Φωτογραφικές Συναντήσεις 2023: Επιστροφή στα Χανιά με τρεις εκθέσεις

Προσωρινά φθινοπωρινές γίνονται και πάλι οι Φωτογραφικές Συναντήσεις, η ετήσια συνάντηση των καλλιτεχνών και θεωρητικών της φωτογραφίας, που από το 2019 διεξάγεται κάθε άνοιξη στα Χανιά και φέτος βρίσκεται στην 20ή της διοργάνωση.

Αναγκαστικά μεταχρονολογημένες λόγω των βουλευτικών εκλογών, αλλά και περιορισμένες λόγω των επερχόμενων δημοτικών και περιφερειακών εκλογών, οι Φωτογραφικές Συναντήσεις θα διεξαχθούν από τις 28 έως τις 30 Σεπτεμβρίου, με τη στήριξη για άλλη μία φορά του Δήμου Χανίων και της Περιφέρειας Κρήτης.

Στο πλαίσιο των περιορισμών που επέβαλε στη διοργάνωση το πολιτικό καλεντάρι, φέτος, αντί για το καθιερωμένο συνέδριο, θα πραγματοποιηθούν δύο ημερίδες με θέματα σχετικά με τη φωτογραφία, ενώ παράλληλα θα εγκαινιαστούν τρεις εκθέσεις, σε χώρους στην παλιά πόλη και στο Κουμ Καπί.

Γιώργος Αναστασάκης, Diorama

Αναλυτικότερα, η εκκίνηση των Φωτογραφικών Συναντήσεων 2003 θα δοθεί την Πέμπτη 28 Σεπτεμβρίου, με τα εγκαίνια της έκθεσης φωτογραφίας του Γιώργου Αναστασάκη, «Diorama», στον χώρο SOUTH Space for Photography (Ηρώων Πολυτεχνείου 7, Κουμ Καπί), όπου και θα φιλοξενηθεί μέχρι το τέλος Οκτωβρίου. Ως «διόραμα» ορίζεται το «τρισδιάστατο μοντέλο, φυσικού μεγέθους ή μινιατούρα, που αναπαριστά μια σκηνή», ένας από τους επινοητές του οποίου ήταν ο Louis Daguerre, ο παππούς της φωτογραφίας.

Ο Γιώργος Αναστασάκης δημιουργεί τα δικά του φωτογραφικά διοράματα, μεγάλα και σχεδόν μονόχρωμα τυπώματα που παρουσιάζουν έρημα τοπία – λόφους και κοιλάδες, πλαγιές και ράχες φαινομενικά φωνογραφημένες από κάποιο ψηλότερο σημείο, απ’ όπου δεν διακρίνονται ορίζοντες ή σημεία φυγής: τα άγονα τοπία απλώς συνεχίζουν το ένα μετά το άλλο, ατέλειωτα, τοπία ονείρου, μήτρες πάνω στις οποίες ο παρατηρητής μπορεί να εναποθέσει τις προσωπικές του φαντασιώσεις. Όπως σημειώνει ο κριτικός φωτογραφίας Γιάννης Σταθάτος, με αυτό του το έργο «ο φωτογράφος στρέφεται προς ένα είδους μινιμαλισμού, αποκαλύπτοντάς μας ένα σκηνικό πάνω στο οποίο θα μπορούσε να ανθίσει αχαλίνωτος ο μύθος».

Νίκος Παναγιωτόπουλος, Λέρος

Η διοργάνωση συνεχίζεται την Παρασκευή 29 Σεπτεμβρίου, με τα εγκαίνια της έκθεσης «Λέρος» του Νίκου Παναγιωτόπουλου, εκ των θεμελιωτών της σύγχρονης ελληνικής φωτογραφίας, ο οποίος παρουσιάζει  μια επιλογή από τις φωτογραφίες που τράβηξε το 1982 στο Ψυχιατρικό Θεραπευτήριο Λέρου. Η έκθεση παρουσιάζεται στην ενετική εκκλησία του Αγίου Ρόκκου και στην Υπόγεια Κρήνη που βρίσκονται στην πλατεία της Σπλάντζιας και θα διερκέσει έως τις 15 Οκτωβρίου.

