Είναι αναπόφευκτο να βάζουμε και να βγάζουμε τα γυαλιά πρεσβυωπίας για να βλέπουμε;

Κάπου μετά τα 40, πολλοί πιάνουμε τον εαυτό μας να απομακρύνει λίγο το κινητό, να αυξάνει τα γράμματα στις ρυθμίσεις ή να ψάχνει καλύτερο φωτισμό για να διαβάσει καθαρά. Δεν είναι «τεμπέλικα» μάτια ούτε σημάδι ότι κάτι πάει στραβά. Είναι η πρεσβυωπία, μια απολύτως φυσιολογική αλλαγή της όρασης που συνδέεται με την ηλικία και μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα, από την ανάγνωση μέχρι την εργασία στον υπολογιστή.

Τα προβλήματα όρασης λόγω ηλικίας αποτελούν μία από τις κύριες αιτίες μείωσης της ποιότητας ζωής. Το συχνότερο από αυτά είναι η πρεσβυωπία, η οποία αφορά σχεδόν το ένα τέταρτο του παγκόσμιου πληθυσμού, περίπου 2 δισεκατομμύρια ανθρώπους. Το σημαντικό είναι ότι, παρότι δεν υπάρχει τρόπος να σταματήσει ή να αντιστραφεί, υπάρχουν σήμερα αρκετές επιλογές για να αντιμετωπιστεί, ειδικά αν δεν θέλουμε να βάζουμε και να βγάζουμε συνεχώς γυαλιά.

Τι είναι η πρεσβυωπία και γιατί εμφανίζεται

Η πρεσβυωπία δεν αποτελεί οφθαλμική πάθηση αλλά αποτέλεσμα της φυσικής γήρανσης του οργανισμού. Είναι ένα διαθλαστικό σφάλμα της όρασης, που σχεδόν όλοι εκδηλώνουν μετά την ηλικία των 40 έως 45 ετών. Οφείλεται στη σταδιακή απώλεια της ελαστικότητας του φυσικού φακού του ματιού. Το αποτέλεσμα είναι ότι δυσκολευόμαστε να εστιάσουμε στα κοντινά αντικείμενα και, άρα, δεν τα βλέπουμε καθαρά. Η πρεσβυωπία εξελίσσεται έως την ηλικία των 55 έως 60 ετών και στη συνέχεια σταθεροποιείται. Δεν υπάρχει τρόπος να την σταματήσει κάποιος ή να την αντιστρέψει. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει πως δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί.

«Μέσα στο μάτι υπάρχει ένας φυσικός φακός που αλλάζει σχήμα για να μπορούμε να βλέπουμε καθαρά τόσο κοντά όσο και μακριά. Με αυτόν τον τρόπο το φως εστιάζει σωστά μέσα στο μάτι, όπως συμβαίνει και με τον φακό μιας φωτογραφικής μηχανής όταν ρυθμίζουμε την εστίαση», εξηγεί ο δρ Κωνσταντίνος X. Καραμπάτσας, Χειρουργός Οφθαλμίατρος, Αναπληρωτής Καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Διδάκτωρ και Λέκτορας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Bristol, στο Ηνωμένο Βασίλειο. Μετά την ηλικία των 45 ετών, «ο οφθαλμικός φακός γίνεται ολοένα πιο δύσκαμπτος με αποτέλεσμα να θολώνει η κοντινή όραση», συνεχίζει.

Ποια συμπτώματα δείχνουν πρεσβυωπία

Η θολή όραση στην απόσταση ανάγνωσης είναι το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα, αλλά δεν είναι το μόνο. Μπορεί να εμφανιστούν δυσκολία ανάγνωσης μικρών γραμμάτων, κούραση των ματιών μετά από διάβασμα ή εργασία σε κοντινή απόσταση, πονοκέφαλος, πόνος στα μάτια ή στο μέτωπο και ερυθρότητα των ματιών. «Ένα άλλο χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι πως οι μύωπες όταν εμφανίσουν πρεσβυωπία βλέπουν καλύτερα στο διάβασμα αφαιρώντας τα γυαλιά τους», συμπληρώνει ο κ. Καραμπάτσας.

Τι επιλογές υπάρχουν σήμερα πέρα από τα απλά γυαλιά

Η πρεσβυωπία μπορεί να αντιμετωπιστεί με διορθωτικά γυαλιά, ειδικούς πολυεστιακούς φακούς επαφής ή με χειρουργική επέμβαση. Στις ΗΠΑ υπάρχουν επίσης ορισμένα εγκεκριμένα φάρμακα για τοπική εφαρμογή στα μάτια, κολλύρια, που μπορεί να την διορθώσουν προσωρινά, μόνο για λίγες ώρες. Ωστόσο, η άμεση χρήση γυαλιών δεν είναι πάντα η πρώτη επιλογή. «Η χρήση διορθωτικών γυαλιών ή φακών δεν πρέπει να προτείνεται αμέσως μετά την πρώτη διάγνωση, για να προστατευθούν όσο είναι δυνατόν από την αδράνεια οι προσαρμοστικές ικανότητες του οφθαλμού. Όταν είναι αναπόφευκτη η χρήση τους, τα γυαλιά πρεσβυωπίας πρέπει να είναι καλής ποιότητας για να μην κουράζουν τα μάτια», τονίζει ο καθηγητής.

Πότε μιλάμε για μόνιμη διόρθωση της πρεσβυωπίας

Μόνιμη διόρθωση της πρεσβυωπίας μπορούν να προσφέρουν μόνο οι επεμβατικές τεχνικές. Οι διαθέσιμες μέθοδοι περιλαμβάνουν διόρθωση με laser, τοποθέτηση ειδικών ενδοφακών και ενθέματα κερατοειδούς. Ανάμεσα σε αυτές είναι η διόρθωση με laser, LASIK και τεχνική Monovision, η αντικατάσταση φακού, CLE ή RLE και τα ενθέματα κερατοειδούς και η τεχνική Allotex.

Πώς επιλέγεται η κατάλληλη μέθοδος

Η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου εξατομικεύεται. Λαμβάνονται υπόψη η ηλικία, η διαθλαστική κατάσταση και οι προσωπικές ανάγκες του ενδιαφερόμενου. Όταν η επιλογή και η επέμβαση γίνουν σωστά από εξειδικευμένο χειρουργό οφθαλμίατρο, η μετεγχειρητική όραση μπορεί να είναι καλή σε μακρινή, μεσαία και κοντινή απόσταση.

«Σε κάθε περίπτωση, όσοι επιθυμούν να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση για την αντιμετώπιση της πρεσβυωπίας, πρέπει να ενημερώνονται αναλυτικά για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα κάθε μεθόδου από εξειδικευμένο χειρουργό οφθαλμίατρο, που είναι σε θέση να εφαρμόσει με ασφάλεια όλες τις διαθέσιμες τεχνικές και να επιλέξει την πλέον κατάλληλη για κάθε περίπτωση», καταλήγει ο κ. Καραμπάτσας.