Arne Dahl: «Τα εγκλήματα λένε πολλά για μια κοινωνία. Βλέπεις τις κόκκινες γραμμές της»

Στo πλαίσιo της δράσης «Οι Βόρειες Χώρες αφηγούνται», της διοργάνωσης «Αθήνα 2018 – Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου», συναντήσαμε τον Arne Dahl, κατά κόσμο Jan Arnald, τον πιο γνωστό, ίσως, Σουηδό συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων. Ένας συγγραφέας που μετρά στο ενεργητικό του βιβλία όπως τα “Misterioso”, «Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας», αλλά και το πιο πρόσφατο «Εφτά μείον ένα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Σε μια συζήτηση με τον Έλληνα «ομόλογό» του Πέτρο Μάρκαρη μίλησε για τα ζητήματα που θίγει στα βιβλία του, τον δεσμό του με την Ελλάδα, αλλά και για το σκανδιναβικό noir.

«Στην αρχή έδινα έμφαση στη Σουηδία. Ήμασταν απομονωμένοι», μάς λέει ο Σουηδός συγγραφέας. «Στη δεύτερη σειρά βιβλίων μου αναφέρομαι στην Europol. Το “Εφτά μείον ένα” είναι μια προσπάθεια για κάτι τελείως διαφορετικό. Έχει ψυχολογικά στοιχεία».

Άλλωστε, σύμφωνα με τον Πέτρο Μάρκαρη, «βάση του αστυνομικού μυθιστορήματος, είναι η κοινωνία και η πολιτική. Αυτό το είδος λογοτεχνίας έχει ως απώτερο στόχο την αποκάλυψη της κοινωνίας».

Πώς, όμως, αποκαλύπτεται η σουηδική κοινωνία στην εργογραφία του Dahl; «Για τους Νοτιοευρωπαίους και τους Ανατολικοευρωπαίους, η Σουηδία μοιάζει με παράδεισο. Είναι, όμως, ένας παράδεισος με πολλά φίδια. Τα εγκλήματα λένε πολλά για την κοινωνία. Βλέπεις τις κόκκινες γραμμές της».

«Στην αστυνομική λογοτεχνία έχει αλλάξει το βασικό ερώτημα», συμπληρώνει ο Πέτρος Μάρκαρης, «δεν έχει σημασία ποιος είναι ο δολοφόνος, αλλά γιατί έγινε δολοφόνος» και επισημαίνει πως «ο Arne Dahl αποκαλύπτει το μίασμα της σουηδικής κοινωνίας».

Ωστόσο, τα μονοπάτια στα οποία οδηγεί η έρευνα για την συγγραφή ενός βιβλίου είναι, κάποιες φορές, «σκοτεινά». «Το να γράφω αστυνομική λογοτεχνία είναι το δικό μου πανεπιστήμιο» μάς εξομολογείται ο Arne Dahl.

Ένα πανεπιστήμιο, που τον έχει οδηγήσει στο να διακρίνει κάποια κοινά στοιχεία στην αστυνομική μυθιστοριογραφία των Σκανδιναβικών χωρών. «Υπάρχουν κάποια χαρακτηριστικά που προσδιορίζουν το σκανδιναβικό noir και σχετίζονται με τις μη – ιεραρχικές δομές της κοινωνίας».

Από την άλλη, ο Πέτρος Μάρκαρης, παρά τα όποια κοινά αναγνωρίζει ανάμεσα σε εκείνον και τον Σουηδό ομότεχνό του, επισημαίνει πως στο μεσογειακό noir, σε αντίθεση με το σκανδιναβικό, δεν υπάρχουν άγρια εγκλήματα. «Οι χώρες της Μεσογείου έχουν περάσει δικτατορίες και για αυτό αναγνωρίζουν την αγριάδα. Στη Σουηδία, όμως, λόγω της σοσιαλδημοκρατίας, ανακαλύπτουν την αγριάδα».

Τέλος, έχοντας επισκεφθεί πολλές φορές την χώρα μας, ο Σουηδός λογοτέχνης αναγνωρίζει την ρομαντική προσέγγιση της Ελλάδας και την χρήση δομών της αρχαίας Ελλάδας -όπως η μυθολογία– ως τις βασικές ελληνικές επιρροές στο έργο του.

*Ο Arne Dahl θα βρίσκεται, μαζί με τον Έλληνα ομότεχνό του Γρηγόρη Αζαριάδη, την Παρασκευή 2 Νοεμβρίου 2018 στις 19.00, στο βιβλιοπωλείο Ευρυπίδης στην Κηφισιά (Λεωφ. Κηφισίας 310).