Όταν το σινεμά γίνεται κοινότητα: Μια βόλτα στις κινηματογραφικές λέσχες της Ελλάδας

Όπως πιστεύω ότι οι λέσχες ανάγνωσης είναι οι πιο ανιδιοτελείς πυρήνες του βιβλίου, έτσι θεωρώ ότι και οι κινηματογραφικές λέσχες, που άρχισαν να λειτουργούν εδώ και 75 χρόνια στην Ελλάδα, είναι η πιο αγνή και ειλικρινής έκφραση αγάπης προς το σινεμά.

Σήμερα είναι περίπου 60 ενεργές σε όλη την Ελλάδα. Παλαιότερες, κλειστές λέσχες επαναδημιουργούνται και ανοίγουν νέες: Μέσα στο 2026 άνοιξαν ήδη 5 νέες και υπάρχουν προοπτικές και γι’ άλλες. Οργανώνουν τακτικές προβολές, συχνά παρουσία των συντελεστών των ταινιών. Σε μέρη της Ελλάδας μέχρι και υποκαθιστούν ανύπαρκτα, πλέον, σινεμά. Διοργανώνουν επίσης σεμινάρια, συζητήσεις, αφιερώματα, εκδόσεις, κά. Συντονίζονται από την Ομοσπονδία Κινηματογραφικών Λεσχών Ελλάδας που ιδρύθηκε το 1982 και αποτελεί μέλος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κινηματογραφικών Λεσχών.

Όπως μας λέει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας, Δημήτρης Καλαντίδης, ιδρυτικό της μέλος και πρόεδρος από το 2008, οι λέσχες έχουν βαθιές ρίζες στην ελληνική κοινωνία και αναπτύσσονται διαρκώς. Στηρίζονται στην αγάπη και αφοσίωση των μελών τους και στην ανιδιοτελή πολιτιστική τους προσφορά. Κάθε λέσχη έχει τη λειτουργία της, πάντως η πλειοψηφία νοικιάζει ταινίες από εταιρείες διανομής και έχει μια ετήσια συνδρομή ή/και ένα συμβολικό εισιτήριο για την κάλυψη των ολοένα και παραπάνω εξόδων. Από τις λέσχες έχουν περάσει εκατοντάδες άνθρωποι των γραμμάτων και τεχνών όλα αυτά τα χρόνια, μέλη τους έχουν υπάρξει ο Παύλος Ζάννας, Γιάννης Μπακογιαννόπουλος, Βασίλης Ραφαηλίδης, Ροβήρος Μανθούλης, Αλέξης Δερμεντζόγλου, ενώ κάποιες έχουν εξελιχθεί σε μεγάλα φεστιβάλ, όπως της Δράμας.

Προφανώς και οι λέσχες βασίζονται στην προσφορά των μελών τους , δεν παύουν πάντως να είναι πολλών ταχυτήτων, όχι τόσο στα οικονομικά, όσο στο εύρος των δυνατοτήτων τους. Οι λέσχες στην Αθήνα θα προβάλουν για παράδειγμα ταινίες του Γιάννη Οικονομίδη καλώντας μάλιστα και τους συντελεστές. Οι λέσχες σε μικρότερες πόλεις θα έρθουν πιο εύκολα αντιμέτωπες με τα τοπικά πιο συντηρητικά αντανακλαστικά. Αν δεν αυτολογοκριθούν, θα επιχειρήσουν να το κάνουν άλλοι γι’ αυτές. Βλέπε για παράδειγμα πώς ακυρώθηκε η προβολή της ταινίας Αδέσποτα Κορμιά που είχε προγραμματίσει το 2024 η Κινηματογραφική Λέσχη Καβάλας ή της ταινίας Αρκουδότρυπα από την Κινηματογραφική Λέσχη Αιγίου μόλις πριν λίγες μέρες

