Ράϊα Τσακηρίδη: H όπερα δωματίου μοιάζει με κόσμημα, συχνά υποτιμημένο

Η ομάδα σύγχρονης όπερας The Medium Project δημιουργήθηκε από την ανάγκη μας να επικοινωνήσουμε τις ιδέες μας με το κοινό μέσα από το είδος της σύγχρονης όπερας και ιδιαίτερα αυτό της όπερας δωματίου. Είναι ένα είδος κόσμημα και συχνά υποτιμημένο, αλλά εμάς μας συναρπάζει, το αγαπάμε και θέλουμε να επικοινωνούμε μέσα από αυτό. Η πρώτη παράσταση που κάναμε με την ομάδα ήταν «Το μέντιουμ» του Giancarlo Menotti στο θέατρο Beton7 το 2013. Ήταν τότε για μένα μια πολύ δύσκολη περίοδος, και είχα την ανάγκη να δημιουργήσω ενώ περνούσα ένα προσωπικό μου πένθος. Κατά τη διάρκεια των προβών, όλοι μας τότε συνειδητοποιήσαμε ότι αυτή η εμπειρία ήρθε στη ζωή μας για να μείνει. Δεν θέλαμε να τελειώσει έτσι απλά δίνοντας μια παράσταση. 

Όραμά μας είναι να συνεχίσουμε να κάνουμε σύγχρονα έργα του ρεπερτορίου, κυρίως του 20ου και 21ου αιώνα, και να δίνουμε την ευκαιρία σε Έλληνες συνθέτες και λιμπρετίστες να παρουσιάζουν τα έργα τους. Θέλουμε να κάνουμε γνωστή στο ευρύ κοινό την σύγχρονη λυρική Ελληνική δημιουργία, και γιατί όχι να την προωθήσουμε στο εξωτερικό.

Η όπερα έχει αρχίσει ήδη να μπαίνει στη ζωή μας. Αρκετοί φορείς, εκτός της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ενδιαφέρονται πια όλο και περισσότερο να συμπεριλάβουν στο πρόγραμμα τους είτε μια όπερα δωματίου είτε ένα είδος μουσικού θεάτρου. Σίγουρα χρειάζεται χρόνος ακόμα για να πιστέψουν και να επενδύσουν οι θεατρικοί παραγωγοί σε αυτό το εγχείρημα γιατί είναι ένα είδος ξένο προς αυτούς με πολλές ιδιαιτερότητες και δυσκολίες. Αυτός είναι και ο λόγος που εκτιμώ πολύ την δουλειά που γίνεται στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ. Φαίνεται ήδη ότι εκεί υπάρχει το όραμα και σταδιακά κερδίζει το στοίχημα.

Το να στηθει μια οπερατική παραγωγή μου θυμίζει τη γέννα και τη φροντίδα που έχεις για ένα παιδί. Όσο υπέροχο είναι, άλλο τόσο κουραστικό και εξαντλητικό γίνεται. Η στιγμή της δημιουργίας με κάνει κάθε φορά να ξεχνάω τις δυσκολίες που έχω να αντιμετωπίσω με θέματα παραγωγής ή γραφειοκρατίας. Στην ομάδα μας οι ρόλοι είναι ξεκάθαροι για τον καθένα και δεν επεμβαίνει κάποιος στην δημιουργία του άλλου. Πολλές φορές είναι η μη δημιουργικές εργασίες καταντούν εξουθενωτικές, αλλά όταν έρχομαι κάθε φορά σε επαφή με ένα καινούριο έργο τα ξεχνάω όλα και ξεκινάμε πάλι από την αρχή.

Ως ομάδα έχουμε πια σταθερό κοινό που μας παρακολουθεί σε κάθε νέα μας παραγωγή. Σκοπός μας είναι βέβαια πάνατα να το διευρύνουμε και να το πολλαπλασιάσουμε. Το συγκινητικό για μας και ίσως σημαντικότερο είναι ότι στις παραστάσεις μας έρχονται άνθρωποι εκτός του μουσικού χώρου. Έρχονται γιατί παρακολουθούν τις παραστάσεις της πόλης και ενδιαφέρονται για το καινούργιο.

