Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος: Οι προκλήσεις, οι νέες θεραπείες και η καθημερινότητα των ασθενών
Άσθμα και καθημερινότητα: τι λένε οι ειδικοί για τη θεραπεία, το κάπνισμα, το περιβάλλον και την πρόληψη. Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς.
Το βρογχικό άσθμα σε αφορά περίπου 300 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και συνδέεται με σχεδόν 1.000 θανάτους ημερησίως. Παρότι σήμερα υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπείες, ο έλεγχος της νόσου δεν είναι δεδομένος για όλους. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος, στις 5 Μαΐου, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ) εστιάζει στην ανάγκη για ουσιαστική διαχείριση της νόσου και καλύτερη πρόσβαση των ασθενών στη θεραπεία.
Η πραγματική πρόκληση: πρόσβαση στη θεραπεία
Όπως επισημαίνει ο Καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, Διευθυντής Α΄ Πανεπιστημιακής Πνευμονολογικής Κλινικής ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» και Γενικός Γραμματέας της ΕΠΕ, Πέτρος Μπακάκος, παρά τις σημαντικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών, πολλοί ασθενείς εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση στις βασικές εισπνεόμενες θεραπείες.
Τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή αποτελούν τον πυρήνα της αντιμετώπισης του άσθματος, ωστόσο σε αρκετές περιοχές του κόσμου η πρόσβαση σε αυτά παραμένει περιορισμένη, είτε λόγω κόστους είτε λόγω ανεπαρκών δομών υγείας. Το αποτέλεσμα είναι ότι ασθενείς που θα μπορούσαν να έχουν ελεγχόμενη νόσο, συνεχίζουν να εμφανίζουν συμπτώματα και επιπλοκές.
Κάπνισμα: ένας κρίσιμος παράγοντας επιδείνωσης
Το κάπνισμα, ενεργητικό και παθητικό, εξακολουθεί να αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση και την επιδείνωση του άσθματος. Σχετικά με αυτό, η Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ και μέλος Δ.Σ. της ΕΠΕ, Παρασκευή Κατσαούνου, εξηγεί ότι οι καπνιστές ασθενείς εμφανίζουν μειωμένη ανταπόκριση στη θεραπεία, περισσότερες παροξύνσεις και αυξημένες νοσηλείες. Παράλληλα, το ηλεκτρονικό τσιγάρο δεν αποτελεί ασφαλή εναλλακτική, καθώς σχετίζεται με αυξημένη βρογχική υπεραντιδραστικότητα και επιδείνωση των συμπτωμάτων.
Περιβάλλον και κλιματική αλλαγή επηρεάζουν το άσθμα
Το άσθμα δεν σχετίζεται μόνο με τον οργανισμό, αλλά και με το περιβάλλον στο οποίο ζουν οι ασθενείς. Όπως αναφέρει η Επίκουρη Καθηγήτρια Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ και Υπεύθυνη της Ομάδας Εργασίας Βρογχικού Άσθματος της ΕΠΕ, Ευαγγελία Φούκα, η ατμοσφαιρική ρύπανση, τα αιωρούμενα σωματίδια και τα καυσαέρια συμβάλλουν στην εμφάνιση και επιδείνωση της νόσου. Παράλληλα, η κλιματική αλλαγή αυξάνει την έκθεση σε αλλεργιογόνα, όπως η γύρη, επιμηκύνοντας τις περιόδους έξαρσης των συμπτωμάτων.
Πρόληψη και εμβολιασμός μειώνουν τις παροξύνσεις
Η αποφυγή των παροξύνσεων αποτελεί βασικό στόχο στη διαχείριση του άσθματος, καθώς συνδέονται με επιδείνωση της πνευμονικής λειτουργίας και της ποιότητας ζωής. Όπως τονίζει ο Πνευμονολόγος – Φυματιολόγος, Επιμελητής Α΄ ΕΣΥ και Υπεύθυνος Ομάδας Εργασίας Βρογχικού Άσθματος της ΕΠΕ, Κωνσταντίνος Σάμιτας, οι ιογενείς λοιμώξεις αποτελούν συχνό εκλυτικό παράγοντα. Για τον λόγο αυτό, ο εμβολιασμός έναντι της γρίπης, της COVID-19, του RSV και του πνευμονιόκοκκου αποτελεί βασικό εργαλείο πρόληψης.
Το άσθμα μπορεί να ελεγχθεί με τις σωστές προϋποθέσεις
Σύμφωνα με την Πνευμονολόγο – Φυματιολόγο, Διδάκτορα Πανεπιστημίου Αθηνών και Επικουρική Επιμελήτρια της Β’ Πανεπιστημιακής Πνευμονολογικής Κλινικής του ΠΓΝ «Αττικόν», Μαρία Καλλιέρη, η νόσος μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά όταν οι ασθενείς ακολουθούν τη θεραπεία τους και παρακολουθούνται τακτικά από πνευμονολόγο.
Ωστόσο, η καθυστέρηση στην έναρξη θεραπείας ή η διακοπή της, συχνά για οικονομικούς ή πρακτικούς λόγους, εξακολουθεί να αποτελεί εμπόδιο για τον έλεγχο της νόσου.
Δράσεις ενημέρωσης από την ΕΠΕ
Στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Άσθματος, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία υλοποιεί ενημερωτικές δράσεις και ψηφιακή αμπάνια με βίντεο που εστιάζουν στους παράγοντες κινδύνου, την πρόληψη και τη σωστή χρήση των εισπνεόμενων φαρμάκων.
Το μήνυμα των ειδικών παραμένει σαφές: ο έλεγχος του άσθματος είναι εφικτός, αρκεί να υπάρχουν ενημέρωση, πρόσβαση στη θεραπεία και στενή συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό.