Μέλη κινηματογραφικών λεσχών στο 39ο ετήσιο συνέδριο της ΟΚΛΕ στην Κάρυστο

Η ΟΚΛΕ, παρούσα μεταξύ άλλων στα κινηματογραφικά φεστιβάλ της Ελλάδας απονέμοντας το δικό της βραβείο, διαθέτει ένα πολύτιμο ταξινομημένο αρχείο που καλύπτει μία περίοδο 40 χρόνων με δεκάδες χιλιάδες κριτικές παγκόσμιου και ελληνικού κινηματογράφου, ξενόγλωσσα και ελληνικά κινηματογραφικά βιβλία και περιοδικά, έντυπο και οπτικοακουστικό υλικό των λεσχών, προγράμματα προβολών, φυλλάδια, αφίσες, κλπ. Το αρχείο αυτό είχε ενταχθεί σε πρόγραμμα ψηφιοποίησης και τεκμηρίωσης αλλά, ενώ είχε φτάσει στη φάση του διαγωνισμού, πάγωσε το 2013. Η πρόταση, συνολικού κόστους περίπου 100 χιλ. ευρώ, έχει υποβληθεί εκ νέου τώρα στο ΕΚΚΟΜΕΔ.

Εδώ και 39 χρόνια η ΟΚΛΕ πραγματοποιεί το ετήσιο συνέδριό της σε μια πόλη όπου δραστηριοποιείται μία λέσχη και καλεί τα μέλη της, καθώς και επαγγελματίες και δημιουργούς του χώρου να συνεισφέρουν σε μια επιλεγμένη θεματική. Φέτος ήταν η σειρά της Καρύστου και η θεματική αναζητούσε τις συσχετίσεις και αλληλεπιδράσεις μεταξύ εικαστικών τεχνών και κινηματογράφου.

Εκεί βρεθήκαμε, καλεσμένοι της ΟΚΛΕ, για να παρακολουθήσουμε τις εργασίες του 39ου συνεδρίου στο όμορφο λιμάνι της Νότιας Εύβοιας. Το Συνέδριο διοργανώθηκε από την ΟΚΛΕ και την Κινηματογραφική Λέσχη Καρύστου με συνδιοργανωτές τον Δήμο Καρύστου και την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας / Π.Ε. Εύβοιας και με στρατηγικό υποστηρικτή το ΕΚΚΟΜΕΔ.

Μπούρτζι

Η Κάρυστος, εκτός από το μεσαιωνικό Καστέλλο Ρόσσο, έχει το δικό της Μπούρτζι, το ενετικό φρούριο δηλαδή για προστασία από τους πειρατές, χτισμένο τον 13^ο αι., διώροφο και εξαγωνικό, με πολλές πολεμίστρες και 24 μπουκαπόρτες. Άνοιξε ξανά πριν λίγους μήνες και θα φιλοξενεί κυρίως εκθέσεις. Απέναντι βρίσκεται το Αρχαιολογικό Μουσείο Καρύστου, όπου μεταξύ άλλων σταθήκαμε σε ευρήματα από τα περίφημα δρακόσπιτα της περιοχής, μια λαξεμένη πινακίδα ερωτευμένου νέου, τον Έρωτα ως στήριγμα τραπεζιού σε ρωμαϊκή βίλα και τον Ηρακλή σε στάση χαλάρωσης στην εξοχή. Άλλωστε ο Ηρακλής εκτός των άλλων προστάτευε τους λατόμους και η Κάρυστος είναι διάσημη για το μάρμαρό της. Για 400 χρόνια εξορύχθηκαν 150.000 μεγατόνοι που μεταφέρονταν σε μονόλιθους μέχρι και 15μ. σε Ελλάδα και Ευρώπη. Στο ίδιο κτήριο με το μουσείο, κληροδότημα του ευεργέτη Νικολάου Γιοκαλά, στεγάζεται το Γιοκάλειο Πνευματικό Ίδρυμα, όπου πραγματοποιήθηκε το συνέδριο.

