Ο Επιφανής Πολίτης

Ο Αργεντίνος συγγραφέας Ντανιέλ Μαντοβάνι που ζει στην Ευρώπη εδώ και τριάντα χρόνια αγγίζει το αποκορύφωμα της καριέρας του κερδίζοντας το Νόμπελ Λογοτεχνίας αλλά περνά τη δική του κρίση, έμπνευσης και …ηλικίας. Τα πολυδιαβασμένα βιβλία του περιστρέφονται πάντα γύρω από τη ζωή στο Σάλας, το χωριό όπου γεννήθηκε και δεν έχει επισκεφθεί από τότε που ήταν νέος. Όλα θα αλλάξουν όταν δέχεται την πρόσκληση του δήμαρχου του Σάλας να επισκεφτεί τη γενέτειρά του προκειμένου να του απονεμηθεί μετάλλιο και να ανακηρυχτεί Επίτιμος Πολίτης.

Ένα φαινομενικά ταξίδι καταξίωσης και θριάμβου που μετατρέπεται ούτε πολύ ούτε λίγο σε γκροτέσκα φάρσα είναι το σεναριακό εύρημα – και το δυνατό σημείο του- για το φιλμ που θέλει να μιλήσει για το προφίλ του αυθεντικού καλλιτέχνη και την αξία της τέχνης. Η αλήθεια είναι πως ο βλοσυρός, σνομπ και ύπουλος χαρακτήρας του Μαντοβάνι δεν γίνεται ποτέ αγαπητός ή έστω δημοφιλής για τον ψύχραιμο θεατή που αναζητά την αλήθεια πίσω από την αναγνώριση του νομπελίστα συγγραφέα. Τα κίνητρα του ήρωα καθώς και ο πραγματικός εαυτός του ποτέ δεν θα αναδυθούν στην επιφάνεια. Από την αρχική σεκάνς με το σαρδόνια «ευχαριστήριο» λόγο του προς τα αμήχανα μέλη της σουηδικής ακαδημίας μέχρι και το κλείσιμο του φιλμ όπου άλλη μια ομιλία του ταράζει τα λιμνάζοντα ύδατα της προβλέψιμης τελετής, ο Μαντοβάνι δείχνει κάπως τα…δόντια του. Είναι ένας τέλειος χειριστής του λόγου και μαζί ένα ικανότατος μάνατζερ που χρησιμοποιεί κάθε κομμάτι του εαυτού του (από τη γενέτειρα του μέχρι τα χτυπητά λευκά γυαλιά του) για να καθηλώσει τον ακροατή-θεατή. Το κακό με το φιλμ είναι πως κάτι ανάλογο επιδιώκουν οι συνδημιουργοί του. Με το ειρωνικό σενάριο να κεντάει σε πολλά επίπεδα (υπαρξιακό, πολιτικό, κωμικό, δραματικό) τούτος ο επιδειξιομανής «Επιφανής πολίτης» αξίζει σίγουρα το θαυμασμό μας για την πνευματική ανωτερότητα του αλλά δεν πετυχαίνει να κλέψει και την καρδιά μας με τις πενιχρές κάπως κινηματογραφικές του ικανότητες. Ο θαυμάσιος πρωταγωνιστής της βέβαια είναι άλλη περίπτωση. Το συγκρατημένο και δισυπόστατο πορτρέτο του νομπελίστα που χτίζει ο Όσκαρ Μαρτίνεζ αξίζει για πολλά… Όσκαρ!

Κωνσταντίνος Καϊμάκης