«ΚΑΛΛΟΣ. Η Υπέρτατη Ομορφιά»: Συνεχίζεται η εμβληματική έκθεση στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Το αρχαιοελληνικό κάλλος είναι ένα ιδεώδες που εκφράστηκε αρχικά ως εξωτερική ομορφιά, όμως σταδιακά, μέσα από κείμενα ποιητών και φιλοσόφων από τον 6ο αι. π.Χ. και μετά, αποκρυσταλλώθηκε ως ο συνδυασμός της φυσικής εμφάνισης και των αρετών της ψυχής.

Σε αυτή τη διάσταση του κάλλους επικεντρώνεται και η έκθεση «ΚΑΛΛΟΣ. Η Υπέρτατη Ομορφιά» που πραγματοποιεί το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης με την υποστήριξη της L’Oréal, αναδεικνύοντας τη συμβολή της αρχαίας Ελλάδας στον καθορισμό της έννοιας της «ομορφιάς» έως και σήμερα.

Μέσα σε ένα βαθύ μπλε, κυανό σύμπαν, 300 και πλέον αρχαία αντικείμενα αποδίδουν το ύψιστο ιδεώδες του Κάλλους, σε μια έκθεση όπου συνυπάρχουν αγγεία, αγάλματα θνητών, θεών και ηρώων, κοσμήματα, καθρέφτες, αρχαία είδη καλλωπισμού και κόμμωσης.

Τα εκθέματα χρονολογούνται κυρίως από τον 7ο έως και τον 1ο αι. π.Χ., δηλαδή από την Αρχαϊκή έως και την Ελληνιστική περίοδο, και παρουσιάζονται στη συντριπτική πλειονότητά τους για πρώτη φορά εκτός των μουσείων προέλευσής τους. Οι επιμελητές της έκθεσης, ο Καθηγητής Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης και ο Δρ Ιωάννης Δ. Φάππας, πραγματοποίησαν μία «μαραθώνια» επιστημονική έρευνα σε όλη την Ελλάδα, συλλέγοντας θησαυρούς από Εφορείες Αρχαιοτήτων και από τις προθήκες -αλλά και τις αποθήκες- των περισσότερων περιφερειακών αρχαιολογικών μουσείων της χώρας. Επιπλέον, η έκθεση περιλαμβάνει αντικείμενα από το Μουσείο του Βατικανού και από Αρχαιολογικά Μουσεία της Ιταλίας.

Οι πολλαπλές πτυχές της έννοιας του «Κάλλους» στην καθημερινή ζωή και τη φιλοσοφική σκέψη της αρχαίας Ελλάδας αναδεικνύονται μέσα από εξαιρετικές ενότητες όπως:

Εδώ, κυριαρχεί η απόδοση της ανθρώπινης μορφής αλλά και του ήθους της. Χαρακτηριστικά εκθέματα είναι η Κόρη της Ακροπόλεως, η λεγόμενη «Χιώτισσα», ο Κούρος από τη Σικελία, ο Ευβουλέας, η Ροδίτισσα Δέσποινα κ.ά.

Μια σειρά έργων γλυπτικής αποτυπώνει μοναδικά την ομορφιά των θεών. Ξεχωρίζουν οι κεφαλές αγαλμάτων του Διονύσου από τη Θάσο, του Απόλλωνος-Ηλίου από τη Ρόδο κ.ά.

Σύμφωνα με την αρχαία ελληνική σκέψη, το κάλλος των ανθρώπων υπάρχει σε κάθε ηλικία. Εξαιτίας της ομορφιάς τους πολλοί από τους θνητούς έγιναν αθάνατοι. Το μαρτυρούν οι μορφές του Άδωνι, της Ωραίας Ελένης, του Μεγάλου Αλεξάνδρου…

Επιγραφές σε αγγεία ή γραμμένες με χρώμα σε λίθινα αρχιτεκτονικά μέλη, αποκαλύπτουν τον έπαινο της ομορφιάς νέων ανδρών και γυναικών.

Στεφανωμένοι αθλητές και σύνεργα για την προσωπική υγιεινή τους κυριαρχούν σε αυτή την ενότητα. Ξεχωρίζει μια εξαιρετικής τέχνης αρχαϊκή βάση αγάλματος Κούρου με παραστάσεις σκηνών γυμνασίου.

Στην ενότητα αυτή πρωταγωνιστούν ήρωες που είναι πρότυπα ακόμη και σήμερα: ο Ηρακλής, ο Αχιλλέας και ο Μελέαγρος, η πανέμορφη κυνηγός Αταλάντη αλλά και οι Αμαζόνες.

Δημοφιλείς ήταν πάντα οι ιστορίες θεών που άρπαζαν ωραίους θνητούς για να συνευρεθούν μαζί τους. Δίας και Λήδα, Θησέας και Αντιόπη, Δίας και Γανυμήδης ζωντανεύουν σε αυτή την ενότητα.

Μοναδικής ομορφιάς προτομές της Ήρας, της Αθηνάς και της Αφροδίτης καθώς και αγγεία και αγαλμάτια παρουσιάζουν την αναμέτρηση ομορφιάς των θεοτήτων με κριτή τον Πάρι, ο οποίος τελικά δίδει το μήλο στην καλλίστη των θεών Αφροδίτη.

Μειξογενή όντα, όπως η Σφίγγα, η Μέδουσα, η Σκύλλα και άλλα, μορφές άγριες, άσχημες και αποτροπαϊκές αρχικά, εξανθρωπίζονται με την πάροδο του χρόνου αποκτώντας ομορφιά.

«Ωραίοι» είναι οι νέοι στο αποκορύφωμα της νεότητάς τους, και «άωροι» αυτοί που η μοίρα τούς πήρε πριν την ώρα τους. Δύο αντιπροσωπευτικές επιτύμβιες στήλες από τη Βοιωτία και τη Χαλκιδική αποτελούν εξαίσια παραδείγματα.

Μέσα από μια μοναδική σειρά αντικειμένων καθημερινής χρήσης, παρουσιάζεται η διαδικασία του καλλωπισμού σε όλα της τα στάδια, από το λουτρό, τη χρήση αρωμάτων και αλοιφών, την περιποίηση προσώπου και σώματος, την κόμμωση, μέχρι τον στολισμό και την ένδυση.

H επιθυμία για ομορφιά υπάρχει από την αρχή της ανθρωπότητας. Είναι ένα παγκόσμιο ιδανικό που ξεπερνά τον χρόνο, τις χώρες και τους πολιτισμούς. Αφοσιωμένη στην ομορφιά για πάνω από έναν αιώνα, η L’Oréal πάντα προσπαθεί να εξερευνήσει τη συμβολή διαφορετικών πολιτισμών στην ομορφιά συμμετέχοντας σε έρευνες, εκθέσεις και βιβλία με θέμα την ομορφιά. Είναι η πρώτη φορά που η  L’Oréal υποστηρίζει μια έκθεση αποκλειστικά αφιερωμένη στην ομορφιά στην Αρχαία Ελλάδα.