Αρχαιολογικό Μουσείο Καρύστου

H Κάρυστος είχε 4 θερινά κι ένα χειμερινό σινεμά. Τώρα έχει ένα θερινό, την Αύρα, και το χειμώνα έχει μόνο την κινηματογραφική λέσχη. Η λέσχη λειτουργεί από το 1993, με υπεύθυνο την τελευταία διετία τον Θοδωρή Κούσουλα. Όπως μας λέει ο ίδιος, η λέσχη είναι ένα ζωντανό κύτταρο της πόλης, με προβολές, παρουσιάσεις βιβλίων, φεστιβάλ, εκθέσεις, περιβαλλοντικές και κοινωνικές δράσεις. Μάλιστα στις 1-3 Σεπτεμβρίου 2026, θα πραγματοποιηθεί στην Αύρα το 9^ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ που διοργανώνεται από τη λέσχη, με ταινίες Ελλήνων δημιουργών που συρρέουν στον τόπο και αφιερώματα. (Στο 7ο φεστιβάλ είχαν μάλιστα καταφέρει να προβάλουν τα Αδέσποτα Κορμιά παρότι είχαν επίσης υπάρξει αντιδράσεις και απειλές!). Η φετινή θεματική έχει τίτλο «Ξένος εδώ, ξένος εκεί, όπου κι αν πάω ξένος» και περιλαμβάνει ιστορίες μνήμης, προσφυγιάς και μετανάστευσης. Μεταξύ άλλων θα προβληθεί σε παγκόσμια πρεμιέρα το νέο ντοκιμαντέρ του Θωμά Σίδερη, Memory in Transit – Μνήμη Διέλευσης.

Το Γιοκάλειο Πνευματικό Κέντρο που φιλοξένησε το συνέδριο

Ο Θοδωρής και ο πρώτος πρόεδρος της λέσχης Καρύστου, Θανάσης Μπινιάρης, μας διηγήθηκαν με μεγάλη αγάπη ιστορίες του τόπου συνδεδεμένες με τον κινηματογράφο. Για τα γυρίσματα του Άσωτου της Μαρίας Πλυτά, όπου όλοι είχαν ερωτευτεί τη Ζωζώ Σαπουντζάκη και όλη η Κάρυστος ήταν στην προβλήτα. Για τη χαροκαμένη μάνα που έψαχνε την κόρη της πίσω από την οθόνη, όταν είδε μια προβολή ταινίας – παραγγελίας Καρύστιων ευεργετών της Αλεξάνδρειας, όπου εμφανιζόταν η κόρη της που στο μεταξύ είχε πεθάνει από φυματίωση. Για το πώς κουβαλούσαν τις ταινίες παλιά, τις μπομπίνες, τις μανιβέλες και το πανί προβολής για τη λέσχη.

Όπως μας εξηγεί ο Θοδωρής, ο πυρήνας της λέσχης σήμερα είναι τουλάχιστον 40-50 άτομα. Οι προβολές γίνονται κάθε Τετάρτη και το πρόγραμμα φροντίζουν να είναι ισορροπημένο για όλα τα γούστα. Συνεργάζονται με ινστιτούτα, όπως το ιταλικό, που στέλνουν επίσης κατά καιρούς ταινίες και στηρίζουν τοπικούς συλλόγους για προβολές. «Το βασικό είναι να βγαίνει ο κόσμος, να συναντιόμαστε, να ανταλλάσσουμε απόψεις, να κάνουμε δράσεις», λέει.

Κάρυστος, άποψη

Ο Δημήτρης Καλαντίδης, πρόεδρος της ΟΚΛΕ, μου μιλά και για τη δική τους λέσχη, στην Ηλιούπολη, όπου δραστηριοποιείται από το 1988: «Έχουμε αναπτύξει συνεργασίες με πρεσβείες, ινστιτούτα, οργανισμούς, σκηνοθέτες, καλούμε κόσμο, τιμούμε κινηματογραφικούς δημιουργούς, κάνουμε σεμινάρια, γυρίσματα ταινιών μυθοπλασίας, ντοκιμαντέρ και animation. Μέσα από τη διαδικασία αυτή, πολλοί συμμετέχοντες στράφηκαν ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προς τον κινηματογράφο, έγιναν σκηνοθέτες, διοργανώνουν φεστιβάλ, κλπ.»

