Ο Γιώργος Σεφέρης και η ποίησή του μέσα από τη ζωγραφική και τη φωτογραφία στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Ο Σεφέρης αποτελεί έναν από τους πλέον αναγνωρίσιμους Έλληνες ποιητές. Με πλούσια συγγραφική παρουσία, πολυμεταφρασμένος, βραβευμένος με βραβείο Νόμπελ, με δραστηριότητα πολύπλευρη, κατατάσσεται ως ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους στην ιστορία όχι μόνο της εγχώριας, αλλά και της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

_{Δίπλωμα Βραβείου Νόμπελ στον Γ. Σεφέρη}

Όπως μας εξηγεί ο κύριος Τάκης Μαυρωτάς, διευθυντής του εικαστικού προγράμματος του Ιδρύματος και επιμελητής της έκθεσης, τα 220 περίπου αντικείμενα του ίδιου του Σεφέρη ή εμπνευσμένων από το έργο του καλλιτεχνών «έρχονται να εκπληρώσουν το χρέος προς τους οικουμενικούς ποιητές και να αναδείξουν την άμεση σχέση ανάμεσα στην ποίηση και την εικαστική δημιουργία. Οι φωτογραφίες ενδεικτικά του ίδιου του ποιητή, με την πραγματικότητα που παρουσιάζουν, αντανακλούν και τη δική του αισθητική, ενώ η επαφή των δημιουργών με το έργο του βρίσκει σημεία ταύτισης και φανερώνει τον σεβασμό προς εκείνον. Από την άλλη, ο κόσμος του αποτελεί ταυτόχρονα πηγή ελπίδας για όλους και έμπνευσης για παλιότερες αλλά και νεότερες γενιές καλλιτεχνών. Το παιχνίδι με τους στίχους του δημιουργεί έναν διάλογο ατελείωτο που αποδεικνύει τόσο τη διάρκεια του έργου του όσο και την άμεση σχέση των τεχνών μεταξύ τους. Ο συνδυασμός αυτός επιφέρει την προβολή και την προώθηση του ελληνικού πολιτισμού».

_{Χειρόγραφο του Γ. Σεφέρη}

Η έκθεση είναι χωρισμένη σε πέντε βασικές θεματικές ενότητες:

α) ασπρόμαυρες φωτογραφίες που τράβηξε ο ίδιος ο ποιητής κατά τα φοιτητικά του χρόνια στο Παρίσι και από το σύνολο σχεδόν των ταξιδιών του, κυρίως λόγω της διπλωματικής του δραστηριότητας. Συναντάμε εικόνες από την Ελλάδα του τότε, σημεία από το εξωτερικό, στιγμιότυπα από σημαντικά γεγονότα όπως η κηδεία του Ελ. Βενιζέλου, προσωπικότητες με τις οποίες σχετίστηκε ο ποιητής, όπως αυτές του Henry Miller, τoυ Axel Persson, τoυ E.M Forster, τoυ Γιάννη Τσαρούχη, του Νίκου Καββαδία, προσωπικά ενθύμια-δώρα

β) χειρόγραφα του ίδιου του ποιητή, επιστολές από και προς αυτόν, εκδόσεις με σημειωμένα σχόλια μελετητών του, αφιερώσεις, χειροποίητα από εκείνον μικροαντικείμενα

γ) πίνακες ζωγραφικής με στίχους από τα ποιήματά του (Π. Ζωγράφος, Θεόφιλος Χατζημιχαήλ)

δ) εικονογραφήσεις ποιημάτων του (Τάσσος, Γ. Ψυχοπαίδης, Γ. Μόραλης, Γ. Τσαρούχης)

ε) εικαστικές δημιουργίες παλιότερων αλλά και νεότερων αναγνωρισμένων δημιουργών -αφορούν κυρίως στη ζωγραφική- που ερμηνεύουν με τον δικό τους τρόπο το έργο του Σεφέρη και αποδεικνύουν έμπρακτα τη συνέχειά του (ενδεικτικά Α. Διαμαντή, Ν. Χατζηκυριάκου-Γκίκα, Κ. Τσόκλη, Α. Φασιανού, Σ. Σόρογκα, Μ. Αρφαρά, Θ. Μακρή, Στ. Δασκαλάκη, Γ. Αδαμάκου, Χ. Μποκόρου, Β. Θεοχαράκη, Μ. Χάρου, Θ. Παπαγιάννη, Α. Λίτη).

Από την έκθεση δεν θα μπορούσε να λείπει το δίπλωμα του βραβείου Νόμπελ που απονεμήθηκε στον ποιητή στις 10 Δεκεμβρίου του 1963.

^{Πορτρέτο του Γ. Σεφέρη από τον Θανάση Μακρή}

Για την επίτευξη του εγχειρήματος χρειάστηκε η σύμπραξη πολλών φορέων, ενώ σημαντική υπήρξε η συνδρομή του Παναγιώτη Ροϊλού, καθηγητή Νεοελληνικών Σπουδών και Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, που χαρακτηρίζει την παρούσα χρονική στιγμή ως “ευτυχή συγχρονικότητα” καθώς συμπίπτει με την τεσσαρακοστή επέτειο της ίδρυσης της παλαιότερης Έδρας νεοελληνικών σπουδών στις ΗΠΑ (1977), που φέρει το όνομα του ποιητή και έχει την τιμή να είναι κάτοχός της. Κάνοντας μια συνοπτική αναφορά στο έργο του Σεφέρη, τους συμβολισμούς, τη διαχρονικότητά αλλά και στην αντανάκλαση που έχει αυτό στην έκθεση σχολιάζει: «στην ποίησή του έχει αναπτύξει μία ιδιότυπη προσέγγιση του φωτός ως φυσικό-ηθικής και μεταφυσικής αρχής: η εκδοχή του “αγγελικού και μαύρου φωτός”, την οποία αναπτύσσει κυρίως στην “Κίχλη”, συνδέεται στενά με τις περί δικαίου ιδέες του, που είναι εν πολλοίς προσωκρατικών καταβολών, στον βαθμό που, κατά τον Ηράκλειτο, η “Δίκη” εκλαμβάνεται ως κοσμική αρχή, στην οποία υπόκειται και η ύπατη πηγή φωτός και χρονικού ρυθμού, ο ήλιος. Το λακωνικότατο ποίημά του που πρότεινα ως τίτλο της συγκεκριμένης έκθεσης (“όταν το φως χορεύει/μιλώ δίκαια”) συνιστά μία πυκνή, εκφραστική καταγραφή των ποικίλων συζεύξεων των στοιχείων αυτών στην ποίηση και τη σκέψη του: φως, ρυθμός, χρόνος, δίκαιο».

_{Γ. Μόραλης, σχόλιο για τη συλλογή ποιημάτων του Γ. Σεφέρη}

Η έκθεση εγκαινιάζεται στις 8 Νοεμβρίου, το απόγευμα, από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. 

_{Τασσος, προσωπογραφία του Γ. Σεφέρη}