Κυκλαδικά στιγμιότυπα από τα μνημεία και τους ανθρώπους: Αρχαιολογική έκθεση στη Villa Ilissia

Η έκθεση διοργανώνεται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων σε συνεργασία με την Γαλλική Σχολή Αθηνών και το Χριστινιανικό και Βυζαντινό Μουσείο. Συνδιάζει επιλεγμένα στιγμιότυπα φέρνοντας στο προσκήνιο τους ανθρώπους οι οποίοι εργάστηκαν για την αποκάλυψη, προστασία και ανάδειξη του Κυκλαδικού αρχαιολογικού και πολιτιστικού πλούτου από τα τέλη του 19ου αιώνα έως και σήμερα. Περιλαμβάνει μοναδικά αρχαιολογικά εκθέματα από τα νησιά, τα περισσότερα εκ των οποίων εκτίθενται για πρώτη φορά.Θα παρουσιασθούν ιστορίες για τους εργάτες του δυσχερούς και πολύπλοκου έργου διάσωσης των μηνμείων αλλά και όλους αυτούς που συμμετείχαν ενεργά στην πρόσληψή του.

Η αφήγηση είναι χρονολογική ξεκινώντας από τις πρώτες ανασκαφές του 19ου αιώνα στη Δήλο και τη Ρήνεια, και τη συμβολή της Γαλλικής Σχολής Αθηνών και της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας για την ανακάλυψη ενός ιερού της αρχαιότητας  και ενός λιμανιού εξέχουσας σημασίας.Σημαντικό έκθεμα αποτελεί το ψηφιδωτό έμβλημα από την οικία του Διονύσου που εκτίθεται για πρώτη φορά στην Αθήνα.

Το επίκεντρο του δεύτερου άξονα είναι μια εξέχουσα μορφή της κυκλαδικής αρχαιολογίας, ο Νικόλαος Ζαφειρόπουλος, που εργάστηκε ως και το τέλος της ζωής του με μοναδικό σκοπό την προστασία και την ανάδειξη του αρχαιολογικού πλούτου των νήσων.Στο έργο του συγκαταλέγεται η ανασκαφή του νεκροταφείου της Θήρας από όπου παρουσιάζονται εκθέματα στο κοινό για πρώτη φορά.

Η τελευταία ενότητα δείχνει τις συντονισμένες προσπάθειες εντοπισμού, προστασίας και συντήρησης σημαντικών βυζαντινών και μεταβυζαντινών αντικειμένων σημαντικής ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας.Περιλαμβάνονται σύνολα μνημειακής ζωγραφικής και φορητές εικόνες με τις προκλήσεις συντήρησής τους.Μεταξύ των εκθεμάτων δυο άγνωστες μέχρι σήμερα βυζαντινές εικόνες, βυζαντινές τοιχογραφίες και μια εικόνα βυζαντινής τεχνοτροπίας του El Greco που εντοπίστηκε στη Σύρο το 1983.Η έκθεση θα πλαισιώσει το διεθνές επιστημονικό Συνέδριο με τίτλο “Περί των Κυκλάδων Νήσων”.Σκοπός του συνεδρίου είναι η δημοσιοποίηση στους ειδικούς και το ευρύ κοινό το αρχαιολογικό έργο που συντελείται τα τελευταία χρόνια στα νησιά των κυκλάδων από τους φορείς της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, τα Πανεπιστημιακά  και  Ερευνητικά Ιδρύματα και τις Ξένες Αρχαιολογικές Σχολές.Οι θεματικές του Συνεδρίου καλύπτουν τη διαχρονία, από την απώτερη Προϊστορία έως και τους Νεώτερους Χρόνους, και τους παρακάτω τομείς: α) ανασκαφικό ερευνητικό έργο και ποικίλες έρευνες πεδίου β) συντήρηση και αναστήλωση μνημείων, εργασίες ανάδειξης και ανάπλασης αρχαιολογικών χώρων και μνημείων γ) μουσεία και αρχαιολογικές συλλογές και δράσεις που τα πλαισιώνουν. Συμμετέχουν περισσότεροι από 200 σύνεδροι με προφορικές ανακοινώσεις και επιτοίχιες παρουσιάσεις που συνολικά φθάνουν τις 130 με 10 αναρτημένες. Το συνέδριο είναι αφιερωμένο στο Νικόλαο Ζαφειρόπουλο, Εφόρο Αρχαιοτήτων Κυκλάδων (1912-1996) και διοργανώνεται προς τιμήν της Φωτεινής Ζαφειροπούλου, Επίτιμης Εφόρου Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, ως συμβολικό αντίδωρο για την πολύπλευρη προσφορά τους στην προστασία, μελέτη και ανάδειξη των κυκλαδικών αρχαιοτήτων.