Ωδείο Αθηνών: Ο Ιωάννης Δεσποτόπουλος και το Bauhaus

Το εμβληματικό κτίριο του Ωδείου Αθηνών, το οποίο σχεδιάστηκε το 1959 από τον αρχιτέκτονα Ιωάννη Δεσποτόπουλο (1903-1992), ως μέρος ενός ευρύτερου οικοδομικού συγκροτήματος που θα αποτελούσε το Πνευματικό Κέντρο των Αθηνών, και ολοκληρώθηκε δέκα χρόνια αργότερα, μόνο αυτό από την εκτενή εκείνη μελέτη, αποτελεί την επιτομή του αθηναϊκού αρχιτεκτονικού μοντερνισμού.

Είναι το κτίριο στο οποίο αποτυπώνονται με τον πιο καθαρό τρόπο τόσο οι θεωρητικές αντιλήψεις όσο και οι πρακτικές εφαρμογές της διδασκαλίας της Σχολής του Bauhaus και του ιδρυτή της Βάλτερ Γκρόπιους. Ο Δεσποτόπουλος υπήρξε ο μοναδικός Έλληνας αρχιτέκτονας που έζησε για δυο χρόνια στη Βαϊμάρη, την εποχή που λειτουργούσε εκεί η Σχολή του Bauhaus, και ήρθε σε άμεση επαφή με τις αρχές, τη διδασκαλία και τους ανθρώπους της.

Η εμπειρία του Bauhaus και γενικότερα του κλίματος της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης υπήρξε καταλυτική για το μετέπειτα έργο του. Κατανόησε το Bauhaus όχι ως «στυλ» αλλά ως έναν ευρύτερο τρόπο σκέψης και δημιουργίας, τον οποίο εφάρμοσε στα σχέδιά του για το Πνευματικό Κέντρο της Αθήνας και το κτίριο του Ωδείου Αθηνών.

Ωδείο Αθηνών ©Hans Engels

Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την ίδρυση της Σχολής του Bauhaus, το 2019, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά, στον χώρο του υπογείου του Ωδείου Αθηνών, η έκθεση «Από το κτίριο στην κοινότητα: Ο Ιωάννης Δεσποτόπουλος και το Bauhaus», η οποία, μέσα από φωτογραφίες και πρωτότυπο αρχειακό υλικό, αναδείκνυε την ιστορία του σημαντικού αυτού κτιρίου και του αρχιτέκτονά του.

Σήμερα, με αφορμή την ανακαίνιση των χώρων του Ωδείου Αθηνών, η έκθεση «Από το κτίριο στην κοινότητα» επιστρέφει μόνιμα στον 1ο όροφο του κτιρίου, προσφέροντας μια περιήγηση στις διάφορες πτυχές της σταδιοδρομίας του αρχιτέκτονα, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού μοντερνισμού του 20ού αιώνα, και φωτίζοντας την περίοδο κατά την οποία σχεδιάστηκε και ανεγέρθηκε το Ωδείο Αθηνών.

credits: Thodoris Anagnostopoulos

Παράλληλα, η έκθεση λειτουργεί ως προτροπή προς τους επισκέπτες και τις επισκέπτριες να συνεχίσουν την περιήγησή τους στους υπόλοιπους χώρους του κτιρίου, με την επιδίωξη να γίνει κατανοητή η πρόθεση του αρχιτέκτονα να λειτουργήσει το κτίριο ως μέσο σύστασης μιας κοινότητας, η οποία θα μοιράζεται δημιουργικά το ενδιαφέρον της για τη μουσική και τις τέχνες.

credits: Thodoris Anagnostopoulos

Την έκθεση επιμελήθηκε και αυτή τη φορά ο Λουκάς Μπαρτατίλας, αρχιτέκτονας και υποψήφιος διδάκτορας στο Bauhaus-Universität της Βαϊμάρης, ενώ παρουσιάζεται στο πλαίσιο του εορτασμού των 70 χρόνων του Goethe-Institut της Αθήνας, σε συνεργασία με τα Αρχεία Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής του Μουσείου Μπενάκη και το Ωδείο Αθηνών.