Νόμπελ Ειρήνης στην Ε.Ε.- Μήπως είστε λίγο ανεπίκαιροι;

Το να δίδεται το Νόμπελ Ειρήνης σε μια συνομοσπονδία κρατών μοιάζει λίγο περίεργο. Συνήθως αυτά τα βραβεία δίδονται σε άτομα και όχι σε θεσμούς, χωρίς να είναι βέβαια ο κανόνας, ιδίως για ένα πολιτικό βραβείο, όπως το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης. Κατά καιρούς το έχουν κερδίσει θεσμοί, όπως τα Ηνωμένα Έθνη ή Διεθνής Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας.

Το αιτιολογικό της απόφασης κατ’ αρχάς είναι σωστό. Η Ευρωπαϊκή Ένωση βοήθησε όσο λίγα πράγματα την ειρήνη. Η ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και γενικότερα το όραμα της ομοσπονδιοποίησης της Ευρώπης έγινε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, την μεγαλύτερη σφαγή που γνώρισε η ανθρωπότητα (με επίκεντρο την Ευρώπη), είχε ως έναν βασικό στόχο να δημιουργηθούν τέτοιες συνθήκες, ώστε να μην έχουμε τις μεγάλες πολεμικές συγκρούσεις μεταξύ ανταγωνιζόμενων εθνών- κρατών στην Γηραιά Ήπειρο.

Έφερε αποτέλεσμα; Βέβαια! Στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όχι μόνο σταμάτησαν οι πόλεμοι αλλά έχει εμπεδωθεί κλίμα απόλυτης ειρήνης, στο οποίο θεωρείται αδιανόητη η πολεμική σύγκρουση ανάμεσα στις χώρες αυτές. Επίσης, έχουν γίνει τόσο αλληλένδετες οι οικονομίες τους, που δεν συμφέρει κάποια χώρα να κάνει πολεμικές ενέργειες σε βάρος μιας άλλης, ενώ οι αποφάσεις παίρνονται από συλλογικά όργανα.

Το περίεργο είναι η χρονική συγκυρία που επιλέχθηκε για το συγκεκριμένο βραβείο. Θα έπρεπε να είχε δοθεί αρκετά νωρίτερα. Τώρα, που η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρωζώνη ταλανίζονται από μια τεράστια οικονομική κρίση, το χάσμα- οικονομικό και ψυχολογικό- Βορρά και Νότου, τα στερεότυπα, τις συναλλαγές, τη λιτότητα, την τεράστια ανεργία, το να βραβεύεις την Ε.Ε. με το Νόμπελ Ειρήνης φαίνεται αρκετά ανεπίκαιρο. Επιμένω, δεν είναι λάθος. Υπάρχει λογική πίσω από την βράβευση. Απλά δεν είναι του παρόντος. Ας περίμεναν να περάσει κάπως η μπόρα ή να κοπάσουν οι κόντρες στο εσωτερικό της Ε.Ε. και ας το δίνανε, αφού δεν της έχουν πιστώσει τόσα χρόνια την επιτυχία της ειρηνικής Ευρώπης, που πριν 70 χρόνια φαινόταν άπιαστο όνειρο.

Κατά πάσα πιθανότητα, ήταν μια προσπάθεια ψυχολογικής τόνωσης των συμμετεχόντων χωρών στο θεσμό και στους πολίτες αυτών, προκειμένου να μην τινάξουν στον αέρα, τώρα που το πράγμα ζορίζει, το ευρωπαϊκό οικοδόμημα στον αέρα- κάτι που θα φέρει απρόβλεπτες πολιτικές εξελίξεις. Αλλά δε νομίζω ότι τέτοιες συμβολικές κινήσεις μπορούν να έχουν κάποιο αποτέλεσμα. Εκτός του ότι μοιάζουν, υπό τις παρούσες συνθήκες, κάπως αστείες.

Γιώργος Σμυρνής