Η θεραπεία για τον καρκίνο του μαστού αλλάζει: Λιγότερα «τυφλά σημεία» για τους ογκολόγους

Μέχρι πριν λίγα χρόνια, ο τριπλά αρνητικός καρκίνος του μαστού (TNBC) και ο καρκίνος με χαμηλή έκφραση HER2 (HER2-low) θεωρούνταν δύο από τις πιο δύσκολες μορφές της νόσου. Οι θεραπευτικές επιλογές ήταν περιορισμένες, η πρόγνωση συχνά πιο επιβαρυμένη, και οι γυναίκες που έπαιρναν αυτή τη διάγνωση ένιωθαν ότι τα όπλα της επιστήμης ήταν λίγα.

Σήμερα όμως, τα δεδομένα αλλάζουν. Χάρη στις τελευταίες επιστημονικές εξελίξεις, αυτές οι μορφές καρκίνου δεν θεωρούνται πια «χαμένες υποθέσεις». Αντίθετα, η έρευνα έχει ανοίξει νέους δρόμους, προσφέροντας ελπίδα και ουσιαστικές θεραπευτικές επιλογές.

• TNBC (τριπλά αρνητικός καρκίνος): Πρόκειται για όγκους που δεν φέρουν τρεις βασικούς δείκτες (υποδοχείς οιστρογόνου, προγεστερόνης και HER2). Έτσι, οι κλασικές ορμονοθεραπείες ή οι anti-HER2 θεραπείες δεν είναι αποτελεσματικές, κάτι που καθιστούσε τον TNBC πιο επιθετικό.
• HER2-low: Όγκοι που δεν έχουν την έντονη υπερέκφραση του HER2, αλλά δεν είναι και τελείως αρνητικοί. Μέχρι πρόσφατα αντιμετωπίζονταν σαν «αρνητικοί», όμως η έρευνα δείχνει ότι ακόμα και τα χαμηλά επίπεδα HER2 μπορούν να αξιοποιηθούν θεραπευτικά.

Όπως συνοψίζουν οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ — η Δρ. Μαρία Καπαρέλου, Παθολόγος – Ογκολόγος, η Δρ. Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Παθολόγος, Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής και ο Καθηγητής Θάνος Δημόπουλος, τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής — τα τελευταία χρόνια, και ιδιαίτερα στο συνέδριο ASCO 2025, παρουσιάστηκαν εξελίξεις που αλλάζουν ριζικά την εικόνα:

• Στον TNBC, ο συνδυασμός του φαρμάκου sacituzumab govitecan με ανοσοθεραπεία (pembrolizumab) προσέφερε σημαντικό όφελος, μειώνοντας κατά 35% τον κίνδυνο εξέλιξης της νόσου ή θανάτου.
• Στους HER2-low όγκους, το trastuzumab deruxtecan αποδείχθηκε πιο αποτελεσματικό από την κλασική χημειοθεραπεία σε μεταστατικές περιπτώσεις, δίνοντας για πρώτη φορά στοχευμένες λύσεις σε αυτή την ομάδα ασθενών.

Παράλληλα, νέα φάρμακα όπως το datopotamab deruxtecan (που στοχεύει την πρωτεΐνη Trop-2) και η ανάπτυξη της υγρής βιοψίας φέρνουν την ιατρική πιο κοντά στην εξατομίκευση. Η υγρή βιοψία, για παράδειγμα, ανιχνεύει στο αίμα το DNA του όγκου και δίνει τη δυνατότητα να προσαρμοστεί η θεραπεία εγκαίρως, πριν φανούν οι αλλαγές στις εξετάσεις.

• Οι ασθενείς με TNBC και θετικότητα στο PD-L1 έχουν πλέον πρόσβαση σε πιο αποτελεσματικούς συνδυασμούς από την πρώτη κιόλας θεραπευτική γραμμή.
• Οι γυναίκες με HER2-low όγκους μπορούν να ωφεληθούν από θεραπείες που μέχρι πρότινος θεωρούνταν ακατάλληλες γι’ αυτές.
• Η ακριβής διάγνωση αποκτά τεράστια σημασία, γιατί καθορίζει ποιος ασθενής θα έχει πρόσβαση στις νέες θεραπείες.

Οι προκλήσεις βέβαια δεν λείπουν: οι νέες θεραπείες έχουν παρενέργειες, το κόστος και η διαθεσιμότητα μπορεί να περιορίσουν την πρόσβαση, ενώ χρειάζεται περισσότερη έρευνα για το ποιοι ασθενείς ωφελούνται περισσότερο και σε ποια στάδια της νόσου. Όμως το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: ο TNBC και ο HER2-low καρκίνος του μαστού δεν είναι πια οι «δύσκολες» μορφές χωρίς λύσεις. Η επιστήμη προχωρά και δίνει στις γυναίκες πραγματική ελπίδα για καλύτερη ποιότητα και διάρκεια ζωής.