Φεστιβάλ Αθηνών: Τι καινούργιο δοκιμάζει φέτος;

Δεν είναι μόνο που μας έλειψε το Φεστιβάλ. Δεν είναι μόνο που μας έλειψε το θέατρο, ο χορός, η μουσική, η το θερινό σουλάτσο στο τέρμα της Πειραιώς, οι βαριές σιδερένιες πόρτες που κλείνουν πίσω από τις βιομηχανικές σκηνές. Είναι που μας έλειψαν και οι φεστιβαλικές πρακτικές, η επαφή με το καινούργιο, το νεωτερικό – ειδικά σε μια περίοδο όπου η πραγματικότητα επιμένει σε μια βασανιστική στασιμότητα.

Έτσι, με όλα αυτά που επιχειρεί να μας επανασυνδέσει – τα μέχρι πρότινος αυτονόητα – η φετινή διοργάνωση, δοκιμάζει να ξαναβρεί το φεστιβαλικό της κέντρο: Δοκιμάζει να βάλει όπερα και τζαζ στα βιομηχανικά κελύφη, να εγκιβωτίσει τον κόσμο των clubs, να βάλει το street dance σε συνομιλία με την κυρίαρχη σκηνή του χορού, να ενθαρρύνει τη νέα δραματουργία πάνω στο αρχαίο δράμα. Το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου ανοίγει και ανοίγεται στο καινούργιο.

Το λυρικό τραγούδι αφήνει τον καθωσπρεπισμό των μνημείων και των αστικών θεάτρων στην άκρη και μπαίνει σε industrial space. Ο συνθέτης Λευτέρης Βενιάδης είναι ο πρώτος που το δοκιμάζει, γράφοντας μια αθλητική όπερα∙ μια όπερα για πέναλτι, θεματικές φάσεις, γκολ και γενικά για τον κόσμο του ποδοσφαίρου. Η παράσταση τιτλοφορείται «Όπερα ποδοσφαίρου» (5 & 6 Ιουλίου) βασισμένη στο λιμπρέτο της Αυστριακής Γκέρχιλντ Στινμπαχ και σκηνοθετεί η Σοφία Σιμιτζίς.

Κάτι παρόμοιο παρουσιάζει η ομάδα των Rugilė Barzdžiukaitė, Vaiva Grainytė, Lina Lapelytė από τη Λιθουανία στην βραβευμένη οπερατική περφόρμανς «Ήλιος και θάλασσα» (1 & 2 Σεπτεμβρίου), η οποία αναπαριστά μια ημέρα στην παραλία.

Η κουλτούρα του δρόμου εισβάλλει στο Φεστιβάλ. Το χορευτικό ρεύμα του χιπ – χοπ που ξεκίνησε ως κοινωνική αντίδραση του δρόμου και αφομοιώθηκε από την κυρίαρχη σκηνή όσο καμιά άλλη, οργανώνεται μέσα από παραστάσεις στην ενότητα Layers of Street.

O Ηλίας Χατζηγεωργίου, σύμβουλος του Φεστιβάλ Αθηνών για τις παραστάσεις χορού και ταυτισμένος με το street dance στρέφει το βλέμμα στους χορευτές που πολύ απέχουν από τον κλασικό χορό και που σκηνή τους είναι όλη η πόλη.

