MENU
Κερδίστε Προσκλήσεις
ΠΕΜΠΤΗ
30
ΜΑΪΟΥ
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ
Παγκόσμια Ημέρα για τον Καρκίνο του Παγκρέατος

Καρκίνος στο πάγκρεας: Τα συμπτώματα και τα νεότερα δεδομένα για τις θεραπευτικές επιλογές

Ο καρκίνος στο πάγκρεας δυστυχώς δεν προκαλεί συμπτώματα, με αποτέλεσμα να καθυστερεί πολύ η διάγνωση. Τα καλά νέα είναι ότι οι θεραπείες έχουν εξελιχθεί σημαντικά.

author-image Ελένη Δασκαλάκη

Ο καρκίνος του παγκρέατος αποτελεί την τέταρτη σε θνητότητα κακοήθεια στην Ευρώπη καθώς ευθύνεται για το 7,4% των θανάτων από καρκίνο. Στα αρχικά στάδιά της, η νόσος δεν προκαλεί  συμπτώματα με αποτέλεσμα το 80% των περιπτώσεων να διαγιγνώσκoνται ήδη σε προχωρημένα στάδια. Δυστυχώς, τα περιστατικά καρκίνου του παγκρέατος αυξάνονται κατά ~1% ετησίως τα τελευταία χρόνια, ενώ η θνητότητα κατά 0,2%. Ενώ όμως η εμφάνιση του καρκίνου του παγκρέατος παρουσιάζει αυξητική τάση, η επιβίωση βελτιώνεται σταθερά με τις νέες θεραπευτικές εξελίξεις. Συγκεκριμένα, ενώ η πενταετής επιβίωση ήταν κάτω από 5% τις προηγούμενες δεκαετίες πλέον ανέρχεται στο 12%. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν όλες οι νέες θεραπευτικές επιλογές που έχουν αυξήσει την επιβίωση στην θανατηφόρα αυτή νόσο. Με αφορμή αυτή την ημέρα, οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Αγγελική Ανδρικοπούλου, Μαρία Καπαρέλου, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής) Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας) συνοψίζουν τις σημαντικότερες θεραπευτικές εξελίξεις στην συστηματική θεραπεία αυτής της νόσου.

Τα πιθανά συμπτώματα για τον καρκίνο στο πάγκρεας

Όπως είπαμε, περίπου στο 80% των περιπτώσεων ο καρκίνος στο πάγκρεας δεν δίνει συμπτώματα στα αρχικά στάδια, για αυτό και ονομάζεται “σιωπηλή” ασθένεια. Εάν όμως δώσει, σε αρχικά ή μεταγενέστερα στάδια, τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν κάποιο ή κάποια από τα παρακάτω:

  • πόνο στην άνω κοιλιακή χώρα καθώς ο όγκος συμπιέζει τα νεύρα
  • ίκτερος με κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών και σκουρόχρωμα ούρα
  • απώλεια όρεξης, ναυτία και εμετό
  • σημαντική απώλεια βάρους και αδυναμία
  • θαμπά ή γκρίζα και λιπαρά κόπρανα

Ο καρκίνος του παγκρέατος εκδηλώνεται με διαφορετικό τρόπο, ανάλογα με το σημείο του παγκρέατος όπου εντοπίζεται ο όγκος, στην ουρά ή την κεφαλή. Οι όγκοι στο άκρο της ουράς συνήθως  σχετίζονται με πόνο και απώλεια βάρους, ενώ της κεφαλής με λιπαρά κόπρανα, απώλεια βάρους και ίκτερο.

Διαβάστε επίσης: Κι όμως δεν είναι ο καρκίνος του μαστού η συχνότερη αιτία θανάτου στις γυναίκες

