Ο Κήπος του Επίκουρου: H νέα έκθεση ζωγραφικής της Εριέττας Βορδώνη στο Μέγαρο

Σαράντα έργα ζωγραφικής συνθέτουν τη νέα ατομική έκθεση της ζωγράφου Εριέττας Βορδώνη με τίτλο «Ο Κήπος του Επίκουρου», σε επιμέλεια του ιστορικού της τέχνης Θοδωρή Κουτσογιάννη, που εγκαινιάζεται στις 30 Μαρτίου 2026 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 19:00.

Η ενότητα αυτή σηματοδοτεί μια ώριμη εικαστική στιγμή της καλλιτέχνιδας, όπου η ύλη, το φως και η διαφάνεια μετατρέπονται σε εργαλεία εσωτερικής αναζήτησης και πνευματικής ισορροπίας.

Παράλληλα αποκρυσταλλώνει μια ζωγραφική στάση ζωής, στην οποία το έργο της Εριέττας Βορδώνη διακρίνεται από θετικό πνεύμα, ζεν ισορροπία και μια βαθιά πίστη στη δυνατότητα της τέχνης να λειτουργεί θεραπευτικά. Η νέα αυτή ενότητα ενσωματώνει ακριβώς αυτή τη στάση. Mια ζωγραφική που δεν επιδιώκει την ένταση αλλά τη συμφιλίωση — με τον εαυτό, τον άλλον και τον κόσμο.

Τα έργα, δουλεμένα με λάδι και μικτή τεχνική, αναπτύσσονται μέσα σε πλέγματα και διαφανείς επιστρώσεις, δημιουργώντας πολυεπίπεδες εικόνες που μοιάζουν να αναπνέουν. Η επιλογή του plexiglass λειτουργεί ως δομικό και ταυτόχρονα συμβολικό στοιχείο: ένα πεδίο όπου η ζωγραφική εγκλωβίζει αλλά και απελευθερώνει το χώρο, συμπυκνώνοντας «συμπιεσμένο αέρα» και μετατρέποντάς τον σε εικαστική ενέργεια.

Μέσα από ετερόκλητα υλικά και διαβαθμίσεις ψυχρών τόνων, η Βορδώνη οικοδομεί έναν ονειρικό, σχεδόν αιωρούμενο κόσμο, όπου η ύλη μοιάζει να διαλύεται, για να συνομιλήσει με το άυλο. Οι ψυχρές εντάσεις μετασχηματίζονται σε απροσδόκητες εκρήξεις φωτός, εμψυχώνοντας την επιφάνεια των έργων χαρίζοντάς τους μια αίσθηση παλλόμενης ζωής.

Οι διαφάνειες λειτουργούν σαν περάσματα: το βλέμμα εισχωρεί, περιπλανάται, χάνεται και επιστρέφει, ανακαλύπτοντας διαρκώς νέες οπτικές. Έτσι, ο θεατής καλείται να συνθέσει τη δική του αφήγηση και να αφεθεί σε μια εμπειρία εσωτερικής εναρμόνισης — με το έργο, με τη σιωπή του και, τελικά, με τον ίδιο του τον εαυτό.

Ο τίτλος της έκθεσης παραπέμπει στον κήπο του φιλοσόφου Επίκουρου ως τόπο γαλήνης και πνευματικής αυτάρκειας. Στη ζωγραφική της Βορδώνη, ο Κήπος μεταφράζεται σε μια εικαστική εμπειρία ισορροπίας: η ηδονή της απλότητας, η απομάκρυνση από το φόβο και η καλλιέργεια της φιλίας βρίσκουν αντίστοιχα στη σιωπηλή αρμονία των μορφών και στη διάχυτη αίσθηση ηρεμίας που αποπνέουν τα έργα.

Η καλλιτέχνις προτείνει έναν χώρο περισυλλογής, όπου η αισθητική εμπειρία γίνεται φορέας ευδαιμονίας, σε μια σύγχρονη εκδοχή της επικούρειας φιλοσοφίας.

Εγκαίνια: 30 Μαρτίου και ώρα 19:00

Ο Θοδωρής Κουτσογιάννης, ΔρIστορίας της Τέχνης και Έφορος της Συλλογής Έργων Τέχνης της Βουλής των Ελλήνων, ο οποίος επιμελήθηκε την έκθεση, επισημαίνει για το έργο της καλλιτέχνιδας:

Ο Κήπος του Αθηναίου φιλοσόφου Επίκουρου (341-270 π.Χ.), έξω από το Δίπυλο του Κεραμεικού, ήταν ανοικτός στη διδασκαλία της φιλοσοφίας προς όλους, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας, κοινωνικής ή οικονομικής θέσης. Η ελληνιστική εποχή του (323-31 π.Χ.) έμοιαζε σε πολλά με τη δική μας, πολυπολιτισμική, ανήσυχη, τυχαία, ατομοκεντρική. Στο επίκεντρο της επικούρειας κοσμοθεωρίας ετέθη η έννοια της ηδονής (ηδέως ζην), όχι όμως με την τρέχουσα έννοια της απόλαυσης, αλλά ως επίτευξη της ψυχικής ηρεμίας, με φρόνηση, καλοσύνη και δικαιοσύνη. Ο Κήπος του Επίκουρου στοχεύει στην απουσία του πόνου και του φόβου, με τη βίωση μιας ζωής αυτάρκους και περιβαλλόμενης από φίλους.

Αυτά τα desiderata προτάσσει και η Εριέττα Βορδώνη, δημιουργώντας εικαστικά τον δικό της Κήπο. Μας προσκαλεί να απολαύσουμε ένα σύνολο από εικόνες παλίμψηστες, με πολλαπλά επίπεδα, στρώσεις διαφανούς ζωγραφικής ύλης, συντεθειμένες με λάδι και ετερόκλητα υλικά (μέταλλο, σμάλτο, ύφασμα) επάνω σε επιφάνειες από plexiglass: το τελικό ζωγραφικό αποτέλεσμα υπόκειται επίσης στην επίδραση του φωτός, που αλλάζει δραστικά την τελική εντύπωση. Η ιδιότυπη και πρωτότυπη ζωγραφική της Bορδώνη, πραγματευόμενη ένα υψηλό κλασικό θέμα με μοντέρνα εικαστική αντίληψη, πλάθει και μας προσφέρει ένα καλλιτεχνικό σύνολο που χαρακτηρίζεται από διαφάνεια, φωτεινότητα και ελκυστική χρωματικότητα, φέρνοντας σε γόνιμο διάλογο αντίθετα στοιχεία, ως απάντηση στον αντιφατικό κόσμο μας. Η εικαστική πρόταση της Βορδώνη αποτελεί τη δική της κοσμοθεώρηση, μέσα από εικόνες μαγευτικές, δημιουργώντας ένα εικονικό περιβάλλον έμπλεο αισιοδοξίας και ανθρώπινης κατάφασης, με το άτομο εναρμονισμένο με τον φυσικό κόσμο.

Ο Κήπος του Επίκουρου, στην εικαστική εκδοχή της Εριέττας Βορδώνη, μας παρασύρει σε έναν ονειρικό κόσμο με απολύτως ανθρώπινο μέτρο και συγχρόνως σε ισότιμο διάλογο με τη Φύση. Περιηγούμενοι τον επικούρειο καλλιτεχνικό κήπο της Βορδώνη αφηνόμαστε στην απόλαυση του χρώματος, στην αισιοδοξία του φωτός και στην ευδαιμονία της ανθρώπινης δημιουργίας. Η Εριέττα μας προσφέρει τελικά έναν ηδονικό ποιητικό κόσμο – και ο Επίκουρος οπωσδήποτε θα ένιωθε σε αυτόν πλήρης.