Μισός αιώνας πρωτοπορία: Έργα του Νικόλαου Βεντούρα στο Μουσείο Μπενάκη

Η έκθεση του Κερκυραίου χαράκτη Νικόλαου Βεντούρα, που πραγματοποιείται με δωρεά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, παρουσιάζει την ιστορία της δημιουργικής δραστηριότητάς του από τα πρώιμα ζωγραφικά και χαρακτικά του έργα, τον εντυπωσιακό όγκο σημειώσεων και σχεδίων, μέχρι τις φωτογραφίες του και τις εικονογραφήσεις του για τον Κωνσταντίνο Θεοτόκη.

Ο Νικόλαος Βεντούρας (1899 – 1990), γόνος οικογένειας με καταγωγή από τη Βενετία και μέλη της τον Ιωάννη Καποδίστρια και τον Λορέντζο Μαβίλη, έζησε και εργάστηκε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Κέρκυρα. Ανήσυχο πνεύμα και πληθωρικός δημιουργός, ήταν σε συνεχή επαφή με τις διεθνείς σύγχρονές του τάσεις στην τέχνη ενώ παράλληλα είχε αναπτύξει δεσμούς και φιλικές σχέσεις με καλλιτέχνες, συγγραφείς και διανοούμενους της εποχής του στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Καλλιτέχνης χαράκτης, «αυτοδίδακτος εξαιρουμένης της λιθογραφίας την οποίαν εδιδάχθην», ο Νικόλαος Βεντούρας με συστηματικές σπουδές στη χημεία, πειραματίστηκε εκτενώς με τα υλικά του. Στις σημειώσεις του καταγράφει συστηματικά και μεθοδικά όλα τα πειράματά του, τις χημικές αντιδράσεις, τους χρόνους διάβρωσης και τις τεχνικές που εφάρμοζε, δημιουργώντας τα πολύ ιδιαίτερα έργα του. Στα θέματά του περιλαμβάνονται τοπία της Κέρκυρας, καρνάγια και καράβια, όψεις της πόλης της Κέρκυρας και της Βενετίας αλλά και αστερισμοί, σπουδές γυμνού, θρησκευτικές εικόνες και λιτανείες. Μέσα από τα χαρακτικά του παρακολουθούμε τις έντονες αναζητήσεις του στην τεχνική και στις διαφορετικές τεχνοτροπίες, από την παραστατικότητα και τον λυρισμό μέχρι τον εξπρεσιονισμό και την αφαίρεση, πάντοτε σε διαρκή συνομιλία με τα εικαστικά ρεύματα της εποχής του, αλλά και την χαρακτηριστική βαθιά εσωτερικότητα παρούσα.

«Έτσι και το μυαλό όταν αντικρύζει ενα τοπείον σκέπτεται πάντα ταυτοχρόνως επί δυο επιπέδων, επί του λογικού και του θυμικού: το ένα βλέπει καθαρώς αντικειμενικά το τοπείον, το άλλο το βλέπει μαζί με τας μνήμας και τα αρχέτυπα, εγγράμματα τα εσωτερικά αντίστοιχα αυτού του τοπείου.»

Στο πλαίσιο της έκθεσης θα παρουσιαστεί ειδικός κατάλογος-μονογραφία για τον Νικόλαο Βεντούρα, με κείμενα από τον Martin Royalton-Kisch, επιμελητή του British Museum. Ο κατάλογος περιλαμβάνει επίσης κείμενα και αναλυτικές παρουσιάσεις των έργων και των σημειώσεων του Νικόλαου Βεντούρα. Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν εκπαιδευτικά προγράμματα και ξεναγήσεις. Την έκθεση επιμελείται ο  Γρηγόριος Καρύδης.