Στην Ηλιούπολη, η λέσχη κράτησε τη μοναδική θερινή αίθουσα, η οποία είχε περάσει στη χρήση του δήμου και ανέλαβε να τη δουλεύει από το 1988, έχοντας πριν περάσει από διάφορες προσωρινές στέγες: Τον κινηματογράφο Ορφέα, ένα δημοτικό σχολείο, ένα μπαρ όπου προέβαλαν ταινίες βωβού αμερικανικού κινηματογράφου σε 16αρα μηχανή με τον πιανίστα του μπαρ να παίζει μουσική, το κτήριο-φάντασμα του Οργανισμού προώθησης εξαγωγών ή το Μουσείο εθνικής αντίστασης στην Ηλιούπολη. Μια πόλη των 150.000 κατοίκων με 19 κινηματογράφους κάποτε, που τώρα δεν διαθέτει καμία χειμερινή αίθουσα.

Στιγμιότυπο από το συνέδριο, Δ. Καλαντίδης

Ο Δημήτρης έχει σπουδάσει ιστορία και θεωρία κινηματογράφου, εργάστηκε ως εκπαιδευτικός και είναι μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου. Είναι ένας άνθρωπος που έχει αφιερωθεί στον κινηματογράφο και στην ανάπτυξη των λεσχών, γι’ αυτό και η ενθουσιώδης βράβευσή του στο συνέδριο ήταν μεγάλη έκπληξη για εκείνον, αλλά όχι για όλους τους άλλους. Όταν ανέλαβε, η ΟΚΛΕ κατέρρεε από τα χρέη, αλλά τώρα είναι υγιής και ξεχρεωμένη. «Τις γνώσεις που έχω θέλω να τις εφαρμόζω μέσα από τις λέσχες που είναι κατεξοχήν χώρος δραστηριοποίησης και κοινωνικοποίησης των πολιτών και είμαι ικανοποιημένος γιατί έχει υπάρξει όντως μια ανάπτυξη. Επίσης, αγαπώ τη μεγάλη οθόνη».

Η ΟΚΛΕ μεταξύ άλλων θα διοργανώσει, σε συνεργασία με την Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου (ΠΕΚΚ) και την Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών, ένα διήμερο αφιέρωμα στις 10 & 11 Οκτωβρίου 2026 στην Ύδρα προς τιμήν του σκηνοθέτη Θανάση Ρεντζή, του «βασιλιά» του πειραματικού κινηματογράφου, που πέθανε πριν από έναν χρόνο. Το διήμερο με τίτλο «Ο κινηματογράφος της παρατήρησης» θα περιλαμβάνει συζητήσεις πάνελ, προβολές, εκθέσεις κά.

Για να ξαναγυρίσουμε τώρα στο συνέδριο της ΟΚΛΕ: Ήταν όπως και οι λέσχες – Πολύβουο και πολυσυλλεκτικό, ζωντανό, αυθόρμητο, χαλαρό και επαγγελματικά άρτιο ταυτόχρονα, ζεστό και ανθρώπινο, ουσιαστικό και πολύ ενδιαφέρον.

Το συνέδριο της ΟΚΛΕ στην Κάρυστο

Η παρουσίαση του νέου βιβλίου του κριτικού κινηματογράφου, Γιώργου Ξανθάκη, σε μια συζήτηση που συντόνισε ο συγγραφέας-σεναριογράφος Στάθης Βαλούκος και όπου συμμετείχε και ο Γιάννης Σολδάτος. Το «Στην καρδιά του σκότους» (εκδ. Αιγόκερως, 2026) μιλά για τα φιλμ νουάρ με τον δικό τους κώδικα και ηθική. Τους ντετεκτιβικούς χαρακτήρες, τις μοιραίες γυναίκες – καταλύτες της δράσης, την οπτική αφήγηση, το ρόλο του ήχου. Οι ήρωες ψάχνουν δικαίωση και συνήθως αποτυγχάνουν. «Μιλά για εμάς, τις ρωγμές και αδυναμίες μας, για αλήθειες που δεν αντέχουν το φως».