Απεσταλμένος του περιοδικού «Ταχυδρόμος», μαζί με τον δημοσιογράφο Κώστα Παπαπέτρου, έφερε από τη Λέρο φωτογραφικά ντοκουμέντα ανατριχιαστικά: παιδιά στοιβαγμένα στο τσιμεντένιο δάπεδο μέσα στις ακαθαρσίες τους, γυναίκες αλυσοδεμένες από το πόδι, ολόγυμνοι άνδρες που γύριζαν αλλόφρονες σαν φιγούρες από την Κόλαση του Δάντη. Το σοκ προκάλεσε εθνικές αλλά και διεθνείς αντιδράσεις, που οδήγησαν σε διαδικασίες μεταρρύθμισης και αποϊδρυματοποίησης.

Νωρίτερα την ίδια ημέρα (17.00), στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων (Χάληδων 98), θα πραγματοποιηθεί ημερίδα με θέμα «Λέρος: Το παλίμψηστο του εγκλεισμού», στην οποία ο ψυχίατρος Δημήτρης Πλουμπίδης θα μιλήσει για την ιστορία και την εξέλιξη του Κρατικού Θεραπευτηρίου Λέρου ως τόπου εξορίας και εγκλεισμού, ο Νίκος Παναγιωτόπουλος θα παρουσιάσει το φωτογραφικό υλικό και θα μιλήσει για την εμπειρία της επίσκεψης στη Λέρο το 1982, ενώ η δημοσιογράφος Μαριλένα Κατσίμη και η θεωρητικός της φωτογραφίας Πηνελόπη Πετσίνη θα μιλήσουν για την αντίστοιχη εμπειρία 35 χρόνια μετά. Θα ακολουθήσει προβολή του ντοκιμαντέρ «Λέρος, εξόριστοι στο Αιγαίο» από τη σειρά «Ιστορικοί Περίπατοι» της ΕΡΤ και συζήτηση με το κοινό.

Nelly’s

Η διοργάνωση ολοκληρώνεται το Σάββατο 30 Σεπτεμβρίου, με τη διεξαγωγή της ημερίδας με θέμα «Φωτογραφία και Ιστορία», στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων (11.00). Σε αυτήν θα μιλήσουν ο Γιάννης Σταθάτος («Η Νέλλη, φευ!») για την αναδρομική έκθεση της Έλλης Σουγιουτζόγλου-Σεραϊδάρη στο Μουσείο Μπενάκη, θίγοντας πτυχές του έργου και του βίου της και θέτοντας κάποιες παραμέτρους για μια πρώτη αποτίμησή της, ενώ η Μαριάννα Κάραλη («Έλλη Σουγιουλτζόγλου-Σεραϊδάρη: Αισθητικές και κοινωνικοπολιτικές επιρροές στο έργο της (1924-1930)») εξετάζει τις ιδεολογικές και αισθητικές καταβολές και το πλαίσιο παραγωγής της εικονογραφίας των παραλληλισμών αρχαίας και νέας Ελλάδας στο έργο της τη δεκαετία του 1920.

Ακόμη, θα μιλήσουν η ιστορικός Τασούλα Βερβενιώτη με θέμα «Η φωτογραφία ως ιστορικό τεκμήριο. Παραδείγματα από τον ελληνικό εμφύλιο (1946-1949)», ενώ θα παρουσιαστεί και ο συλλογικός τόμος «Ελληνικές Φωτογραφικές Μελέτες ΙΙ: Φωτογραφία και ανθρωπολογική στροφή» (εκδόσεις Κουκκίδα, 2023), στον οποίο περιλαμβάνονται επιλεγμένες ανακοινώσεις από προηγούμενα συνέδρια των Φωτογραφικών Συναντήσεων.

Στεφανία Ορφανίδου, Cold Turkey

Τέλος, στο Χαμάμ της οδού Κατρέ, το Σάββατο το απόγευμα (19.30) εγκαινιάζεται η έκθεση της Στεφανίας Ορφανίδου με τίτλο «Cold Turkey», η οποία θα διαρκέσει έως τις 10 Οκτωβρίου. Η δουλειά της φωτογράφου διερευνά τα διαφορετικά επίπεδα της εμπειρίας του εθισμού και της περιπέτειας της απεξάρτησης, προσεγγίζει τη σχέση της εξάρτησης με το πένθος, με στόχο την πορεία προς τη λύτρωση, τη διέξοδο σε μια προσωπική κάθαρση.