Υγιές πάγκρεας

Θεραπεία για τον καρκίνο του παγκρέατος: Τι υπάρχει σήμερα, τι αναμένεται

Αρχικά για την προχωρημένη νόσο, την τελευταία δεκαετία ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας είναι η χημειοθεραπεία είτε με οξαλιπλατίνη, 5-φθοριοουρακίλη, ιρινοτεκάνη και λευκοβορίνη (FOLFIRINOX) είτε με γεμσιταβίνη και αμπραξάνη. Νέα δεδομένα από την μελέτη φάσης 3 NAPOLI-3 που ανακοινώθηκε το 2023 προτείνουν την χορήγηση λιποσωμικής ιρινοτεκάνης (Onivyde) έναντι της απλής ιρινοτεκάνης (NALIRIFOX) στην θεραπεία του μεταστατικού καρκίνου παγκρέατος η οποία παρουσίασε αύξηση τόσο της συνολικής επιβίωσης όσο και του διαστήματος ελεύθερου προόδου νόσου συγκριτικά με την καθιερωμένη θεραπεία με γεμσιταβίνη και αμπραξάνη. Ειδικότερα, η θεραπεία με λιποσωμική ιρινοτεκάνη πέτυχε επιβίωση στα δύο έτη 45,6% έναντι του 19,3% που έλαβαν θεραπεία με γεμσιταβίνη και αμπραξάνη. Το νέο αυτό χημειοθεραπευτικό σκεύασμα έχει εγκριθεί ήδη από το 2015 από τον FDA για ασθενείς που έχουν ήδη λάβει γεμσιταβίνη.

Πιο πρόσφατα ένα πλήθος, νέων στοχευμένων θεραπειών έχουν συμπεριληφθεί στην θεραπευτική μας φαρέτρα και έχουν συμβάλλει σημαντικά στη βελτίωση του προσδόκιμου επιβίωσης στον καρκίνο παγκρέατος. Οι αναστολείς των PARP πρωτεϊνών (PARP inhibitors) είναι νέα φάρμακα που χρησιμοποιούνται ευρέως ήδη στην θεραπεία του καρκίνου ωοθηκών, του μαστού και του προστάτη. Πλέον, η θεραπεία με ολαπαρίμπη έχει εγκριθεί από τον FDA ήδη από τον Δεκέμβριο του 2019 ως μονοθεραπεία για τη θεραπεία συντήρησης ασθενών με μεταλλάξεις των BRCA1/2 γονιδίων που δεν παρουσιάζουν πρόοδο νόσου στην χημειοθεραπεία πρώτης γραμμής με πλατίνα. Οι ασθενείς αυτοί αποτελούν το 4-8% των ασθενών με καρκίνο παγκρέατος.

Επίσης, μία πληθώρα νέων στοχευμένων θεραπειών χρησιμοποιούνται πλέον έναντι συγκεκριμένων μεταλλάξεων που μπορούν να ανιχνευθούν με ειδικά μοριακά τεστ στο υλικό της βιοψίας/χειρουργείου.

Διαβάστε επίσης: Γαλάζιες Ζώνες: Ο ρόλος της μεσογειακής διατροφής και οι καλές συνήθειες για να μεγαλώνουμε με υγεία

Τέλος, αν και τα ποσοστά επιτυχίας της ανοσοθεραπείας είναι υψηλά σε αρκετές συμπαγείς κακοήθειες, στον καρκίνο του παγκρέατος οι περισσότερες μελέτες με ανοσοθεραπεία απέτυχαν να βελτιώσουν την επιβίωση. Αυτό οφείλεται κυρίως στο μικροπεριβάλλον του όγκου και στην χαμηλή διήθηση του από Τ-κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος. Ωστόσο, μία υποκατηγορία των ασθενών με καρκίνο παγκρέατος που παρουσιάζουν μικροδορυφορική αστάθεια (microsatellite instability) που αποτελούν περίπου το 1% των ασθενών ωφελούνται από την ανοσοθεραπεία. Με βάση την μελέτη KEYNOTE-158 η ανοσοθεραπεία με πεμπρολιζουμάμπη μπορεί να χορηγηθεί σε ασθενείς με συμπαγείς κακοήθειες με μικροδορυφορική αστάθεια (MSI-high/dMMR). Παρόλα αυτά, το ποσοστό ανταπόκρισης στους ασθενείς με καρκίνο παγκρέατος MSI-high/dMMR ανέρχεται στο 18,2%, που είναι 50% χαμηλότερο από αυτό σε άλλες συμπαγείς κακοήθειες.

Βεβαίως, για την ουσιαστική βελτίωση της πρόγνωσης στον ασθενή με καρκίνο παγκρέατος, καθοριστικό ρόλο έχει η ευαισθητοποίηση του κοινού για τον  συχνό αυτό καρκίνο, η πρώιμη διάγνωση και η αντιμετώπιση από εξειδικευμένους χειρουργούς καρκίνου παγκρέατος.

Περισσότερα από The Art of Life