού μπορεί να συνδεθεί με γνωστές γονιδιακές μεταλλάξεις που κληρονομούνται από τη μητέρα ή τον πατέρα κάποιου. Οι μεταλλάξεις στα γονίδια BRCA1 και BRCA2 είναι οι πιο συχνές.

Παρόλα αυτά, περίπου το 85% των καρκίνων του μαστού εμφανίζονται σε γυναίκες που δεν έχουν οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού. Αυτοί οφείλονται σε γενετικές μεταλλάξεις που συμβαίνουν ως αποτέλεσμα της διαδικασίας γήρανσης και της ζωής γενικότερα, παρά σε κληρονομικές μεταλλάξεις.

Αν και σπάνιος – ο μέσος κίνδυνος κατά τη διάρκεια της ζωής ενός άνδρα να νοσήσει από καρκίνο του μαστού είναι μικρότερος από 1% – ο καρκίνος του μαστού μπορεί να εμφανιστεί στους άνδρες. Το 2024, οι ερευνητές εκτιμούν ότι περίπου 2.790 νέες περιπτώσεις διηθητικού καρκίνου του μαστού θα διαγνωστούν σε άνδρες και περίπου 530 άνδρες θα πεθάνουν από καρκίνο του μαστού. Στατιστικά, λιγότερο από το 1% όλων των καρκίνων του μαστού εμφανίζονται σε άνδρες.