Έξαρση ιλαράς: Ποιοι χρειάζεται να εμβολιαστούν άμεσα για τη νόσο

Τη γνωρίζουμε ως παιδική ασθένεια, ωστόσο η ιλαρά μπορεί να πλήξει ανθρώπους κάθε ηλικίας και μάλιστα με σοβαρές πιθανές επιπλοκές. Η ιλαρά είναι λοιμώδης νόσος που οφείλεται στον ομώνυμο ιό. Είναι ιδιαίτερα μεταδοτική, που σημαίνει ότι ένας άνθρωπος που νοσεί μπορεί να μολύνει  κατά μέσο όρο 12-18 άλλους ανθρώπους. Η μετάδοση της ιλαράς γίνεται κυρίως αερογενώς από άτομο σε άτομο με σταγονίδια που αποβάλλουν οι ασθενείς και σπανιότερα με αντικείμενα που μολύνθηκαν πολύ πρόσφατα από ρινικές και φαρυγγικές εκκρίσεις.

Η ιλαρά ξεκινά με συμπτώματα που μοιάζουν με κρυολόγημα, όπως πυρετό, βήχας, καταρροή, πόνο ή και  κόκκινα μάτια. Μετά από δύο ή τρεις ημέρες, θα εμφανιστεί ένα χαρακτηριστικό εξάνθημα. Το εξάνθημα είναι κόκκινο και κηλιδωτό και ξεκινά από το κεφάλι, πριν εξαπλωθεί στο υπόλοιπο σώμα.

Όλα τα παιδιά, οι έφηβοι και οι ενήλικες που έχουν γεννηθεί μετά το 1970 και δεν έχουν ιστορικό νόσου, πρέπει να είναι εμβολιασμένοι με δύο δόσεις εμβολίου ιλαράς. Ειδικά για τα παιδιά, η 1η δόση του εμβολίου να γίνεται σε ηλικία 12 μηνών και η 2η δόση σε ηλικία 24–47 μηνών, μπορεί όμως να χορηγηθεί και νωρίτερα, αρκεί να έχουν περάσει 4 εβδομάδες μετά την πρώτη. Και οι δύο δόσεις πρέπει να χορηγούνται μετά το 12ο μήνα ζωής. Παιδιά και έφηβοι που δεν έχουν εμβολιασθεί με 2η δόση πρέπει να αναπληρώσουν το ταχύτερο δυνατόν.

Το εμβόλιο της ιλαράς είναι χρόνια δοκιμασμένο και είναι ασφαλές. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες που μπορεί να εμφανιστούν είναι σπάνιες και ήπιες. Περιλαμβάνουν τοπικό πόνο στο σημείο εμβολιασμού,  πυρετό ή/και εξάνθημα (σε ποσοστό 5-10%) που εμφανίζεται περίπου 6 – 10 ημέρες μετά τη χορήγηση της 1ης δόσης. Σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι εξαιρετικά σπάνιες και σε κάθε περίπτωση είναι λιγότερο συχνές και σοβαρές από την ίδια τη νόσο. Σύμφωνα με όλα τα επιστημονικά δεδομένα, το εμβόλιο της ιλαράς ΔΕΝ σχετίζεται με την εμφάνιση αυτισμού. Πάνω από το 99% όσων έχουν κάνει δύο δόσεις εμβολίου θα αναπτύξουν ανοσία και θα είναι προστατευμένοι έναντι της ιλαράς για όλη τους τη ζωή.

Δεν εμβολιάζονται ανοσοκατασταλμένα άτομα και έγκυες γυναίκες. Εάν έχει γίνει εμβόλιο ιλαράς, η εγκυμοσύνη πρέπει να αποφεύγεται για τουλάχιστον 1 μήνα μετά.

Ομάδες πληθυσμού σε ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο για νόσηση από ιλαρά είναι οι παρακάτω:

• Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας
• Εκπαιδευτικοί
• Φοιτητές, σπουδαστές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
• Ενήλικες που πρόκειται να ταξιδέψουν στο εξωτερικό.
• Μέλη οικογενείας ατόμων με ανοσοκαταστολή.
• Ασθενείς με HIV λοίμωξη (ο εμβολιασμός συστήνεται όταν ο αριθμός των CD4 ≥200/μL).
• Πληθυσμιακές ομάδες με ιδιαίτερο τρόπο διαβίωσης – Ευάλωτες ομάδες

Για να αντιμετωπιστεί η πιθανή έξαρση των κρουσμάτων, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Επισκεπτών Υγείας προτείνει:

• Να υπάρξουν δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του πληθυσμού ώστε να αναδειχθεί η αναγκαιότητα και η αξία του εμβολίου με τη συνεργασία των τοπικών αρχών, των δομών και των μελών του ΠΣΕΥ
• Να διενεργηθούν επιδημιολογικές μελέτες  για την αναφορά και τη διερεύνηση λοιμωδών νοσημάτων όπως η ιλαρά συμβάλλοντας  στην επιδημιολογική επιτήρηση με τη συμπλήρωση Επιδημιολογικών Δελτίων καθώς και την αποστολή τους στις αρμόδιες υπηρεσίες (π.χ. ΕΟΔΥ, Υπουργείο Υγείας, ΠΟΥ κ.α.)
• Να γίνει ενημέρωση του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού και εκτίμηση της εμβολιαστικής τους κάλυψης.
• Να γίνει ενημέρωση όσων πρόκειται να ταξιδέψουν ώστε να είναι πλήρως εμβολιασμένοι πριν το ταξίδι τους.
• Να εφαρµοστούν και να αξιολογηθούν προγράµµατα αγωγής υγείας σε άτοµα, οµάδες και την κοινότητα γενικότερα για την ιλαρά.
• Επιμέλεια για τη σωστή εφαρμογή υγειονομικών μέτρων και κανονισμών στις υπηρεσίες υγείας των ασθενών.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με  τον εμβολιασμό έναντι της Ιλαράς μπορεί κανείς να απευθυνθεί στον προσωπικό του γιατρό ή στους Επισκέπτες Υγείας της πλησιέστερης δομής Υγείας (Κέντρο Υγείας, ΤOMY).