Ο Αφρός των Ημερών: Το αριστούργημα του Μπορίς Βιάν στο Studio Μαυρομιχάλη

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, το εμβληματικό μυθιστόρημα του Μπορίς Βιάν, «Ο Αφρός των Ημερών», ένα από τα σημαντικότερα και πιο ποιητικά έργα της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα, ανεβαίνει από τις 14 Απριλίου 2026, στο Studio Μαυρομιχάλη.

Στην επέτειο 80 χρόνων από τη συγγραφή του, η Μαριτίνα Πάσσαρη και η ομάδα BLOOM ανεβάζουν το αριστούργημα του Βιάν με μια ομάδα ταλαντούχων ηθοποιών: Αθανασία Κουρκάκη, Γιώργο Μπουφίδη, Στρατή Νταλαγιώργο, Νικόλα Παπούλια, Ντόνα Πετροπούλου και την ίδια τη σκηνοθέτρια επί σκηνής.

Στον «Αφρό των Ημερών» ο ονειρικός κόσμος της νεότητας, ένας θρίαμβος του έρωτα και των αισθήσεων, υποχωρεί από το βάρος και τις δυσκολίες της ενηλικίωσης. Η αρρώστια, ο εθισμός, η εργασία που ποτέ δεν αποδίδει, οι κρατικοί θεσμοί, ο στρατός, η αστυνομία εισβάλλουν στο “αφρώδες” σύμπαν της ξενοιασιάς. Χωρίς να χάσει ποτέ τον σουρεαλιστικό και παράλογο χαρακτήρα και το τρελό χιούμορ του, το έργο αποκαλύπτει την εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα.

Σε έναν κόσμο όπου η φαντασία και η πραγματικότητα συνυπάρχουν, ο νεαρός και εύπορος Κόλιν ζει μια παράξενη και χαρούμενη ζωή γεμάτη τζαζ, παράδοξα αντικείμενα και ζώα που μιλούν, μαζί με τον φίλο και μάγειρά του Νικολά και την εκκεντρική φίλη του Ιζίς. Η ζωή του αλλάζει όταν γνωρίζει τη Χλόη και την ερωτεύεται, γιατί του θυμίζει μια αγαπημένη μελωδία του Ντιουκ Έλινγκτον.

Παράλληλα, ο φίλος του Τσικ παρασύρεται από την εμμονή του με τα βιβλία ενός διάσημου φιλοσόφου, ενώ η Αλίζ βλέπει ανήμπορη αυτή την προσκόλληση να καταστρέφει τη ζωή τους. Όταν η Χλόη αρρωσταίνει από ένα νούφαρο που μεγαλώνει στους πνεύμονές της, ο κόσμος γύρω τους σκοτεινιάζει και η αρχική ελαφρότητα συγκρούεται με μια παράλογη πραγματικότητα.

Η πρόκληση της σκηνικής μεταφοράς είναι ιδιαίτερη, γιατί πρόκειται για ένα κατεξοχήν λογοτεχνικό έργο. Θελήσαμε να διατηρήσουμε την ιδιότυπη γλώσσα του με μερικές από τις επινοημένες λέξεις να ακούγονται επί σκηνής. Η δράση στο κείμενο μάς ενέπνευσε να δημιουργήσουμε θεατρικές σκηνές με αναφορά στην κλασική δραματουργία (π.χ Μολιέρος, Μαριβό κ.ά.) αλλά και στο θέατρο του παραλόγου (π.χ. Ιονέσκο) με το κωμικό κι έντονα συγκινησιακό στοιχείο να εναλλάσσονται και να αναμειγνύονται. Διατηρήσαμε την παιδικότητα και τον σουρεαλισμό λέγοντας την ιστορία από την πλευρά ενός μικρού ζώου, του ποντικού που ζει μαζί με τους ήρωες στο σπίτι, χωρίς να υποτιμήσουμε τις στιγμές οξείας κοινωνικής κριτικής.

Ο Αφρός των Ημερών είναι για πολλούς από εμάς ένα από τα αγαπημένα μυθιστορήματα της νεότητας. Ένα βιβλίο που διαβάσαμε σε μια ηλικία όπου η φαντασία, ο έρωτας και η αίσθηση της απεριόριστης δυνατότητας του κόσμου έμοιαζαν αδιαχώριστα. 

Δουλεύοντας σε αυτή την παράσταση με νεότερους ηθοποιούς, ανακάλυψα κάτι παρήγορο: το βιβλίο συνεχίζει να συγκινεί και τους σημερινούς νέους. Ο ενθουσιασμός τους, η αμεσότητα με την οποία μπαίνουν στον κόσμο του Βιάν, η ανάγκη τους να τον υπερασπιστούν, να υποδυθούν τους ήρωες, να βρουν τη δική τους “αλήθεια” στα πρόσωπα, και αναλογίες στον παράλογο κόσμο του βιβλίου (και της διασκευής) είτε είναι γεμάτος χρώματα είτε σκοτεινιάζει, δείχνουν ότι αυτό το βιβλίο παραμένει συγκλονιστικά σύγχρονο.

-Μαριτίνα Πάσσαρη