Η προβολή ενός μικρού αποσπάσματος από το νέο ακυκλοφόρητο ακόμα ντοκιμαντέρ του Γιάννη Σολδάτου, «Ονειρεύτηκα πως δεν πέθανες», για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Νίκου Κούνδουρου.

Στάθης Βαλούκος, Γιάννης Σολδάτος, Γιώργος Ξανθάκης

Συναρπαστικός ο παραλληλισμός ανάμεσα σε πίνακες που ενέπνευσαν σκηνές ταινιών και αποδόθηκαν πιστά. Πχ ο «Θάνατος του Μαρά» του Ζακ-Λουί Νταβίντ, με συμβολική αξία ζωντανεύει στην ταινία «Σχετικά με τον Σμιτ» με τον Τζακ Νίκολσον. Αντίστοιχα στο «Νησί των καταραμένων» του Σκορτσέζε, το φιλί του Ντι Κάπριο στη νεκρή πια γυναίκα του, έχει τεράστια ομοιότητα με τον διάσημο πίνακα του Κλιμτ, «Το φιλί». Η Ιφιγένεια Καλατζή, θεωρητικός και κριτικός κινηματογράφου, μίλησε και για ταινίες για διάσημους ζωγράφους αλλά και για ζωγράφους που γύρισαν ταινίες, πχ Κούνδουρος, Κατζουράκης, Λιντς, Γκίλιαμ, ή και ο Χίτσκοκ που ξεκίνησε από ζωγραφική και ιστορία τέχνης, σχεδίαζε ως γραφίστας και έγινε φανατικός συλλέκτης.

Την επόμενη φορά που θα δείτε ταινίες με πίνακες, παρατηρήστε τις καλύτερα: Η φευγαλέα παρουσία έργων τέχνης στις ταινίες έχει πάντα βαθύτερο νόημα. Όπως η Μπάρμπαρα του Κρίστιαν Πέτσολντ (2012, Ανατ. Γερμανία), όπου ο πίνακας του Ρέμπραντ «Μάθημα ανατομίας του Δρ. Τουλπ» γίνεται σχόλιο για την ταξικότητα και τον σοσιαλισμό. «Ο μάγειρας, ο κλέφτης, η γυναίκα του και ο εραστής της» του Πήτερ Γκρίναγουεϊ όπου ο πίνακας του Φρανς Χαλς «Το συμπόσιο των αξιωματικών του λόχου της πολιτοφυλακής του Αγίου Γεωργίου» δεσπόζει στους κατακόκκινους τοίχους του πολυτελούς εστιατορίου ως σχόλιο για τη διαφθορά και την πολιτική παρακμή. Η ταινία «1900» του Μπερτολούτσι με τα δύο αγόρια από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις που μόνο μεγαλώνοντας φαίνονται οι διαφορές τους, ανοίγει με τον πίνακα «Η τέταρτη τάξη» του Τζουζέπε Πελίτσα ντα Βολπέντο, με τη διεκδίκηση δικαιωμάτων των αγροτών της εποχής στο Μιλάνο, ζουμάροντας από την κεντρική φιγούρα στο πλήθος του κόσμου, όπως και η ίδια η ταινία.

Άποψη από το εσωτερικό του Γιοκάλειου Πνευματικού Κέντρου

Η Μιρέλλα Λεγάκη, οικονομολόγος, γκαλερίστα και αντιπρόεδρος της ΟΚΛΕ, μίλησε για το χρόνο και την κίνηση στη ζωγραφική και τον κυβισμό, αναφέρθηκε στον Μαρσέλ Ντυσάν και τον Μαν Ρέι, ως καλλιτέχνες που έγιναν και κινηματογραφιστές. Άλλωστε ο κινηματογράφος είναι οι 24 φωτογραφίες το δευτερόλεπτο χάρη στο μετοίκασμα, ενώ κατά τον ζωγράφο και σκηνοθέτη Χανς Ρίχτερ, ο κινηματογράφος εξέφρασε τη δυνατότητα να ξεφύγει η ζωγραφική από στενά όρια.

