«Κανένα μεγάλο επίτευγμα δεν είναι δυνατό χωρίς πάθος»: 10 φορές που ο Χέγκελ μάς έφερε πιο κοντά στον κόσμο της φιλοσοφίας

Στις 27 Αυγούστου του 1770 γεννήθηκε στη Στουτγκάρδη της Γερμανίας ο Γκέοργκ Βίλχελμ Φρίντριχ, κορυφαίος στοχαστής και σημαντικός εκπρόσωπος του γερμανικού ιδεαλισμού, οι απόψεις του οποίου επηρέασαν έντονα τον σύγχρονο κόσμο.

Ο Χέγκελ από νωρίς κατάλαβε την αξία της φιλοσοφίας και της στοχαστικής, ενώ ήταν ο πρώτος που προσπάθησε να εξερευνήσει τη διαλεκτική λογική και τον αντικειμενικό ιδεαλισμό. Σπούδασε θεολογία και φιλοσοφία, όμως σύντομα επηρεάστηκε από τη Γαλλική Επανάσταση και τάχθηκε υπέρ της συνταγματικής μεταρρύθμισης.

Οι πολιτικές του πεποιθήσεις άλλαξαν λίγα χρόνια μετά, όταν ο Χέγκελ έγινε επίσημος φιλόσοφος της πρωσικής κυβέρνησης. Ο φιλόσοφος αντιλαμβανόταν την κοινωνία ως αμετάβλητη και πίστευε πως οι κοινωνικές δυνάμεις ήταν αυτοτελείς απέναντι στους ανθρώπους.

Ο Χέγκελ θεωρούσε πως η ύπαρξη μίας ουσιαστικής σχέσης των ανθρώπων με το σύμπαν θα ήταν σωτήρια, όμως κανένας πολιτισμός δε είχε καταφέρει να το συνειδητοποιήσει αυτό, πέρα από τους αρχαίους Έλληνες, η θρησκεία των οποίων όμως, τους κρατούσε δέσμιους να εξερευνήσουν σε βάθος αυτήν την ιδέα.

Πριν τον Χέγκελ, όλα τα φιλοσοφικά συστήματα είχαν προσπαθήσει να θεσπίσουν σταθερά και αιώνια δεδομένα, όμως ο φιλόσοφος θεωρούσε πως είναι αδύνατο να υπάρξουν διαχρονικά ιδεώδη, καθώς τα δεδομένα κάθε γενιάς αλλάζουν όσο αυτή εξελίσσεται. Συνεπώς, για τον Γερμανό φιλόσοφο δεν υπάρχουν αιώνιες αλήθειες, ούτε διαχρονικές γνώσεις, αλλά μόνο η ιστορία, η οποία στέκεται ως ακλόνητο βουνό για να την ερευνήσουν οι επόμενες γενιές, και ταυτόχρονα προσαρμόζεται στις επόμενες γενιές.

Για τον Χέγκελ, η ιστορία αυτή είναι ένα ποτάμι. Όπως η κίνηση του νερού επηρεάζεται άμεσα από τα ρεύματα του ποταμού, έτσι και η ιστορία επηρεάζεται από την εποχή και τους ανθρώπους της. Η κάθε εποχή έχει τις σκέψεις, τα δεδομένα και τις αντιλήψεις της, οι οποίες όσο περνάει ο καιρός αλλάζουν και παρασύρονται από τα «νερά» της κοινωνίας. Έτσι, οι ιδέες κι οι σκέψεις μπορούν να κριθούν μόνο σε σχέση με τη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο που γεννήθηκαν.

Έχοντας καταφέρει σε σύντομο διάστημα να εδραιώσει τη θέση του στον κόσμο της φιλοσοφίας, ο Χέγκελ έρχεται σε επαφή με την επιδημία χολέρας που βασάνιζε όλη την Ευρώπη. Στις 14 Νοεμβρίου του 1831, η ζωή και το έργο του Χέγκελ διακόπτονται ξαφνικά και ο σύγχρονος πατέρας της διαλεκτικής, της νομοτέλειας και του ιστορικού υλισμού φεύγει από τη ζωή σε ηλικία 61 ετών, όμως το έργο του παραμένει ζωντανό μέχρι και σήμερα.

Οι απόψεις του Χέγκελ άλλαξαν τη σύγχρονη  δυτική φιλοσοφία, επηρεάζοντας πολλούς μελλοντικούς φιλοσόφους και διανοητές, όπως τον Μαρξ και τον Καζαντζάκη. Το έργο του «Η Φιλοσοφία του Δικαίου» βρίσκεται μέχρι και σήμερα ανάμεσα στα πιο σημαντικά και με μεγάλη επιρροή έργα των τελευταίων αιώνων, κατατάσσοντας τον Χέγκελ στις λίστες με τους πιο σημαντικούς φιλοσόφους της ιστορίας, ο οποίος μας έχει χαρίσει 10 μοναδικής αξίας αποφθέγματα.

«Οι αυθεντικές τραγωδίες στη ζωή δεν είναι οι συγκρούσεις μεταξύ σωστού και λάθους, είναι οι συγκρούσεις μεταξύ δύο σωστών».

«Το να είσαι ανεπηρέαστος από την κοινή γνώμη είναι η πρώτη και βασική προϋπόθεση για να επιτύχεις οτιδήποτε μεγάλο».

«Η ιστορία του κόσμου δεν είναι τίποτε άλλο από την πρόοδο της συνείδησης της ελευθερίας».

«H σκέψη είναι στην ουσία η άρνηση αυτού που βρίσκεται μπροστά μας».

«Η κουκουβάγια, το πουλί της γνώσης και της σοφίας, πετάει το σούρουπο, όπως και η γνώση και η σοφία έπονται των γεγονότων, δεν τα κατευθύνουν».

«Η φιλοσοφία συλλαμβάνει την εποχή της σε σκέψεις».

«Το μόνο πράγμα που μας διδάσκει η ιστορία είναι ότι τίποτε δεν μαθαίνουμε από την ιστορία».

«Η ιστορία δεν είναι ο χώρος της ευδαιμονίας. Η ευτυχία έχει λευκές σελίδες εκεί».

«Κάθε ιδέα είναι μια γενίκευση, και η γενίκευση είναι ιδιότητα της σκέψης. Το να γενικεύεις κάτι σημαίνει να το σκέφτεσαι».

«Η θρησκεία είναι ο τόπος όπου ένας λαός δίνει τον ορισμό αυτού που θεωρεί αληθινό».