Οι Μάγισσες του Σάλεμ, σε σκηνοθεσία Νικορέστη Χανιωτάκη στο θέατρο Βρετάνια

Η πολυσυζητημένη παράσταση «Οι Μάγισσες του Σάλεμ» (The Crucible) του Άρθουρ Μίλερ, που εντυπωσίασε κοινό και κριτικούς, μεταφέρεται τον Οκτώβριο του 2022 στο Θέατρο Βρετάνια, σε σκηνοθεσία Νικορέστη Χανιωτάκη.

Τα έργα του Αμερικανού συγγραφέα («Ο θάνατος του Εμποράκου», «Ήταν όλοι τους παιδιά μου», «Ψηλά απ’ την Γέφυρα», «Το τίμημα» κ.α.) έχουν σημειώσει τεράστια παγκόσμια επιτυχία, ανά περιόδους, τόσο στο θέατρο, όσο και στον κινηματογράφο. «Οι Μάγισσες του Σάλεμ» βασίζονται σε πραγματικά γεγονότα που συνέβησαν στην Μασαχουσέτη το 1692 και παρουσιάστηκαν στην μεγάλη οθόνη με πρωταγωνιστές τον Ντάνιελ Ντέι Λιούις και την Γουινόνα Ράιντερ.

«Η Δοκιμασία» ή «Οι Μάγισσες του Σάλεμ» αποτελούν μια διαχρονική καταγγελία των δεισιδαιμονιών, των προκαταλήψεων και του φανατισμού. Ο Μίλερ μέσα από το έργο του κατακρίνει την καταπάτηση πολιτικών ελευθεριών και εισάγει τον όρο «κυνήγι μαγισσών» στον 20ο αιώνα. Ο ίδιος εξηγεί: «Όταν η ατμόσφαιρα είναι ηλεκτρισμένη ο φόβος παίρνει υπόσταση. Οι άνθρωποι του Σάλεμ έβλεπαν τον εαυτό τους σαν κάτοχο μιας ανώτερης αλήθειας. Αν το φως αυτής της αλήθειας έσβηνε, πίστευαν πως θα ερχόταν η συντέλεια του κόσμου. Όταν έχετε έναν ιδεολογικό κόσμο που θεωρεί τον εαυτό του τόσο αγνό, είναι φυσικό να τείνετε προς τα άκρα».

Ο Μίλερ ανέβασε το 1953 στο Μπρόντγουεϊ το έργο «The Crucible», κερδίζοντας βραβείο Tony. Στόχο είχε να καταγγείλει την αντικομμουνιστική υστερία που επικράτησε στις ΗΠΑ την εποχή του μακαρθισμού και οδήγησε στην φυσική και ηθική εξόντωση απλών πολιτών, ιδεολόγων και εκπροσώπων του πνευματικού κόσμου.

Το κείμενο αναφέρεται σε μια πραγματική ιστορία: στην δίκη των μαγισσών που έγινε στο χωριό Σάλεμ της Μασαχουσέτης το 1692. Πρόκειται ένα περιστατικό που οδήγησε στην καταδίκη και εκτέλεση 20 κατοίκων με την κατηγορία της μαγείας.

Ο κεντρικός ήρωας Τζον Πρόκτορ, με αφορμή ένα προσωπικό σφάλμα – μια συζυγική απιστία – καθίσταται ύποπτος σ’ έναν κόσμο δογματικών.

Το 1692 στο Σάλεμ, η Άμπιγκεϊλ, ερωτεύεται παράφορα έναν μεγαλύτερό της παντρεμένο άνδρα, τον Τζον Πρόκτορ. Εκείνος όμως την απορρίπτει και διαλέγει να μείνει στο πλάι της συζύγου του. Έτσι, εκείνη μαζί με άλλες κοπέλες του χωριού του κάνουν μάγια για να τον φέρουν πίσω. Οι κάτοικοι του Σάλεμ τις ανακαλύπτουν και οι γυναίκες κινδυνεύουν να θανατωθούν ως μάγισσες. Η Άμπιγκεϊλ κατηγορεί την σύζυγο του αγαπημένου της ως υποκινήτρια των μεταφυσικών πράξεων, με αποτέλεσμα να ξεκινήσει μία δίκη με καταστροφικές συνέπειες για όλους.