Μιλήσαμε για τον εξπρεσιονιστικό κινηματογράφο με την έκφραση του εσωτερικού βιώματος στη Γερμανία του Φριτς Λανγκ, τα κινηματογραφημένα όνειρα του Λουίς Μπουνιέλ με τον «Ανδαλουσιανό σκύλο», τις ταινίες του Άντι Γουόρχολ όπως τον 4ωρο «Ύπνο» ενός άντρα και το «Empire» με 8ωρες εναλλαγές στη θέα ή το ποιητικό ντοκιμαντέρ «Γκερνίκα» του Αλαίν Ρενέ που χρησιμοποιεί την τέχνη του Πικάσο για να καταγγείλει τον πόλεμο.

Μεγάλη χαρά ήταν η παρουσία, στο συνέδριο, του γραφίστα-εικαστικού Δημήτρη Αρβανίτη, που σχεδίασε την αφίσα του συνεδρίου και του οποίου οι κινηματογραφικές αφίσες έχουν αφήσει ιστορία. Αναφέρθηκε στο ξεκίνημα του κινηματογράφου ως μια «νέα θρησκεία που καταθέτει το λεξικό της δικής της γλώσσας», καθώς και στις αφίσες των ταινιών που ήθελαν να «κλέψουν τη ματιά του θεατή» με αναφορά στις γιγαντοαφίσες του μεγάλου «δάσκαλου» Γιώργου Βακιρτζή, αλλά και σε Ελληνίδες σκηνοθέτιδες με εικαστική παιδεία, όπως η Αντουανέττα Αγγελίδη και η Βουβούλα Σκούρα.

Έξω από το συνέδριο

Η εικαστικός και ντοκιμαντερίστρια Ιωάννα Νεοφύτου μίλησε για το ντοκιμαντέρ ως «ένα από λίγα πεδία πειραματισμού στην εποχή μας και άμεσης συνδιαλλαγής με το παρόν», την «τέχνη του πραγματικού», ως πρώτη ύλη που, όπως τόνισε, «λανθασμένα ερμηνεύεται ως πιστή καταγραφή πραγματικότητας χωρίς να του αναγνωρίζεται η αισθητική του υπόσταση». Ενδιαφέρον είχε η τοποθέτησή της ως προς την αξιοποίηση και ένταξη των ντοκιμαντέρ σε συλλογές και εκθέσεις μουσείων ως αυτόνομα έργα, εγκαταστάσεις, αρχεία ή προβολές. «Το ντοκιμαντέρ προφυλάσσει από τον κίνδυνο αποστείρωσης των μουσείων», είπε χαρακτηριστικά. Αναφέρθηκε επίσης στον Στηβ Μακ Κουήν, βραβευμένο εικαστικό και κινηματογραφιστή, που χρησιμοποιεί τη μυθοπλασία για κινηματογράφο και τα ντοκιμαντέρ για τα εικαστικά, θεωρώντας ότι διαφέρουν μονάχα στις προϋποθέσεις παραγωγής. Στον Okwui Enwezor, επιμελητή της 56^ης Μπιενάλε 2015 που έχει μιλήσει για την αμφισημία των ντοκιμαντέρ: υποκειμενισμός και αντικειμενισμός, αλήθεια και δημιουργία, πραγματικό και φανταστικό. Ή στον Βέλγο κινηματογραφιστή Johan Grimonprez που απάντησε στον Adam Szymczyk της documenta 14, ότι είναι ανούσια η ερώτηση για το πού προορίζεται να εκτεθεί το έργο του.

Δημήτρης Καλαντίδης, Εύα Στεφανή, Ρέα Βαλντέν

Παρούσα στο συνέδριο και η ντοκιμαντερίστρια και ακαδημαϊκός Εύα Στεφανή, η οποία μάλιστα ξεκίνησε τονίζοντας ότι το συνέδριο της ΟΚΛΕ της θυμίζει πώς ήταν παλιά οι συναντήσεις των κινηματογραφιστών, πριν τη σύνδεση των κινηματογραφικών φεστιβάλ με την αγορά και τον οικονομικό παράγοντα.

