Χωρίς Αγάπη

Η Ζένια και ο Μπόρις χωρίζουν και το διαζύγιο χαρακτηρίζεται από απογοήτευση και συνεχόμενους καβγάδες. Eχοντας ήδη βρει νέους συντρόφους, είναι ανυπόμονοι να γυρίσουν τη σελίδα – ακόμα κι αν αυτό σημαίνει την εγκατάλειψη του 12χρονου γιου τους. Μέχρι που εκείνος εξαφανίζεται.

Μετά από το αριστουργηματικό «Leviathan», ο Αντρέι Ζβιάνγκιντσεφ εξακολουθεί να εκτοξεύει τα αιχμηρά βέλη του στην καρδιά του σύγχρονου ρωσικού κράτους. Αυτή τη φορά ο διάκοσμος δεν είναι η διεφθαρμένη επαρχία αλλά το αστικό τοπίο. Εικόνες εγκατάλειψης (τεράστια κτίρια-φαντάσματα, ερειπωμένοι δρόμοι) και σπίτια χωρίς ψυχή συνθέτουν για ακόμη μια φορά το σκληρό, απάνθρωπο προσωπείο μιας χώρας που κάποτε ζούσε μέρες δόξας και απολάμβανε τη χαρά της συντροφικότητας.

Ο Αντρέι Ζβιάνγκιντσεφ δεν μασάει τα λόγια του. Επιτίθεται με σφοδρότητα κατά της αναλγησίας και του εγωκεντρισμού που χαρακτηρίζει τη μεταμοντέρνα ρωσική οικογένεια. Μέσα σε μια ανθρωπότητα εύθραυστη, διαλυμένη και χωρίς πραγματική αλληλεγγύη, ο σκηνοθέτης αναζητάει την ελπίδα μακριά από τις οικογενειακές σχέσεις. Θα τη βρει στους εθελοντές που ψυχροί αλλά αφοσιωμένοι στον ιερό σκοπό τους χτενίζουν την περιοχή για να βρουν ίχνη του χαμένου παιδιού.

Ή στις μεμονωμένες περιπτώσεις πολιτών που διατηρούν ακόμη τον ανθρωπισμό τους. Το αφηγηματικό σχήμα που επιλέγει ο ρώσος είναι σχεδόν ιδιοφυές: το μοίρασμα ανάμεσα σε ένα οικογενειακό ψυχόδραμα (που θα φέρει στο νου του σινεφίλ το «Σκηνές από ένα γάμο» του Μπέργκμαν) και στο θρίλερ μυστηρίου, όπου η εξαφάνιση του μικρού αγοριού ανοίγει τον ασκό του Αιόλου, θα σαρώσει τα πάντα. Σε αυτό το ασυμβίβαστο φιλμ το ζητούμενο είναι να βρεις τη δύναμη να αντιμετωπίσεις την αλήθεια. Το δικό σου πρόσωπο στον καθρέφτη. Η αλληγορία του Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ έχει τρομακτική δύναμη. Η πολιτική και κοινωνική φύση της βοηθάει στο να βρει η ζωή το παλιό της νόημα. Να ξαναβρεί την αγάπη.

Κωνσταντίνος Καϊμάκης