Το Raven Revisited ήρθε στη ζωή μου μετά από το κάλεσμα που μας έκανε, εμένα και του συνεργάτη μου Ανδρέα Τσελίκα, ο συνθέτης του έργου Κωστής Κριτσωτάκης. Μας προσέγγισε έχοντας ακούσει για εμάς, και ήθελε να δώσουμε ζωή στο έργο του. Εμείς βέβαια το δεχθήκαμε με μεγάλη χαρά και τιμή την πρόσκληση. Ο Κριτσωτάκης είναι ένας ήδη έμπειρος και βραβευμένος συνθέτης με υπέροχη μουσική, όπως επίσης και η Νίνα Ράπη, η οποία έχει κάνει μια εξαιρετική δαντελωτή δουλειά πάνω στα ποιήματα του Πόε. Από την πρώτη στιγμή δημιουργήθηκαν εικόνες που ήθελα να τις ζωντάνεψω.

Το στήσιμο μιας οπερατικής παραγωγής μου θυμίζει τη γέννα και τη φροντίδα που έχεις για ένα παιδί. Όσο υπέροχο είναι, άλλο τόσο κουραστικό και εξαντλητικό γίνεται.

Μιλάμε για μια ιστορία αγάπης. Για μια αγάπη εκτός τόπου και χρόνου. Μια δυνατή αγάπη γεμάτη συγκρούσεις εσωτερικές ανάμεσα στη λογική και την ευαισθησία. Η σκηνοθεσία μου φροντίζω πάντα να είναι άμεση. Επιδιώκω πάντα να μπορέσει ο θεατής να ταυτιστεί με τους ήρωες. Σε αυτή την παράσταση θέλησα να δώσω ζωή σε εικόνες και στιγμές από την δραστήρια και παράξενη ζωή του Πόε. Είναι ένα περίεργο ψυχογράφημα της ζωής του ποιητή. Αυτό που με ενέπνευσε ιδιαίτερα ήταν τα θηλυκά αρχέτυπα της ζωής του, τα οποία και τον στοιχειώνουν.

Εάν ξεχώριζα έναν ένα στίχο από το λιμπρέτο θα ήταν ο εξής: “Δεν ήμουν ποτέ όπως οι άλλοι. Από παιδί πάντα αλλιώτικος ήμουν. Δεν έβλεπα ότι έβλεπαν. Και ότι αγάπησα μόνος εγώ το αγάπησα.”

Επόμενα σχέδια… Στις 3 Αυγούστου παρουσιάζουμε στη Σαντορίνη την περσινή μας παραγωγή «Trouble in Tahiti» του Leonard Bernstein στο πλαίσιο του θερινού φεστιβάλ του Μεγάρου Γκύζη, μετά από πρόσκληση του καλλιτεχνικού διευθυντή κ. Κωνσταντίνου Γρηγορίου. Τον Ιανουάριο του 2019 θα παρουσιάσουμε μια νέα μας δουλεία στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ σε μουσική Γιώργου Δούση και σε λιμπρέτο Έρις Κύργια. Πρόκειται για ένα ολοκαίνουριο έργο το οποίο γράφεται αυτή τη στιγμή και σίγουρα θα έχει τεράστιο ενδιαφέρον τόσο για το θεατρικό όσο και για το μουσικόφιλο κοινό. Παράλληλα είμαστε σε συζητήσεις με το Μέγαρο Θεσσαλονίκης και άλλους φορείς εντός και εκτός Ελλάδος. Εύχομαι το Raven Revisited πραγματικά να ανοίξει τα φτερά του και να ταξιδέψει σε φεστιβάλ εντός και εκτός Ελλάδας.