Form/Less: έκθεση της Μαρίας Φραγκουδάκη στο Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδος

Η δουλειά της (ζωγραφική, αντικείμενα από γύψο, ξύλο, χαρτί, ύφασμα) είναι εμπνευσμένη από εκθέματα της μόνιμης συλλογής του Εβραϊκού Μουσείου της Ελλάδος και αποτυπώνει την ερμηνεία που εκείνη δίνει στα απτά υλικά τεκμήρια του δισχιλετούς πολιτισμού των Εβραίων της Ελλάδας.

H έκθεση περιλαμβάνει έργα από την ολοκαίνουριά ενότητα της Φραγκουδάκη με τίτλο «Bed Sheets». Η κίνηση του υφάσματος παγώνει: και η καλλιτέχνιδα «ξαπλώνει» τον θεατή σε διαφορετικούς τύπους κρεβατιών, ανθρώπινων επαφών, εμπειριών. Τι κρύβεται τελικά κάτω από τα σεντόνια; Ο ύπνος; Ή μια αποθήκη συναισθημάτων;

Η εικαστικός αλληλεπιδρά με διάφορα υλικά αναζητώντας Μορφές ή Ιδέες, οι οποίες συνδέονται έμμεσα με τις συνήθεις χρήσεις τους. Διερευνά την έννοια του υλισμού θέτοντας ερωτήσεις για το τι βλέπουμε, τι νιώθουμε και τι είμαστε ικανοί να αντιληφθούμε.

Εμπνεόμενη από τη Θεωρία των Ιδεών του Πλάτωνα, η καλλιτέχνις εξερευνά την ικανότητα των αισθήσεων να μεταδώσουν Ιδέες. Ενώ στο διάλογό του «Φαίδων» ο Πλάτων θεωρεί πως οι αισθήσεις αποτελούν εμπόδιο για την κατανόηση της αλήθειας, η παρούσα έκθεση μελετά την ικανότητά μας να αντιλαμβανόμαστε έννοιες μέσω των αισθήσεων. Με τον τρόπο αυτό, η αισθητηριακή αντίληψη γίνεται όργανο κατανόησης, ενώ τα απτά, υλικά αντικείμενα ανάγονται σε απεικονίσεις αφηρημένων Ιδεών.

Όπως ή ίδια λέει χαρακτηριστικά: «Μια πέτρα μπορεί να είναι σκληρή, αλλά δεν είναι πάντα δυνατή. Μπορεί να είναι εύθραυστη, να σπάει σε χίλια κομμάτια. Δουλεύοντας μαζί με τα υλικά, αποκαλύπτονται διαφορετικά χαρακτηριστικά και συναισθήματα – άλλες φορές προφανή κι άλλες φορές απροσδόκητα. Το σχοινί για παράδειγμα βγάζει ένα πείσμα, έχει τη δική του προσωπικότητα. Δουλεύοντας μαζί του νιώθω ότι ανακαλύψω το χαρακτήρα του. Μπορεί να τυλιχτεί ή να τραβηχτεί. Μπορεί να μείνει μαλακό, αλλά και να τεντωθεί, να γίνει σκληρό σαν ατσάλι. Συχνά χρειάζεται δύναμη για να αλληλεπιδράσει κανείς μαζί του και η εργασία μ’ αυτό γίνεται πολύ άμεση, σωματική.» Συνεπώς όλες οι αλληλεπιδράσεις με τα υλικά γίνονται μια άμεση, δυνατή, βιωματική εμπειρία.