A Life in Shadows: Φωτογραφική έκθεση και παρουσίαση βιβλίου του Κωνσταντίνου Κορσοβίτη στην γκαλερί Blank Wall

Ο φωτογράφος Κωνσταντίνος Κορσοβίτης κατοικεί στην Αυστραλία και στην Αθήνα και έζησε την τελευταία εικοσαετία στη Νοτιοανατολική Ασία. Έχει παρακολουθήσει το κουκλοθέατρο και τους κουκλοπαίκτες Wayang σε μεγάλα διαστήματα κατά τις γιορτές, τις παραστάσεις και την προσωπική και κοινοτική τους ζωή. Από το 1999 έχει συγκεντρώσει και καταγράψει το Wayang σε ένα εκτεταμένο έργο που περιλαμβάνει ένα βιβλίο με φωτογραφικό υλικό (2024, River Books), ερευνητικό αρχείο, ντοκιμαντέρ μικρού μήκους και περιοδεύουσα φωτογραφική έκθεση.

Ένα μέρος από το φωτογραφικό του έργο, καθώς και το βιβλίο του, θα παρουσιαστούν από τις 6 έως τις 12 Ιουνίου 2025 στην γκαλερί Blank Wall στην Κυψέλη (Φ. Νέγρη 55), έναν νέο χώρο που επικεντρώνεται στη σύγχρονη φωτογραφία. Τα εγκαίνια είναι την Παρασκευή, 6 Ιουνίου στις 21.00.

Wayang σημαίνει σκιά αλλά και φαντασία και είναι πλέον συνώνυμο με το παραδοσιακό κουκλοθέατρο της Ινδονησίας, ενταγμένο στη λίστα άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. Μια από τις παλαιότερες παραδόσεις αφήγησης ιστοριών στον κόσμο, το Wayang συναντάται σε τελετές, γιορτές και επετείους συνήθως μάλιστα αργά τη νύχτα μέχρι τα ξημερώματα, ενώ ο μαριονετίστας δεν είναι μόνο καλλιτέχνης, αλλά και ένα είδος πνευματικού ηγέτη. Οι μαριονέτες είναι φτιαγμένες από δέρμα ή ξύλο και οι ιστορίες έχουν να κάνουν με το τοπίο, τη φύση, την κοινωνία και τη μυθολογία, συνδεόμενες και με τα ινδουιστικά έπη Ραμαγιάνα και Μαχαμπαράτα.

Όπως εξηγεί ο Κορσοβίτης, ενώ κάθε έθνος της Νοτιοανατολικής Ασίας έχει το δικό του ξεχωριστό πολιτισμό, μοιράζονται πολλά κοινά πολιτιστικά, θρησκευτικά, γλωσσικά και φυλετικά χαρακτηριστικά ως αποτέλεσμα πολύπλοκων σχέσεων που χρονολογούνται εδώ και χιλιάδες χρόνια. Υπάρχει μεγάλος πλούτος σε αυτούς τους διαφορετικούς πολιτισμούς, με το θέατρο σκιών να είναι μια φωνή σε όλη την περιοχή, η οποία εξερευνά τη δύναμη και τη ρευστότητα αυτών των σχέσεων, καθώς και την έκφραση του παρελθόντος, της ταυτότητας και της φιλοσοφίας ζωής της περιοχής. Αποτελεί μεγάλη πηγή υπερηφάνειας για τις κοινότητες στις οποίες κυριαρχεί η μορφή τέχνης. Οι τοπικοί χαρακτήρες εμφανίζονται δίπλα σε θρύλους και θεούς.

Η ενασχόληση του φωτογράφου με το θέμα ξεκίνησε το 1999 όταν προσκλήθηκε από την Ινδονησιακή Επιτροπή Wayang για να καταγράψει το διεθνές φεστιβάλ στην Τζακάρτα. Όταν η δουλειά του άρχισε να παίρνει τη μορφή ντοκιμαντέρ, συνειδητοποίησε ότι θα χρειαζόταν μια διαφορετική προσέγγιση στη φωτογράφηση των θεμάτων του, προκειμένου να κατανοήσει πλήρως το ζητούμενο, τις ανησυχίες του ως φωτογράφος ή τις επιθυμίες του προσώπου που φωτογραφίζεται.

«Η ιδέα μου ήταν να φωτογραφήσω τους μαριονετίστες στα σπίτια τους και όχι στο παραδοσιακό περιβάλλον της παράστασης ή του στούντιο. Δίνοντας έμφαση στην εμπειρία της φωτογραφικής συνάντησης, ήλπιζα να σκάψω λίγο βαθύτερα, να δω τον άνθρωπο πίσω από τον καλλιτέχνη, πίσω από τη μάσκα. Να αφαιρέσω το στρώμα της παράστασης. Σκοπός ήταν να είναι μια διαδικασία συνεργασίας και όχι παθητικής συμμετοχής. Ένιωσα επίσης τη δική μου ευθύνη ως φωτογράφος και ως άνθρωπος να αφηγηθώ αυτήν την ιστορία, παρά το γεγονός ότι δεν είναι δική μου».