«Το σινεμά ξεκινά με αφήγηση αλλά και αίσθημα φόβου», είπε, αναφερόμενη στους αδελφούς Λουμιέρ και τη θρυλική σκηνή με το τρένο να έρχεται καταπάνω στους θεατές. «Μετά εξέλιπε το ακαριαίο, αρχετυπικό αίσθημα, ο κίνδυνος, η έκσταση».

«Ρωτάμε συχνά τι είναι πολιτικό σινεμά», είπε χαρακτηριστικά. «Είναι οποιοδήποτε είδος κινηματογράφου αλλάζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα. Είμαστε τυφλοί, έχουμε εθιστεί σε έναν τρόπο κανονικής αντίληψης κόσμου. Ο,τιδήποτε αλλάζει φόρμα, μας κάνει να δούμε διαφορετικά. Όχι απαραίτητα γι’ αυτό που λέει, αλλά ως προς τη φόρμα του, να μας δίνει μια στο κεφάλι!»

«Η πολιτική πράξη δεν είναι ταινία καταγγελίας, ούτε ακολουθεί απαραίτητα κανόνες αφηγηματικού κινηματογράφου. Ο κινηματογράφος και το ντοκιμαντέρ είναι ποίηση. Το ντοκιμαντέρ αποκαλύπτει, δεν περιγράφει. Μια πολιτική ταινία πρέπει να είναι ρηξικέλευθη και ως προς τη γλώσσα της. Για παράδειγμα, βρισκόμαστε στην τρομακτική κατάσταση της γενοκτονίας στην Παλαιστίνη. Γινόμαστε αναίσθητοι στην εικόνα, επειδή βομβαρδιζόμαστε από τέτοιες εικόνες. Πώς να μιλήσει κανείς έτσι ώστε να ανοίξει τα μάτια μας με μια ανατρεπτική γλώσσα; Αυτό παραμένει το ερώτημά μου», κατέληξε η Στεφανή, τονίζοντας πάντως ότι στην Ελλάδα έχουμε σπόρους, αλλά όχι επαναστατικό ή πειραματικό κινηματογράφο. «Ενώ στη λογοτεχνία υπάρχει τέτοιο κίνημα, στο σινεμά δεν έχουμε. Στραφήκαμε σε κινηματογράφο εντελώς αφηγηματικό». 

Στιγμιότυπο από το συνέδριο

Το βράδυ είχαμε την ευκαιρία να δούμε και τη γνωστή ταινία της Στεφανή, «Η καρδιά του ταύρου». Όπως είπε η ίδια μιλώντας με μεγάλη ειλικρίνεια στο κοινό, «Δεν μπορείς να δραπετεύσεις από τον εαυτό σου και το πώς κάνεις τα πράγματα. Εγώ μουτζουρώνω και έτσι μένει. Ο Δημήτρης (Παπαϊωάννου) θέλει να κάνει το τέλειο. Εγώ θέλω να πάω παρακάτω. Υπήρξε σύγκρουση με μένα και το υλικό. Στην ταινία εκτίθεται με τη δουλειά του, όχι ο ίδιος. Για να τσαλακώσω την υπέροχη εικόνα του Δημήτρη, έπαιρνα χαρτάκια, ζελατίνες κλπ και τα έβαζα στο φακό, για να κάνω την εικόνα όπως θέλω, όπως τη φαντάζομαι εγώ. Να αποτυπώσω τη φαντασία και το όνειρό μου για την πραγματικότητα, αυτό επιδιώκω». 

«Όταν έχεις μια ιδέα, πρέπει απλά να την παρατάς, όταν η πραγματικότητα σου δίνει κάτι άλλο. Μην αποφεύγεις το εμπόδιο και μην υπηρετείς πάση θυσία την αρχική σου ιδέα», κατέληξε η δημιουργός, δίνοντας για παράδειγμα την ταινία της «Ακρόπολις», μια ταινία που ξεκίνησε με την ιδέα να κάνει κάτι για τον κόσμο γύρω από την Ακρόπολη και μετά από έρευνα υλικού κατέληξε να αμφισβητεί όλη μας τη σχέση με την παράδοση και την Ιστορία και την αγοραία σχέση με το εθνικό μας παρελθόν.