Μουσείο Μπενάκη: Ματίς – Μάρκες, επιστροφή στο Μακόντο

Σε αυτά τα ερωτήματα του φιλαναγνώστη επισκέπτη επιχειρεί να απαντήσει η φωτογραφική έκθεση «Ματίς – Γκάμπο: Οι χρονικογράφοι του Μακόντο», που παρουσιάζεται από την πρεσβεία της Κολομβίας στη Ρώμη και τον επίτιμο πρόξενό της στην Αθήνα.

Η έκθεση εντάσσεται στο πλαίσιο του ισπανόφωνου φεστιβάλ ΛΕΑ (Λογοτεχνία εν Αθήναις, 8-19 Ιουνίου 2018), με την ευκαιρία της δέκατης διοργάνωσής του, και φιλοξενείται στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς μέχρι τις 29 Ιουλίου 2018. 

Πρωταγωνιστές σε αυτήν την περιδιάβαση στις πηγές του «μαγικού ρεαλισμού» οι κάτοικοι του πραγματικού «Μακόντο», της κωμόπολης Αρακατάκα, στην καραϊβική ακτή της Κολομβίας, που ήταν η πατρίδα του νομπελίστα συγγραφέα Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, αλλά και του κατά δέκα χρόνια μεγαλύτερου φίλου του Λεονέτ Ματίς Εσπινόζα, του σημαντικότερου κολομβιανού φωτογράφου. Η πόλη αυτή αποτελεί το καταφύγιο της οικογένειας Μπουενδία, το μυθιστορηματικό Μακόντο.

_{Η Ωραία Ρεμέδιος «… πήγαιναν στην εκκλησία μόνο και μόνο για να δουν, έστω και για μια στιγμή, το πρόσωπο της Ωραίας Ρεμέδιος, που η θρυλική ομορφιά της συζητιόταν ανησυχητικά έντονα σ’ όλη την περιοχή των βάλτων».  Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, «Εκατό χρόνια μοναξιά», Εκδόσεις Λιβάνη}

Άνθρωποι του μόχθου, ψαράδες, μεροκαματιάρηδες, μικροεπαγγελματίες, πρόσωπα σκαμμένα από τον καθημερινό αγώνα για ζωή, πρόσωπα αθώα και χαρούμενα, πρωταγωνιστούν στις φωτογραφίες του Λέο Ματίς, αποτυπώνοντας στιγμές της ζωής στο «Μακόντο», στα τέλη της δεκαετίας του 1940, όταν το πνεύμα των ηρώων του Μάρκες ήταν ακόμη πολύ ζωντανό για να κλειστεί μέσα στις σελίδες του μυθιστορήματος.

Εικόνες ποιητικές, σε ένα ασπρόμαυρο παιχνίδι φωτός και σκιάς, που λικνίζονται στους ήχους του «βαγιενάτο», της μουσικής των κολομβιανών ακτών της Καραϊβικής που θυμίζει μελοποιημένη ποίηση, μια μουσική που και οι δύο δημιουργοί αγαπούσαν ιδιαίτερα.

Οι 40 φωτογραφίες που παρουσιάζονται στην έκθεση συνδυάζονται με αποσπάσματα από τα «Εκατό χρόνια μοναξιάς», σε μια μετά θάνατον συνάντηση των δύο φίλων και συγχωριανών, που πραγματοποιείται χάρη στην κόρη του Ματίς, Αλεξάνδρα, η οποία διευθύνει το Ίδρυμα που φέρει το όνομα του φωτογράφου και εδρεύει στο Μεξικό, όπου έζησε για πολλά χρόνια, όπως και ο φίλος του «Γκάμπο» (Γκαμπριέλ) Γκαρσία Μάρκες.

_{Ο ποταμός Αρακατάκα «Το Μακόντο ήταν τότε ένα χωριό με είκοσι σπίτια από πηλό και καλάμια, χτισμένα στην όχθη ενός ποταμού με διάφανα νερά, που κυλούσαν σε μια κοίτη με λείες πέτρες, άσπρες και τεράστιες, σαν προϊστορικά αβγά.» Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, «Εκατό χρόνια μοναξιά», Εκδόσεις Λιβάνη}

Ο «Λέο» (Λεονέτ) Ματίς Εσπινόζα (1917-1998) υπήρξε ένας από τους πλέον διακεκριμένους κολομβιανούς φωτογράφους και καρικατουρίστες, με διεθνή αναγνώριση. Στο Μεξικό σχετίστηκε με σημαντικούς καλλιτέχνες, ανάμεσά τους το ζεύγος Ντιέγκο Ριβέρα – Φρίντα Κάλο, στις ΗΠΑ εργάστηκε για το «Life» και το «Reader’s Digest» και στη Βενεζουέλα ως επίσημος προεδρικός φωτογράφος.

Το 1949 εξελέγη ως ένας από τους δέκα καλύτερους φωτογράφους του κόσμου.