Bros: Ο Ιταλός σκηνοθέτης Romeo Castellucci έρχεται στη Στέγη με μια μνημειώδη φάρσα

Πόση βία μπορεί να αντέξει κανείς; Είναι ο νόμος πιο πάνω από όλους; Πόσο απέχει η αυθαίρετη εξουσία από τον αυταρχισμό; Eκκωφαντικοί θόρυβοι από εκρήξεις και όπλα εναλλάσσονται με ποιητικές εικόνες γεμάτες επίμαχους συμβολισμούς. Ο Romeo Castellucci επιστρέφει στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση από 28 Σεπτεμβρίου έως 2 Οκτωβρίου με το «Bros», μια ενοχλητική, συναρπαστική τελετουργία που μας κόβει την ανάσα, και είκοσι τρεις άνδρες επί σκηνής, εξίσου θύματα και δήμιους.

Οι πρωταγωνιστές του «Bros» δεν χρειάζεται να είναι ηθοποιοί. Δεν προηγείται εξάλλου κάποια κανονική πρόβα. Μόνο μια συμφωνία: Είναι εδώ για να εκτελούν οδηγίες. Όσο αλλόκοτες ή ακατανόητες κι αν είναι. Μια μνημειώδης φάρσα για την ελεύθερη βούληση στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης. Γιατί οι άνδρες που «στρατολογεί» ο Ρομέο Καστελούτσι ντύνονται και συμπεριφέρονται σαν όργανα της τάξης, εκτελώντας τις εντολές που δέχονται, μέσω ακουστικών, καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης. Περιθώριο αυτοσχεδιασμού δεν υπάρχει. Πρέπει να υπακούσουν.

Ο σκηνοθέτης Romeo Castellucci, δημιουργός επίσης σκηνικών, φωτισμών και κοστουμιών, είναι γνωστός παγκοσμίως για την προσέγγισή του στο θέατρο που εδράζεται στην ολότητα των τεχνών και αποσκοπεί σε μια ολοκληρωμένη αντίληψη του έργου. Το θέατρό του προτείνει μια δραματουργία που ανατρέπει την πρωτοκαθεδρία της λογοτεχνίας, κάνοντας τη σκηνή μια σύνθετη μορφή τέχνης που συγκροτείται από ασυνήθιστα πλούσιες εικόνες, εκφραζόμενες σε μια κατανοητή γλώσσα όπως είναι αυτές της μουσικής, της γλυπτικής, της ζωγραφικής ή της αρχιτεκτονικής.

Ανησυχαστικό όσο και ιδιοφυές, το «Bros» εκτυλίσσεται σε μια πύκνωση χωροχρόνου: σε ένα απεριόριστο παρόν και σε ένα αχαρτογράφητο «κάπου/οπουδήποτε». O Νόμος ανάγεται στον ορατό-αόρατο συμπρωταγωνιστή του επί σκηνής πλήθους. Ο Ρομέο Καστελούτσι στήνει μια μεγαλειώδη οντολογική φάρσα που μας προκαλεί να επανεξετάσουμε τη σχέση μας με την ελευθερία, τη δικαιοσύνη, τη βία, την ατομική ευθύνη, την κριτική σκέψη, την ασυδοσία και την υπακοή. Το θέατρο μεταμορφώνεται σε ένα οντολογικό τοπίο απ’ όπου η ανθρωπότητα παρελαύνει ως μια υπάκουη αδελφότητα, έτοιμη ανά πάσα στιγμή να επιτεθεί στην ίδια της τη σάρκα.

*Bros, όπως Αδερφοί. Η παράσταση είναι κατάλληλη για ηλικίες άνω των 16 ετών, καθώς περιλαμβάνει γυμνές εικόνες και χρήση παρατεταμένης βίας.

O Romeo Castellucci φέρνει στη Στέγη το «Bros», μετά από ένα πολυάσχολο καλοκαίρι αφιερωμένο στην όπερα. Ο σκηνοθέτης ανέβασε το έργο του Gustav Mahler, «Ανάσταση», στο Φεστιβάλ της Εξ-αν-Προβάνς, ενώ στο φεστιβάλ του Ζάλτσμπουργκ παρουσίασε το «Κάστρο του Κυανοπώγωνα» του Béla Bartók, καθώς και το παραγνωρισμένο αριστούργημα του Carl Orff, «Αναπαράσταση για το τέλος του χρόνου». Για την τελευταία παραγωγή ο Καστελούτσι συνεργάστηκε με τη MusicAeterna, με διευθυντή ορχήστρας τον «δικό μας» Θεόδωρο Κουρεντζή.

Το «Bros» έκανε παγκόσμια πρεμιέρα τον Οκτώβριο του 2021 στο Λουγκάνο, την ιταλόφωνη πόλη της νότιας Ελβετίας, στο πλαίσιο του FIT Festival. Αποτελεί μια νέα εκδοχή, προορισμένη για θέατρα κλειστού χώρου, του πρότζεκτ στον δημόσιο χώρο «Buster» (Kunstenfestivaldesarts, Βρυξέλλες, Μάιος 2021).

Άλλες δύο φορές έχει βρεθεί ο οραματιστής Ιταλός δημιουργός στο «έδαφος» της Στέγης. Αρχικά με το «Go down Moses», το 2015, ένα φιλοσοφικό σχόλιο στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους και τη στρέβλωση του Δυτικού πολιτισμού. Δύο χρόνια αργότερα, επέστρεψε με τη «Δημοκρατία στην Αμερική», έναν στοχασμό για την απόπειρα εγκαθίδρυσης της δημοκρατίας σε έναν παρθένο (πολιτειακά) τόπο, την Αμερική της αποικιοκρατίας. Και οι δύο παραγωγές φιλοξενήθηκαν στη Στέγη στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών.

Η πρώτη συνάντηση του Ρομέο Καστελούτσι με το ελληνικό κοινό, το 2009, έγινε με μια από τις σπουδαιότερες σκηνοθεσίες στην καριέρα του. Η προσέγγισή του στη «Θεία Κωμωδία» (βασισμένη στην τιτάνια σύνθεση του Δάντη) αποτελεί ένα εικονοκλαστικό έπος. Φυσικά, η δράση της ομάδας του, της Societas Raffaello Sanzio, περιλαμβάνει από το 1981 κι άλλους σημαντικούς σταθμούς: «Άμλετ» (1992), ως μια απόπειρα ερμηνείας της έννοιας του ηθοποιού, «Ορέστεια» του Αισχύλου (1995), που σηματοδότησε την έξοδο του Καστελούτσι στα θέατρα και τα φεστιβάλ του κόσμου, όπως και ο «Ιούλιος Καίσαρας» του 1997 (εκδοχή της παράστασης είδαμε στην Αθήνα το 2016) πάνω στην έκπτωση του πολιτικού λόγου.

Αν και οι σκηνικές κατασκευές του Ρομέο Καστελούτσι ορίζονται από την εικαστική δύναμη και τον χαρακτήρα της τελετουργίας, ο πυρήνας τους είναι βαθιά οντολογικός. Συνομιλεί, συχνά, με την έννοια του θείου και του μεταφυσικού, αλλά εστιάζει επίσης στις ματαιώσεις του ανθρώπινου πολιτισμού. Το “Bros” εντάσσεται στην τελευταία κατηγορία, καθώς στοχάζεται πάνω στα αδιέξοδα της βίας και τα κενά του νόμου.