Ο Πόλεμος των Κόσμων: Όταν η Αμερική έπεσε θύμα μίας φάρσας από τον… Όρσον Γουέλς

Στις 30 Οκτωβρίου του 1938, ο Όρσον Γουέλς παρουσίαζε ένα επεισόδιο της εκπομπής του, με θεματικό τίτλο “Ο Πόλεμος των Κόσμων“. Αυτό που δεν ήξερε το κοινό που περίμενε να την ακούσει όμως, ήταν πως κατά τη διάρκεια της εκπομπής αυτής θα γίνονταν μάρτυρες μίας εξωγήινης εισβολής.

Ο Όρσον Γουέλς διατηρούσε τη ζώνη 20:00 με 21:00 του ραδιοφωνικού σταθμού CBS, με την εκπομπή του «Mercury Theatre On The Air» να έχει φανατικό κοινό και μεγάλη επιτυχία.

Ο ίδιος, πέρα από ραδιοφωνικός παραγωγός ήταν και σκηνοθέτης, ηθοποιός και “πατέρας” του «Πολίτη Κέιν», ενός από τα πιο διάσημα δράματα εποχής. Η αγάπη του για τη δημιουργία σεναρίων ήταν αυτή που του έδωσε την ιδέα να κάνει στο κοινό του μία φάρσα που θα του έμενε αξέχαστη.

Όταν δόθηκε το σήμα και η εκπομπή του Γουέλς ξεκίνησε, το κοινό άρχισε να ακούει κάτι διαφορετικό από αυτό που είχε συνηθίσει. Η ροή έμοιαζε με τέτοια δελτίου ειδήσεων και από το στόμα του παρουσιαστή έβγαιναν λέξεις που κανείς δε θα μπορούσε να πιστέψει.

Σύμφωνα με τον Γουέλς, η Αμερική δεχόταν επίθεση από Αρειανούς και το μέλλον ήταν αβέβαιο και σκοτεινό. Λίγο αργότερα δε, στο Νιου Τζέρσεϊ έπεσε και ένας μετεωρόλιθος που απειλούσε έναν οικισμό. Βέβαια, ο μετεωρόλιθος δεν ήταν μία απλή πέτρα όπως στη συνέχεια ανακοίνωσε στο κοινό του ο παρουσιαστής, αλλά ένα διαστημόπλοιο από τον Άρη, στο οποίο επέβαιναν και άλλοι Αρειανοί, έτοιμοι να εξοντώσουν την ανθρωπότητα!

Τότε, εκατοντάδες άνθρωποι άρχισαν να τρέχουν πανικόβλητοι στους δρόμους του Νιου Τζέρσεϊ και της Νέας Υόρκης, προσπαθώντας να σωθούν από τους Αρειανούς που έκαναν επίθεση στην Αμερική. Έψαχναν ασφαλές καταφύγιο, μάζευαν με αγωνία τα πράγματά τους και ετοιμάζονταν να δουν από κοντά αυτούς τους εξωγήινους που τόλμησαν να απειλήσουν την ηρεμία τους.

Ο Όρσον Γουέλς δραματοποιώντας τον “Πόλεμο των Κόσμων” του Χ. Γ. Γουέλς, έκανε το κοινό να πιστεύει πως η Αμερική δέχεται επίθεση από εξωγήινους.

Αυτό που δεν ήξεραν όμως, ήταν πως όλες αυτές οι σκηνές είχαν ξεπηδήσει από το μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας του Χ. Τζ. Γουέλς, «Ο Πόλεμος των Κόσμων». Αν βέβαια είχαν ακούσει την ραδιοφωνική εκπομπή του Όρσον από τα πρώτα δευτερόλεπτα, θα γνώριζαν πως όλα αυτά είναι μία απλή δραματοποίηση του μυθιστορήματος αυτού, μιας και το επεισόδιο ξεκινούσε με την εξής δήλωση : «Η ραδιοφωνική εταιρία Κολούμπια και οι συνεργαζόμενες μαζί της εταιρίες, σας παρουσιάζουν τον Όρσον Γουέλς και τους συντρόφους του στο έργο του Άγγλου συγγραφέα Γουέλς “Ο Πόλεμος των Κόσμων”»

Στην πραγματικότητα, το μόνο που έκανε ο Όρσον Γουέλς ήταν να διαβάσει με στόμφο μέρη από το μυθιστόρημα «Ο Πόλεμος των Κόσμων» και να τα διανθίσει με τη ζωηρή φαντασία του. Η συνέχεια όμως που γράφτηκε στην ιστορία της Αμερικής, δεν ήταν αποτέλεσμα απλά μίας δραματοποίησης.

Ο πανικός σάρωσε μεγάλο μέρος της Αμερικής και η είδηση της επίθεσης από εξωγήινους δεν έμεινε μόνο σε όσους παρακολούθησαν τη ραδιοφωνική εκπομπή. Τα νέα εξαπλώθηκαν γρήγορα από στόμα σε στόμα, κάθε φορά και πιο… παραφουσκωμένα, με πολλούς να λένε πως είδαν με τα μάτια τους εχθρικές κινήσεις και περίεργα αεροπλάνα στον ουρανό.

Πολλοί άνθρωποι προσπάθησαν να δώσουν τέλος στη ζωή τους, ευτυχώς ανεπιτυχώς, πριν προλάβουν να τους σκοτώσουν οι «εξωγήινοι», την ίδια ώρα που γιατροί και νοσηλευτές τηλεφωνούσαν στα νοσοκομεία για να προσφέρουν εθελοντικές υπηρεσίες και μερικοί δημοτικοί υπάλληλοι άρχιζαν να καταστρώνουν σχέδια για την εκκένωση της Νέας Υόρκης.

Τελικά, ο Γουέλς καθησύχασε το κοινό της Αμερικής μετά από επέμβαση της αστυνομίας, καθώς ο ίδιος δεν είχε αντιληφθεί τη σοβαρότητα της κατάστασης. Την επόμενη μέρα, όσοι μάθαιναν τα… καμώματα της Αμερικής ξέσπαγαν σε γέλια, όμως τα στατιστικά που αναφέρουν πως στα 6.000.000 που παρακολούθησαν την εκπομπή τα 2.000.000 πίστεψαν την εισβολή εξωγήινων, ήταν ανησυχητικά.

Μάλιστα, τα επόμενα χρόνια πολλοί ραδιοφωνικοί παραγωγοί και άνθρωποι των μέσων μαζικής ενημέρωσης επέλεξαν να «αντιγράψουν» τον Γουέλς και να παρουσιάσουν με τη σειρά τους τα δικά τους εμπνευσμένα fake news, σπέρνοντας τον πανικό στο κοινό, που δεν φαινόταν να μαθαίνει και πολλά από τις προηγούμενες εμπειρίες του.

Η αθώα αυτή ιδέα του Γουέλς να δραματοποιήσει ένα βιβλίο επιστημονικής φαντασίας μπορεί να μετατράπηκε σε μία αξέχαστη φάρσα, αλλά απέδειξε και κάτι ακόμα πιο σημαντικό. Επιβεβαίωσε τη δύναμη της επιρροής των μέσων ενημέρωσης και πως αυτά μπορούν να κάνουν μία φανταστική ιστορία να μοιάζει αληθινή, σπέρνοντας τον πανικό στους πολίτες που δε θα μπουν στον κόπο να επιβεβαιώσουν την πληροφορία που έλαβαν!