Ακόμα κρύβομαι για να καπνίσω

Ένα χαμάμ στο Αλγέρι του 1995 λειτουργεί ως τόπος ανακούφισης για δεκάδες γυναίκες όλων των ηλικιών και τάξεων που μπορούν όχι μόνο να ξεφύγουν για λίγο από τη βία και την κακομεταχείριση των ανδρών αλλά και να καπνίσουν ελεύθερες ένα τσιγάρο. Όταν η 16χρονη έγκυος Μεριέμ θα κρυφτεί στο χαμάμ οι γυναίκες θα κάνουν ότι μπορούν για να την προστατεύσουν από την οργή του αδερφού της.

Όλη σχεδόν η δράση του φιλμ περιορίζεται στα σκοτεινούς, υγρούς χώρους του χαμάμ (τα γυρίσματα έγιναν στο Μπέη Χαμάμ της Θεσσαλονίκης). Αυτή η συνθήκη οδηγεί στο στοιχείο εγκλεισμού που αντικατοπτρίζει πλήρως την ψυχολογική κατάσταση που βρίσκονται αυτές οι γυναίκες.

Ακούμε στις γλαφυρές διηγήσεις τους ιστορίες από τα παλιά (ο γάμος μιας 11χρονης που παντρεύτηκε ένα φίλο του πατέρα της, η αριστερή φοιτήτρια που οι συμφοιτητές της έλουσαν με βιτριόλι, τα πιστοποιητικά παρθενίας, ο κερατάς σύζυγος) που ανακετεύουν την οργή με την τραγωδία αλλά και τις ξεκαρδιστικές λεπτομέρειες κάποιων πικάντικων περιπετειών – συνήθως διανθισμένων με σεξ- οι οποίες εκτονώνουν κάπως την συναισθηματική φόρτιση.

Δεν είναι άσχημη η ταινία αλλά ούτε και καλή. Οι υπερβολικές ερμηνείες (οι περισσότερες ηθοποιοί ουρλιάζουν), η μονότονη θεατρίζουσα γραφή, ο ακραίος διδακτισμός βάζουν συνεχώς τρικλοποδιά σε ένα φιλμ (βασισμένο στο ομότιτλο θεατρικό έργο της ίδιας της σκηνοθέτιδος) που θα μπορούσε να έχει καλύτερες επιδόσεις γύρω από τα καυτά και επίκαιρα θέματα του πολιτικού και θρησκευτικού φονταμενταλισμού, της κοινωνικής αδικίας (η καταπίεση της γυναίκας σε πρώτο πλάνο), της ανάγκης για έρωτα και ελευθερία.

Κωνσταντίνος Καϊμάκης