Ο Κύκλος των Ανώνυμων Εξαρτήσεων, του Διονύση (Ντένη) Μακρή στο Θέατρο ΜΕΤΣ

Με αφετηρία μια συνάντηση Ανώνυμων Εξαρτήσεων, το νέο έργο του Διονύση (Ντένη) Μακρή «Ο Κύκλος των Ανώνυμων Εξαρτήσεων» μετατρέπει μια προσωπική εξομολόγηση σε μια βαθιά ανθρώπινη αναμέτρηση με την ταυτότητα, την αλήθεια και την ελευθερία. Ένα σύγχρονο έργο με χιούμορ, συγκίνηση και αφοπλιστική ειλικρίνεια, σε σκηνοθεσία της Ζαφειρίας Δημητροπούλου Del Angel και του Διονύση (Ντένη) Μακρή, που παρουσιάζεται από 30 Οκτωβρίου στο Θέατρο ΜΕΤΣ.

Ένας άντρας σηκώνεται για πρώτη φορά να μιλήσει σ’ έναν κύκλο Ανώνυμων Εξαρτήσεων. Δηλώνει αλκοολικός. Όσο όμως μιλά, γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να διακρίνει κανείς τι είναι αυτό που προσπαθεί να κρατήσει όρθιο. Μέσα από χιούμορ, αυτοσαρκασμό και προσωπικές αναμνήσεις, ξετυλίγεται η ιστορία ενός ανθρώπου που έμαθε από παιδί να προσαρμόζεται, να ελέγχει και να επιβιώνει μέσα από τα μάτια των άλλων. Όταν μια φαινομενικά ασήμαντη συνάντηση κλονίζει την προσεκτικά χτισμένη του κατασκευή, έρχεται αντιμέτωπος με το πιο δύσκολο ερώτημα της ζωής του: τι απομένει όταν πάψεις να είσαι όλα όσα έμαθες να είσαι;

«Τα τελευταία χρόνια, η θεατρική μου έρευνα περιστρέφεται γύρω από μία έννοια: την αυθεντικότητα. Και, κατ’ επέκταση, την ευαλωτότητα που απαιτεί για να υπάρξει.

Μεγάλωσα καλλιτεχνικά μέσα στον ποιητικό ρεαλισμό, σε έργα όπου οι μεγάλες ανθρώπινες αλήθειες κρύβονται πίσω από σύμβολα, μεταφορές και αλληγορίες. Διαβάζοντας για πρώτη φορά τον Κύκλο των Ανώνυμων Εξαρτήσεων, με συγκίνησε ακριβώς το αντίθετο. Η πολυπλοκότητα της απλότητας. Η δυσκολία της ειλικρίνειας.

Ο Διονύσης (Ντένης) Μακρής γράφει ένα έργο που δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει. Προσπαθεί να πει την αλήθεια. Και αυτό, τελικά, είναι πολύ πιο επικίνδυνο.

Ο ήρωάς του μοιάζει σχεδόν καφκικός. Ένας απολύτως συνηθισμένος άνθρωπος που κυνηγά στιγμές έντασης, μικρές εκρήξεις ζωής, χρησιμοποιώντας ουσίες, συνήθειες και μηχανισμούς για να μουδιάσει αυτό που φοβάται περισσότερο: να αντικρίσει την αλήθεια ότι ελάχιστα από όσα θεωρεί δικά του υπήρξαν πραγματικά επιλογές του. Οι πεποιθήσεις του. Οι επιθυμίες του. Η εικόνα του εαυτού του. Ακόμη και ο τρόπος που έμαθε να αγαπά ή να φοβάται.

Το έργο, μέσα από ένα πηγαίο και αφοπλιστικό χιούμορ, θέτει ερωτήματα που δύσκολα αντέχουμε να κάνουμε στον εαυτό μας. Πόσο ελεύθεροι είμαστε πραγματικά;

Πόσα από όσα κάνουμε είναι δικές μας επιλογές και πόσα επαναλήψεις όσων μας έμαθαν να πιστεύουμε;

Υπάρχει μέσα του κάτι βαθιά σωκρατικό. Μας υπενθυμίζει ότι ίσως το μεγαλύτερο ανθρώπινο αδιέξοδο δεν είναι η άγνοια, αλλά η ψευδαίσθηση της γνώσης. Ότι γνωρίζουμε ήδη πολλά για τον εαυτό μας, όμως επιλέγουμε, συνειδητά ή ασυνείδητα, να κοιτάζουμε αλλού.

Ταυτόχρονα, αποτελεί μέρος ενός νέου κύματος σύγχρονης ελληνικής δραματουργίας που αντλεί από το προσωπικό βίωμα χωρίς να εγκλωβίζεται σε αυτό. Αντίθετα, το χρησιμοποιεί για να μιλήσει για κάτι βαθιά συλλογικό. Για γενιές ανθρώπων που εκπαιδεύτηκαν να καταπιέζουν ίσως το πιο πολύτιμο χαρακτηριστικό τους: την ευαισθησία.

Η σκηνοθετική μας προσέγγιση βασίζεται στη σωματικότητα. Το σώμα εδώ δεν λειτουργεί ως εικονογράφηση του λόγου, αλλά ως ένας δεύτερος αφηγητής. Κουβαλά τις αντιφάσεις, τις αντιστάσεις, τις εξαρτήσεις και τις σιωπές του ήρωα, εκεί όπου οι λέξεις δεν αρκούν.

Η συνεργασία αυτή υπήρξε, για μένα, μια όμορφη επανένωση με έναν καλλιτέχνη που εκτιμώ βαθιά. Ο Διονύσης είναι από εκείνους τους σπάνιους ηθοποιούς-performers που διαθέτουν αυτό που δεν διδάσκεται: μια ανεξάντλητη σκηνική ευφυΐα, εξαιρετική πλαστικότητα σώματος και μια οργανική σχέση με το χιούμορ. Έχει τη σπάνια ικανότητα να κρατά το κοινό στην παλάμη του χεριού του, οδηγώντας το από το γέλιο στη συγκίνηση χωρίς καμία επίδειξη.

Η παράσταση γεννήθηκε μέσα από μια διαδικασία συλλογικής ευφυΐας. Η σκηνοθεσία, η συγγραφή, η σωματική έρευνα και ο αυτοσχεδιασμός συνδιαμορφώθηκαν οργανικά στην πρόβα. Κομμάτια του έργου ξαναγράφτηκαν μέσα από το σώμα, τον ρυθμό και την παρουσία του Διονύση, μετατρέποντας τη διαδικασία σε μια αληθινή συνάντηση και όχι σε μια απλή ερμηνεία ενός ήδη ολοκληρωμένου κειμένου.

Γιατί, τελικά, αυτό πραγματεύεται ο Κύκλος των Ανώνυμων Εξαρτήσεων: την επίπονη, αλλά βαθιά απελευθερωτική προσπάθεια ενός ανθρώπου να σταματήσει να προσποιείται ότι ξέρει και να βρει το θάρρος να συναντήσει, για πρώτη φορά, τον πραγματικό του εαυτό». 
Ζαφειρία Δημητροπούλου Del Angel