Έξι παραστάσεις αυτής της φιλοσοφίας παρουσιάζονται στην Πειραιώς 260: Η «Οικοδομή» της Αντι Τζούμα (όλα τα Σαββατοκύριακα του Ιουνίου), οι «Ρίζες» (4& 5 Ιουνίου) του φημισμένου Γάλλου Καντέρ Αττού που επιστρατεύει Έλληνες χιπ χόπερς, η «Αποδόμηση» (19 & 20 Ιουνίου) όπου έξι Γάλλοι street dancers χορεύουν υπό τους ήχους αραβικής χιπ – χοπ. Το big event όμως εντοπίζεται στην χορευτική οδομαχία μεταξύ χορευτών της hip hop και του break dance σε ένα διήμερο all style battle (19-20 Ιουνίου) με κριτές από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Ο πόθος της ανανεωτικής προσέγγισης των έργων της αρχαίας γραμματείας (ή με αφορμή τα έργα της αρχαίας γραμματείας) παραμένει διακαής για ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής παραστατικής σκηνής. Αυτήν την ανάγκη έρχεται να θρέψει ο κύκλος «Contemporary Ancients» που βάζει σε ερευνητική λειτουργία ομάδες καλλιτεχνών πάνω στην δραματουργία που εφορμά από το αρχαίο δράμα.

Το θέατρο της Μικρής Επιδαύρου γίνεται πεδίο έρευνας για τέσσερις τέτοιες παραστάσεις όπου οι μεγάλοι κλασικοί τροφοδοτούν νέα έργα με αρχετυπικά διακυβεύματα.

Ο Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης γράφει το «Σπίτι με τα φίδια» (9 & 10 Ιουλίου) εμπευσμένο από τις «Τραχίνιες» του Σοφοκλή σε σκηνοθεσία Ελένης Σκότη. Η Αλεξάνδρα Κ* (γνωστή από το ντεμπούτο της στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού) μεταφέρει το μύθο της Μήδειας στην μετεμφυλιακή ελληνική επαρχία στο έργο «Γάλα, αίμα» (16 & 17 Ιουλίου) που σκηνοθετεί ο Γιάννος Περλέγκας.

Ο Γιάννης Μαυριτσάκης (μετά την μνημειώδη «Μετατόπιση προς το ερυθρό» του 2014) επιστρέφει στο Φεστιβάλ με μια αναφορά στις «Βάκχες» του Ευριπίδη στην παράσταση «Κρεουργία» (23 & 24 Ιουλίου) σε σκηνοθεσία Γιώργου Σκεύα.

Τέλος, ο Γιάννης Καλαβριανός σκηνοθετεί την φλεγόμενη Φαίδρα – πρωτότυπος τίτλος του έργου «Η Φαίδρα καίγεται» (30 & 31 Ιουλίου) της Αμάντας Μιχαλοπούλου – που ανατρέπει το μύθο του Ευριπίδη για το βίωμα της ερωτικής ματαίωσης.

Την ξεχασμένη δόξα των clubs διεκδικεί η Πειραιώς 260. Σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Γκαίτε και το CTM Festival του Βερολίνου, το Φεστιβάλ Αθηνών κάνει άνοιγμα στην σύγχρονη πειραματική και ηλεκτρονική μουσική μέσα από ένα συναυλιακό διήμερο που τιτλοφορείται Chronotopia (1 & 2 Οκτωβρίου). Στη διάρκεια του θα παρουσιαστούν έξι μουσικά-οπτικοακουστικά έργα, τα οποία δημιούργησαν οι καλλιτέχνες στο εργαστήριο ηλεκτρονικής μουσικής σύνθεσης Chronotopia Echoes / Αντηχήσεις, με τον Άκη Σίνο και την Anke Eckardt, μετά από έρευνα στο αρχείο του Κέντρου Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας(ΚΣΥΜΕ, Αθήνα).

Το κεκτημένο των παραστατικών τεχνών στους χώρους της Πειραιώς καταρρίπτεται με θόρυβο. Και μάλιστα με το ‘θόρυβο’ ενός πειραματικού τζαζ έργου που παρουσιάζει ο μουσικός Γιάννης Παπαδόπουλος. Το «Fourth Stream Music» (16 & 17 Ιουλίου) αποτελεί ένα ιδιότυπο κράμα κλασικής μουσικής, τζαζ, ποστ ροκ και ελεκτρόνικα που θα ακουστεί στο ανοιχτό χώρο του Κήπου της Πειραιώς 260.