Uncanny Valley: Η πρωτοποριακή παράσταση των Rimini Protokoll στο 20ό Athens Digital Arts Festival

Το Athens Digital Arts Festival παρουσιάζει την περφόρμανς «Uncanny Valley», μια πρωτοποριακή παράσταση από τη διάσημη γερμανική θεατρική ομάδα Rimini Protokoll. Αυτή η πολυαναμενόμενη παράσταση θα πραγματοποιηθεί στις 24 και 25 Μαΐου 2024 στο Θέατρο REX του Εθνικού Θεάτρου στη Σκηνή «Ελένη Παπαδάκη», στο πλαίσιο της επετειακής διοργάνωσης του φεστιβάλ για τα 20 χρόνια, ADAF 2024: TECHNO(S)CENE.

Το Uncanny Valley είναι μια προκλητική εξερεύνηση της λεπτής γραμμής μεταξύ ανθρώπου και μηχανής, σε σκηνοθεσία Stefan Kaegi. Η παράσταση αμφισβητεί τις αντιλήψεις μας για την ταυτότητα και την ουσία της ανθρωπότητας παρουσιάζοντας ένα animatronic αντίγραφο του θεατρικού συγγραφέα Thomas Melle. Καθώς αυτό το ανθρωποειδές παίρνει τη θέση του συγγραφέα, προκαλεί βαθύ προβληματισμό σχετικά με τη σχέση μεταξύ του πρωτότυπου και του ηλεκτρονικού του αντιγράφου.

Συνήθως σκεφτόμαστε τα ρομπότ ως μηχανές εργασίας, ως αποδοτικούς και ακριβείς εκτελεστές καθηκόντων. Στη γερμανική βιομηχανία σπάνια μοιάζουν με ανθρώπους, για να αποφευχθούν συναισθηματικές ενοχλήσεις. Αντίθετα, στην Ασία, όπου τα ανθρωποειδή ρομπότ έχουν ήδη αναπτυχθεί κάποιο διάστημα, μοιάζουν για παράδειγμα με εργάτες φροντίδας ή με σεξουαλικούς συντρόφους. Η εξωτερική ομοιότητα με τους ανθρώπους βοηθάει στην αποδοχή των μηχανών. Ωστόσο, αν η μηχανή είναι υπερβολικά παρόμοια με της ανθρώπινη μορφή, αρχίζουμε να νιώθουμε αποστροφή: τι είναι ανθρώπινο, τι είναι μηχανή; Οι ιαπωνικοί ερευνητές ρομποτικής αποκαλούν αυτήν την παράξενη ομοιότητα «κοιλάδα του ανοίκειου» (uncanny valley).

Για το θεατρικό έργο του, ο Stefan Kaegi συνεργάζεται για πρώτη φορά με έναν (θεατρικό) συγγραφέα: Ο Thomas Melle επέτρεψε τη δημιουργία ενός αντιγράφου του. Αυτό το ανθρωπόμορφο παίρνει τη θέση του συγγραφέα και θέτει ερωτήσεις: τι σημαίνει για το πρωτότυπο όταν η αντιγραφή αναλαμβάνει τον έλεγχο; Το πρωτότυπο μαθαίνει καλύτερα τον εαυτό του μέσω του ηλεκτρονικού του αντιγράφου; Το αντίγραφο και το πρωτότυπό του ανταγωνίζονται ή βοηθούν το ένα το άλλο;

Η Helgard Haug, ο Stefan Kaegi και ο Daniel Wetzel αποτελούν μια ομάδα συγγραφέων-σκηνοθετών. Συνεργάζονται από το 2000 και έχουν ως βάση τους το θέατρο HAU στο Βερολίνο από το 2003. Για τα έργα τους, που είναι θεατρικά, ηχητικά, ραδιοφωνικά, κινηματογραφικά αλλά και εγκαταστάσεις, δουλεύουν ανά δύο ή και οι τρεις μαζί, ενώ παρουσιάζουν και ατομικές δουλειές. Από το 2002, ως Rimini Protokoll εργάζονται συλλογικά για όλες τις παραγωγές τους. Το έργο τους εστιάζει στη συνεχή εξέλιξη των θεατρικών εργαλείων και στην προσέγγιση της πραγματικότητας υπό ασυνήθιστες προοπτικές.

Η διοργάνωση πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Πράξης «20o και 21ο Διεθνές Φεστιβάλ Ψηφιακών Τεχνών της Ελλάδας – Athens Digital Arts Festival», η οποία αναμένεται να ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Αττική» ΕΣΠΑ 2021-2027 και συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και από εθνικούς πόρους.

Το 20ο Athens Digital Arts Festival υλοποιείται υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, του Υπουργείο Ανάπτυξης, του Υπουργείο Τουρισμού, του Δήμου Αθηναίων, του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού και του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, με τη στήριξη της Περιφέρειας Αττικής και σε συνδιοργάνωση με τον Οργανισμό Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ).