Εθνική Πινακοθήκη: Δύο αιώνες ζωγραφικής στα Επτάνησα

Με μια μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στη ζωγραφική που φιλοτεχνήθηκε στο Ιόνιο κατά τους δύο αιώνες που προηγήθηκαν της ενσωμάτωσης των Επτανήσων στο ελληνικό βασίλειο, το Ιόνιο Πανεπιστήμιο και η Εθνική Πινακοθήκη τιμούν την επέτειο των 200 ετών από την ίδρυση της Ιονίου Ακαδημίας, του πρώτου πανεπιστήμιου που ιδρύθηκε στον ελληνόφωνο χώρο, το 1824.

Με αφορμή αυτήν την δισεκατονταετηρίδα, τα δύο ιδρύματα ένωσαν τις δυνάμεις τους και παρουσιάζουν την έκθεση «Η ζωγραφική στο Ιόνιο: 18ος – 19ος αιώνας», στον χώρο του Παραρτήματος της Εθνικής Πινακοθήκης, το οποίο στεγάζεται σε δυο ανακαινισμένα ιστορικά κτίρια, το Καστελίνο και Καστελέτο, που βρίσκονται στην περιοχή της Κάτω Κορακιάνας στην Κέρκυρα.

Σε αυτήν παρουσιάζεται η ζωγραφική που δημιουργήθηκε στον χώρο του Ιονίου από την ύστερη Βενετοκρατία έως τις πρώτες δεκαετίες μετά την Ένωση, αποσκοπώντας στην ανάδειξη μιας καλλιτεχνικής παραγωγής κομβικής σημασίας για τις ελληνικές χώρες γενικότερα, για το ίδιο το ελληνικό κράτος και, ευρύτερα, για τον χώρο της Αδριατικής.

Στην έκθεση παρουσιάζονται περισσότερα από 70 ζωγραφικά έργα (τέμπερες, ελαιογραφίες, σχέδια, χαρακτικά) 30 καλλιτεχνών, όπως και σχετικά τεκμήρια (χειρόγραφες πραγματείες, έντυπες εκδόσεις, αρχειακά έγγραφα) προερχόμενα από τις συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης, αλλά και από μουσεία, πολιτιστικά ιδρύματα και αρχεία. Η επιστημονική επιμέλεια της έκθεσης ανήκει στον ιστορικό της τέχνης Παναγιώτη Ιωάννου (Πανεπιστήμιο Κρήτης), ο γενικός συντονισμός στην ιστορικό της τέχνης Έλενα Χαμαλίδου (Ιόνιο Πανεπιστήμιο) και η μουσειογραφική επιμέλεια στην επιμελήτρια του Παραρτήματος της Εθνικής Πινακοθήκης στην Κέρκυρα, Μαρίνα Παπασωτηρίου.

6. Νικόλαος Ξυδιάς-Τυπάλδος, Αυτοπροσωπογραφία, λάδι σε μουσαμά, 60 x 50 εκ., Αθήνα, ΕΠΜΑΣ

Η εκθεσιακή αφήγηση εκκινεί από τη ζωγραφική της ύστερης βενετικής περιόδου στο Ιόνιο, αφενός των «νατουραλιστών» συνεχιστών του Παναγιώτη Δοξαρά, αφετέρου εκείνων που ακολουθούν μια βυζαντινότροπη τεχνοτροπία. Στη συνέχεια προβάλλεται η δράση ιόνιων καλλιτεχνών, οι οποίοι μαθήτευσαν συστηματικά στις ιταλικές ακαδημίες καλών τεχνών από τα τέλη του 18ου αιώνα, περιλαμβάνοντας έργα από τον καιρό της Επανάστασης μέχρι και τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα, διάστημα κατά το οποίο η λεγόμενη «Επτανησιακή Σχολή» γνώρισε μια περίοδο ακμής. Τέλος, παρουσιάζεται η απήχηση αυτής της τέχνης στην πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους όπως επίσης και σε άλλες περιοχές της Αδριατικής και της ανατολικής Μεσογείου.

Την έκθεση συνοδεύει αναλυτικός κατάλογος («Η ζωγραφική στο Ιόνιο: 18ος-19ος αι.», εκδόσεις Μέλισσα), σε επιστημονική επιμέλεια των ιστορικών τέχνης Παναγιώτη Ιωάννου (Πανεπιστήμιο Κρήτης) και Έλενας Χαμαλίδη (Ιόνιο Πανεπιστήμιο).

Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν εκπαιδευτικά προγράμματα για όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες, ενώ παράλληλα ετοιμάζεται και ένα ενδιαφέρον δημόσιο πρόγραμμα με δράσεις και πολλές εκδηλώσεις.

Στην έκθεση παρουσιάζονται έργα που φιλοτέχνησαν οι ζωγράφοι: Γεώργιος Άβλιχος, Αριστείδης Βαρούχας, Θεμιστοκλής Βαρούχας, Διονύσιος Βέγιας, Σπυρίδων Βεντούρας, Νικόλαος Βισκόντης, Άγγελος Γιαλλινάς, Παναγιώτης Δοξαράς, Κωνσταντίνος Ιατράς, Νικόλαος Καλλέργης, Διονύσιος Καλιβωκάς, Νικόλαος Καντούνης, Ευστάθιος Καρούσος, Ιωάννης Κοράης, Νικόλαος Κουτούζης, Γεώργιος Μηνιάτης, Βικέντιος Μποκατσιάμπης, Νικόλαος Ξυδιάς-Τυπάλδος, Χαράλαμπος Παχής, Πέτρος Παυλίδης-Μινώτος, Γεράσιμος Πιτζαμάνος, Ιερώνυμος Πλακωτός, Ελένη Σπ. Προσαλέντη, Παύλος Προσαλέντης, Σπυρίδων Προσαλέντης, Γεώργιος Σαμαρτζής, Περικλής Τσιριγώτης, Διονύσιος Τσόκος, Raffaello Ceccoli.