«Με τραβάει το φως και με συνεπαίρνει η ενέργεια που βγαίνει από τη σκηνή, οι συγκρούσεις, οι εκπληκτικές σκηνές μάχης», λέει ο φωτογράφος. «Το θέατρο σκιών εκφράζει και εξυμνεί την ομορφιά του ανθρώπινου πνεύματος και την αιώνια πάλη μεταξύ του καλού και του κακού. Σε κάνει να μπαίνεις στο όνειρο, στην ιστορία και να παίρνεις θέση. Νομίζω ότι αυτό είναι που με τράβηξε από την αρχή. Ήταν μια τέλεια αντανάκλαση αυτού που συνέβαινε μέσα μου. Καθώς περνούσε ο καιρός, οι εικόνες λειτούργησαν ως ένας τρόπος να αντιμετωπίσω ευρύτερα ζητήματα, όπως η εξουσία, η πατριαρχία, η ταυτότητα, η φωνή και η οικειοποίηση. Ελπίζω ότι το έργο θα επεκταθεί και θα εντείνει την ευαισθητοποίηση και την εκτίμηση των παραδοσιακών τεχνών στην περιοχή. Σε έναν κόσμο ομογενοποιημένης κουλτούρας, οι παραδοσιακές μορφές τέχνης αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της ταυτότητάς μας. Η καλύτερη κατανόηση των διαφορών και των ομοιοτήτων μας θα αυξήσει σίγουρα την ενσυναίσθηση και το ενδιαφέρον του ενός για τον άλλον, γεγονός που μόνο θετικό αντίκτυπο μπορεί να έχει».

Κωνσταντίνος Κορσοβίτης

Με έδρα την Αθήνα, ο Κωνσταντίνος Κορσοβίτης είναι καλλιτέχνης/φωτογράφος από το Σίδνεϋ της  Αυστραλίας. Σπούδασε στο Australian Centre for Photography, έχει δίπλωμα φωτογραφίας από το Sydney Institute of Technology και το 2012 ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό του στη Φωτογραφία Ντοκιμαντέρ στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϋ. Το πρώιμο εννοιολογικό του έργο έχει δώσει τη θέση του σε μια πρακτική τεκμηρίωσης με έμφαση στην προσωπογραφία, την αφήγηση ιστοριών και την εμπειρία της φωτογραφικής συνάντησης μεταξύ του φωτογράφου και του υποκειμένου. Η συνεργασία αποτελεί σημαντικό μέρος της πρακτικής του, η οποία διερευνά θέματα ταυτότητας, μετασχηματισμού και αρρενωπότητας. Εργάζεται με αναλογική και ψηφιακή φωτογραφία, εναλλακτικές διαδικασίες και εγκαταστάσεις βίντεο.

Κατά τα υπερπόντια ταξίδια του, ο Κορσοβίτης έχει αναπτύξει έντονο ενδιαφέρον για το παραδοσιακό θέατρο. Έχει συνεργαστεί με το Βρετανικό Μουσείο, το Μουσείο Wayang Kekayon, Yogyakarta και το Μουσείο Ασιατικής Τέχνης, Kuala Lumpur. Αυτό τον οδήγησε στο μακροπρόθεσμο πρότζεκτ της καταγραφής του θεάτρου σκιών σε όλη τη Νοτιοανατολική Ασία, ένα έργο που ξεκίνησε το 1999, όταν ο Κωνσταντίνος προσκλήθηκε από την Εθνική Επιτροπή Wayang της Ινδονησίας για να καταγράψει το Διεθνές Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου στην Τζακάρτα. Από το 1998, το έργο του έχει εκτεθεί σε διάφορες γκαλερί, μουσεία, ιδρύματα και φεστιβάλ φωτογραφίας σε όλον τον κόσμο, όπως στο India International Centre, Νέο Δελχί (2001), Φεστιβάλ Unima στο Περθ (2010), Κρατικό Μουσείο Kelantan, Kota Bharu (2016), ενώ το 2018 με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού της Ταϊλάνδης, εξέθεσε μέρος του έργου του στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ratchadamnoen, στην Μπανγκόκ. Από το 1999 έχει μιλήσει, φωτογραφίσει και πάρει συνεντεύξεις από αμέτρητους μαριονετίστες, μουσικούς, τεχνίτες και ακαδημαϊκούς στη Νοτιοανατολική Ασία. Το A Life in Shadows είναι το αποκορύφωμα αυτής της συνεχιζόμενης έρευνας.

Ο Κορσοβίτης συνεργάζεται τακτικά με τον αυστραλιανό μουσικό Τύπο και με μερικά από τα μεγαλύτερα μουσικά φεστιβάλ της Αυστραλίας.